Przysłów 20

Rozdział 20

א לֵ֣ץ הַ֭יַּין הֹמֶ֣ה שֵׁכָ֑ר וְכָל־שֹׁ֥גֶה בּ֝֗וֹ לֹ֣א יֶחְכָּֽם׃

1 Szydercą czyni wino, zgiełkliwym ostry napój, a nie jest nikt mądrym, który się nim odurza.

ב נַ֣הַם כַּ֭כְּפִיר אֵ֣ימַת מֶ֑לֶךְ מִ֝תְעַבְּר֗וֹ חוֹטֵ֥א נַפְשֽׁוֹ׃

2 Jako poryk lwa jest groza króla, kto go jątrzy grzeszy przeciw sobie.

ג כָּב֣וֹד לָ֭אִישׁ שֶׁ֣בֶת מֵרִ֑יב וְכָל־אֱ֝וִ֗יל יִתְגַּלָּֽע׃

3 Zaszczytem to dla męża stronić od kłótni, ale każdy głupiec je wszczyna.

ד מֵ֭חֹרֶף עָצֵ֣ל לֹא־יַחֲרֹ֑שׁ ישאל [וְשָׁאַ֖ל] בַּקָּצִ֣יר וָאָֽיִן׃

4 Dla zimna leniwy nie orze; ale gdy szukać będzie we żniwa nie znajdzie nic.

ה מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים עֵצָ֣ה בְלֶב־אִ֑ישׁ וְאִ֖ישׁ תְּבוּנָ֣ה יִדְלֶֽנָּה׃

5 Niby głęboka woda spoczywa zamiar w sercu ludzkiem, ale mąż rozumny umie go na wierzch wydobyć.

ו רָב־אָדָ֗ם יִ֭קְרָא אִ֣ישׁ חַסְדּ֑וֹ וְאִ֥ישׁ אֱ֝מוּנִ֗ים מִ֣י יִמְצָֽא׃

6 Prawie każdy człowiek natrafia na człowieka mu życzliwego, ale wiernego przyjaciela, któż takiego znajdzie?

ז מִתְהַלֵּ֣ךְ בְּתֻמּ֣וֹ צַדִּ֑יק אַשְׁרֵ֖י בָנָ֣יו אַחֲרָֽיו׃

7 Postępujący w nieskazitelności swej sprawiedliwy - szczęsne dzieci jego po nim!

ח מֶ֗לֶךְ יוֹשֵׁ֥ב עַל־כִּסֵּא־דִ֑ין מְזָרֶ֖ה בְעֵינָ֣יו כָּל־רָֽע׃

8 Król zasiadający na tronie sprawiedliwości, rozwiewa oczyma swemi każdą niecność.

ט מִֽי־יֹ֭אמַר זִכִּ֣יתִי לִבִּ֑י טָ֝הַ֗רְתִּי מֵחַטָּאתִֽי׃

9 Któż powiedzieć może: zdjąłem zmazę z mego serca, czysty jestem od grzechów moich.

י אֶ֣בֶן וָ֭אֶבֶן אֵיפָ֣ה וְאֵיפָ֑ה תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הוָ֗ה גַּם־שְׁנֵיהֶֽם׃

10 Dwojaka waga i dwojaka miara, - obie one ohydą Wiekuistemu.

יא גַּ֣ם בְּ֭מַעֲלָלָיו יִתְנַכֶּר־נָ֑עַר אִם־זַ֖ךְ וְאִם־יָשָׁ֣ר פָּעֳלֽוֹ׃

11 Już chłopię poznać się daje w postępkach swoich, czy czystą będzie i prawą działalność jego.

יב אֹ֣זֶן שֹׁ֭מַעַת וְעַ֣יִן רֹאָ֑ה יְ֝הוָ֗ה עָשָׂ֥ה גַם־שְׁנֵיהֶֽם׃

12 Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, obydwa utworzył Wiekuisty.

יג אַל־תֶּֽאֱהַ֣ב שֵׁ֭נָה פֶּן־תִּוָּרֵ֑שׁ פְּקַ֖ח עֵינֶ֣יךָ שְֽׂבַֽע־לָֽחֶם׃

13 Nie kochaj się w spaniu, abyś nie zubożał; trzymaj oczy swe otwarte a nasycisz się chlebem.

יד רַ֣ע רַ֭ע יֹאמַ֣ר הַקּוֹנֶ֑ה וְאֹזֵ֥ל ל֝֗וֹ אָ֣ז יִתְהַלָּֽל׃

14 Liche to, liche! mówi kupujący; ale gdy odchodzi chwali się.

טו יֵ֣שׁ זָ֭הָב וְרָב־פְּנִינִ֑ים וּכְלִ֥י יְ֝קָ֗ר שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃

15 Jest złota i korali mnóstwo; ale klejnotem najcenniejszym są usta rozumne.

טז לְֽקַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד נכרים [נָכְרִיָּ֣ה] חַבְלֵֽהוּ׃

16 Zabierz mu szatę jego, gdyż za obcego zaręczył, a zabierz mu ją w zastaw za tę cudzą.

יז עָרֵ֣ב לָ֭אִישׁ לֶ֣חֶם שָׁ֑קֶר וְ֝אַחַ֗ר יִמָּֽלֵא־פִ֥יהוּ חָצָֽץ׃

17 Słodkim człowiekowi chleb obłudy, w następstwie jednak napełniają się usta jego żwirem.

יח מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּעֵצָ֣ה תִכּ֑וֹן וּ֝בְתַחְבֻּל֗וֹת עֲשֵׂ֣ה מִלְחָמָֽה׃

18 Utwierdzają się zamysły przez radę wspólną, a tylko rozważnymi sposobami prowadź wojnę.

יט גּֽוֹלֶה־סּ֭וֹד הוֹלֵ֣ךְ רָכִ֑יל וּלְפֹתֶ֥ה שְׂ֝פָתָ֗יו לֹ֣א תִתְעָרָֽב׃

19 Kto tajemnice zdradza, krąży jako oszczerca; przeto nie zadawaj się z takim, który usta swe rozwiera.

כ מְ֭קַלֵּל אָבִ֣יו וְאִמּ֑וֹ יִֽדְעַ֥ךְ נֵ֝ר֗וֹ באישון [בֶּאֱשׁ֥וּן] חֹֽשֶׁךְ׃

20 Kto ojcu albo matce swej złorzeczy, tego światło zgaśnie śród ponurej ciemności.

כא נַ֭חֲלָה מבחלת [מְבֹהֶ֣לֶת] בָּרִאשֹׁנָ֑ה וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ לֹ֣א תְבֹרָֽךְ׃

21 Spuścizna zdobyta szybko z początku, nie będzie błogosławiona na końcu.

כב אַל־תֹּאמַ֥ר אֲשַׁלְּמָה־רָ֑ע קַוֵּ֥ה לַֽ֝יהוָ֗ה וְיֹ֣שַֽׁע לָֽךְ׃

22 Nie powiadaj: Odpłacę złem; ufaj Wiekuistemu a dopomoże ci.

כג תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה אֶ֣בֶן וָאָ֑בֶן וּמֹאזְנֵ֖י מִרְמָ֣ה לֹא־טֽוֹב׃

23 Ohydą Wiekuistemu jest dwojaka waga, a szale fałszywe nie dobra to rzecz.

כד מֵיהוָ֥ה מִצְעֲדֵי־גָ֑בֶר וְ֝אָדָ֗ם מַה־יָּבִ֥ין דַּרְכּֽוֹ׃

24 Przez Wiekuistego kierowane są kroki ludzkie; jakże by mógł człowiek wyrozumieć drogę swoją?

כה מוֹקֵ֣שׁ אָ֭דָם יָ֣לַע קֹ֑דֶשׁ וְאַחַ֖ר נְדָרִ֣ים לְבַקֵּֽר׃

25 Zasadzką to dla człowieka bez rozmysłu wołać: poświęcone! a następnie dopiero śluby rozważać.

כו מְזָרֶ֣ה רְ֭שָׁעִים מֶ֣לֶךְ חָכָ֑ם וַיָּ֖שֶׁב עֲלֵיהֶ֣ם אוֹפָֽן׃

26 Wydziela niegodziwych król mądry, i puszcza następnie koło po nich.

כז נֵ֣ר יְ֭הוָה נִשְׁמַ֣ת אָדָ֑ם חֹ֝פֵ֗שׂ כָּל־חַדְרֵי־בָֽטֶן׃

27 Światłem Wiekuistego jest dusza człowieka; przenika ono wszystkie tajniki wnętrza.

כח חֶ֣סֶד וֶ֭אֱמֶת יִצְּרוּ־מֶ֑לֶךְ וְסָעַ֖ד בַּחֶ֣סֶד כִּסְאֽוֹ׃

28 Miłosierdzie i prawda strzegą króla, a wspiera on miłosierdziem tron swój.

כט תִּפְאֶ֣רֶת בַּחוּרִ֣ים כֹּחָ֑ם וַהֲדַ֖ר זְקֵנִ֣ים שֵׂיבָֽה׃

29 Ozdobą młodzieńców jest ich siła, a strojem starców włos siwy.

ל חַבֻּר֣וֹת פֶּ֭צַע תמריק [תַּמְר֣וּק] בְּרָ֑ע וּ֝מַכּ֗וֹת חַדְרֵי־בָֽטֶן׃

30 Pręgi wrzynające się wyczyszczają zło, mianowicie cięgi wnikające do tajników wnętrza.

Czytaj komentarze do Przysłów 20

Raszi, Rambam, Ibn Ezra i więcej →

Poprzedni rozdział Następny rozdział