Przysłów 28

נָ֣סוּ וְאֵין־רֹדֵ֣ף רָשָׁ֑ע וְ֝צַדִּיקִ֗ים כִּכְפִ֥יר יִבְטָֽח׃

Uciekają, choć ich nikt nie ściga, niegodziwi, ale sprawiedliwi są jako młody lew pełni ufności. 

בְּפֶ֣שַֽׁע אֶ֭רֶץ רַבִּ֣ים שָׂרֶ֑יהָ וּבְאָדָ֥ם מֵבִ֥ין יֹ֝דֵ֗עַ כֵּ֣ן יַאֲרִֽיךְ׃

Wskutek buntu w kraju są liczni jego władcy, ale pod mężem rozumnym, doświadczonym, trwa prawo. 

גֶּ֣בֶר רָ֭שׁ וְעֹשֵׁ֣ק דַּלִּ֑ים מָטָ֥ר סֹ֝חֵ֗ף וְאֵ֣ין לָֽחֶם׃

Człowiek ubogi, gnębiący biednych, jest jak deszcz ulewny który chleba nie przynosi. 

עֹזְבֵ֣י ת֭וֹרָה יְהַֽלְל֣וּ רָשָׁ֑ע וְשֹׁמְרֵ֥י ת֝וֹרָ֗ה יִתְגָּ֥רוּ בָֽם׃ (פ)

Ci, którzy naukę porzucają, sławią niegodziwych; ale ci, którzy nauki przestrzegają, oburzają się na nich. 

אַנְשֵׁי־רָ֭ע לֹא־יָבִ֣ינוּ מִשְׁפָּ֑ט וּמְבַקְשֵׁ֥י יְ֝הוָ֗ה יָבִ֥ינוּ כֹֽל׃

Ludzie niecni nie rozumieją prawa; ci jednak, którzy Wiekuistego szukają, pojmują je w zupełności. 

טֽוֹב־רָ֭שׁ הוֹלֵ֣ךְ בְּתֻמּ֑וֹ מֵעִקֵּ֥שׁ דְּ֝רָכַ֗יִם וְה֣וּא עָשִֽׁיר׃

Lepszy biedny, postępujący w swej uczciwości, niżeli przewrotny w swych drogach a przytem bogaty. 

נוֹצֵ֣ר תּ֭וֹרָה בֵּ֣ן מֵבִ֑ין וְרֹעֶה זֽ֝וֹלְלִ֗ים יַכְלִ֥ים אָבִֽיו׃

Kto zachowuje naukę, jest rozumnym, a kto z marnotrawcami się kojarzy, hańbi swego ojca. 

מַרְבֶּ֣ה ה֭וֹנוֹ בְּנֶ֣שֶׁךְ ובתרבית [וְתַרְבִּ֑ית] לְחוֹנֵ֖ן דַּלִּ֣ים יִקְבְּצֶֽנּוּ׃

Kto mienie swe lichwą i przyrostem mnoży, gromadzi je dla tego, który nad biednymi się ulituje. 

מֵסִ֣יר אָ֭זְנוֹ מִשְּׁמֹ֣עַ תּוֹרָ֑ה גַּֽם־תְּ֝פִלָּת֗וֹ תּוֹעֵבָֽה׃

Kto odwraca swe ucho, aby nauki nie słuchał, tego modlitwa nawet jest wstrętną. 

מַשְׁגֶּ֤ה יְשָׁרִ֨ים ׀ בְּדֶ֥רֶךְ רָ֗ע בִּשְׁחוּת֥וֹ הֽוּא־יִפּ֑וֹל וּ֝תְמִימִ֗ים יִנְחֲלוּ־טֽוֹב׃

Kto prawych na złą drogę zwodzi, ten wpadnie sam w zasadzkę swoję; uczciwi jednak odziedziczą dobro. 

חָכָ֣ם בְּ֭עֵינָיו אִ֣ישׁ עָשִׁ֑יר וְדַ֖ל מֵבִ֣ין יַחְקְרֶֽנּוּ׃

Za mądrego się poczytuje człowiek bogaty; ale ubogi rozumny przenika go. 

בַּעֲלֹ֣ץ צַ֭דִּיקִים רַבָּ֣ה תִפְאָ֑רֶת וּבְק֥וּם רְ֝שָׁעִ֗ים יְחֻפַּ֥שׂ אָדָֽם׃

Gdy sprawiedliwi się radują, wzmaga się świetność; ale gdy niegodziwi się podnoszą, ukrywają się ludzie. 

מְכַסֶּ֣ה פְ֭שָׁעָיו לֹ֣א יַצְלִ֑יחַ וּמוֹדֶ֖ה וְעֹזֵ֣ב יְרֻחָֽם׃

Kto przewinienia swe ukrywa nie znajdzie powodzenia; ale kto je wyznaje i porzuca uzyska współczucie. 

אַשְׁרֵ֣י אָ֭דָם מְפַחֵ֣ד תָּמִ֑יד וּמַקְשֶׁ֥ה לִ֝בּ֗וֹ יִפּ֥וֹל בְּרָעָֽה׃

Szczęsny człowiek, który się wciąż obawia; kto jednak serce swe ukrnąbrnia wpadnie w nieszczęście. 

אֲרִי־נֹ֭הֵם וְדֹ֣ב שׁוֹקֵ֑ק מֹשֵׁ֥ל רָ֝שָׁ֗ע עַ֣ל עַם־דָּֽל׃

Jako lew ryczący i niedźwiedź łaknący jest władca niegodziwy nad ludem ubogim. 

נָגִ֗יד חֲסַ֣ר תְּ֭בוּנוֹת וְרַ֥ב מַעֲשַׁקּ֑וֹת שנאי [שֹׂ֥נֵא] בֶ֝֗צַע יַאֲרִ֥יךְ יָמִֽים׃ (פ)

Książę bezrozumny, dopuszczający się licznych nadużyć! Kto nieprawego zysku nienawidzi będzie długo żył. 

אָ֭דָם עָשֻׁ֣ק בְּדַם־נָפֶשׁ עַד־בּ֥וֹר יָ֝נ֗וּס אַל־יִתְמְכוּ־בֽוֹ׃

Człowiek gnębiony krwią zamordowanego, musi aż do grobu uciekać, a nikt go nie wesprze. 

הוֹלֵ֣ךְ תָּ֭מִים יִוָּשֵׁ֑עַ וְנֶעְקַ֥שׁ דְּ֝רָכַ֗יִם יִפּ֥וֹל בְּאֶחָֽת׃

Kto uczciwie postępuje będzie wybawiony; kto jednak przewrotnych jest dróg runie w jednej chwili. 

עֹבֵ֣ד אַ֭דְמָתוֹ יִֽשְׂבַּֽע־לָ֑חֶם וּמְרַדֵּ֥ף רֵ֝קִ֗ים יִֽשְׂבַּֽע־רִֽישׁ׃

Kto rolę swą uprawia nasyci się chlebem; ale kto za marnościami się ugania nasyci się nędzą. 

אִ֣ישׁ אֱ֭מוּנוֹת רַב־בְּרָכ֑וֹת וְאָ֥ץ לְ֝הַעֲשִׁ֗יר לֹ֣א יִנָּקֶֽה׃

Człowiekowi rzetelnemu towarzyszy wiele błogosławieństw; ale komu śpieszno się zbogacić, ten nie ujdzie bezkarnie. 

הַֽכֵּר־פָּנִ֥ים לֹא־ט֑וֹב וְעַל־פַּת־לֶ֝֗חֶם יִפְשַׁע־גָּֽבֶר׃

Stronność jest rzeczą niegodziwą; ale już dla kęsa chleba może zawinić człowiek. 

נִֽבֳהָ֥ל לַה֗וֹן אִ֭ישׁ רַ֣ע עָ֑יִן וְלֹֽא־יֵ֝דַע כִּי־חֶ֥סֶר יְבֹאֶֽנּוּ׃

Trzęsie się do bogactwa człowiek zazdrosny, a nie rozważa, że niedostatek nań spadnie. 

מ֘וֹכִ֤יחַ אָדָ֣ם אַ֭חֲרַי חֵ֣ן יִמְצָ֑א מִֽמַּחֲלִ֥יק לָשֽׁוֹן׃

Kto człowiekowi przygania, znajdzie w następstwie więcej upodobania, niż ten, który językiem się przychlebia. 

גּוֹזֵ֤ל ׀ אָ֘בִ֤יו וְאִמּ֗וֹ וְאֹמֵ֥ר אֵֽין־פָּ֑שַׁע חָבֵ֥ר ה֝֗וּא לְאִ֣ישׁ מַשְׁחִֽית׃

Kto ojca albo matkę swą ograbia, a twierdzi, że to nie grzech, ten jest sojusznikiem niszczyciela. 

רְחַב־נֶ֭פֶשׁ יְגָרֶ֣ה מָד֑וֹן וּבוֹטֵ֖חַ עַל־יְהוָ֣ה יְדֻשָּֽׁן׃

Chciwy wznieca swary; ale kto na Wiekuistym polega utuczony będzie. 

בּוֹטֵ֣חַ בְּ֭לִבּוֹ ה֣וּא כְסִ֑יל וְהוֹלֵ֥ךְ בְּ֝חָכְמָ֗ה ה֣וּא יִמָּלֵֽט׃

Kto własnemu sercu ufa jest głupcem; kto jednak w mądrości postępuje ocalonym będzie. 

נוֹתֵ֣ן לָ֭רָשׁ אֵ֣ין מַחְס֑וֹר וּמַעְלִ֥ים עֵ֝ינָ֗יו רַב־מְאֵרֽוֹת׃

Kto biednemu użycza nie przyczynia sobie niedostatku; ale kto oczy swe odwraca, obfituje w przekleństwa. 

בְּק֣וּם רְ֭שָׁעִים יִסָּתֵ֣ר אָדָ֑ם וּ֝בְאָבְדָ֗ם יִרְבּ֥וּ צַדִּיקִֽים׃

Gdy niegodziwi się wznoszą, ukrywają się ludzie; ale gdy giną, mnożą się sprawiedliwi.