Exodo 22

Kabanata 22

א אִם־בַּמַּחְתֶּ֛רֶת יִמָּצֵ֥א הַגַּנָּ֖ב וְהֻכָּ֣ה וָמֵ֑ת אֵ֥ין ל֖וֹ דָּמִֽים׃

1 Kung ang magnanakaw ay mahuli habang naghuhukay papasok sa bahay, at siya'y mapalo at mamatay, walang pagkakasala sa dugo dahil sa kanya.

ב אִם־זָרְחָ֥ה הַשֶּׁ֛מֶשׁ עָלָ֖יו דָּמִ֣ים ל֑וֹ שַׁלֵּ֣ם יְשַׁלֵּ֔ם אִם־אֵ֣ין ל֔וֹ וְנִמְכַּ֖ר בִּגְנֵבָתֽוֹ׃

2 Kung ang araw ay sumikat na sa kanya, may pagkakasala sa dugo dahil sa kanya. Tiyak na magbabayad siya; kung wala siyang maibabayad, ipagbibili siya dahil sa kanyang pagnanakaw.

ג אִֽם־הִמָּצֵא֩ תִמָּצֵ֨א בְיָד֜וֹ הַגְּנֵבָ֗ה מִשּׁ֧וֹר עַד־חֲמ֛וֹר עַד־שֶׂ֖ה חַיִּ֑ים שְׁנַ֖יִם יְשַׁלֵּֽם׃ (ס)

3 Kung ang ninakaw ay tiyak na matagpuan sa kanyang kamay nang buhay pa, maging baka, asno, o tupa man, magbabayad siya nang doble.

ד כִּ֤י יַבְעֶר־אִישׁ֙ שָׂדֶ֣ה אוֹ־כֶ֔רֶם וְשִׁלַּח֙ אֶת־בעירה [בְּעִיר֔וֹ] וּבִעֵ֖ר בִּשְׂדֵ֣ה אַחֵ֑ר מֵיטַ֥ב שָׂדֵ֛הוּ וּמֵיטַ֥ב כַּרְמ֖וֹ יְשַׁלֵּֽם׃ (ס)

4 Kung ang isang tao ay magpapanginain ng hayop sa isang bukid o ubasan, at pakawalan niya ang kanyang hayop, at ito'y manginain sa bukid ng ibang tao, sa pinakamainam ng kanyang bukid at sa pinakamainam ng kanyang ubasan siya magbabayad.

ה כִּֽי־תֵצֵ֨א אֵ֜שׁ וּמָצְאָ֤ה קֹצִים֙ וְנֶאֱכַ֣ל גָּדִ֔ישׁ א֥וֹ הַקָּמָ֖ה א֣וֹ הַשָּׂדֶ֑ה שַׁלֵּ֣ם יְשַׁלֵּ֔ם הַמַּבְעִ֖ר אֶת־הַבְּעֵרָֽה׃ (ס)

5 Kung may apoy na kumalat at umabot sa mga tinikan, at natupok ang mga bigkis ng inaning butil, o ang mga nakatayong pananim, o ang bukid, tiyak na magbabayad ang nagsindi ng apoy.

ו כִּֽי־יִתֵּן֩ אִ֨ישׁ אֶל־רֵעֵ֜הוּ כֶּ֤סֶף אֽוֹ־כֵלִים֙ לִשְׁמֹ֔ר וְגֻנַּ֖ב מִבֵּ֣ית הָאִ֑ישׁ אִם־יִמָּצֵ֥א הַגַּנָּ֖ב יְשַׁלֵּ֥ם שְׁנָֽיִם׃

6 Kung ang isang tao ay magbigay sa kanyang kapwa ng salapi o mga kagamitan upang ingatan, at ito'y nanakaw mula sa bahay ng taong iyon, kung matagpuan ang magnanakaw, magbabayad siya nang doble.

ז אִם־לֹ֤א יִמָּצֵא֙ הַגַּנָּ֔ב וְנִקְרַ֥ב בַּֽעַל־הַבַּ֖יִת אֶל־הָֽאֱלֹהִ֑ים אִם־לֹ֥א שָׁלַ֛ח יָד֖וֹ בִּמְלֶ֥אכֶת רֵעֵֽהוּ׃

7 Kung hindi matagpuan ang magnanakaw, ang may-ari ng bahay ay haharap sa mga hukom upang sumumpa na hindi niya pinakialaman ang ari-arian ng kanyang kapwa.

ח עַֽל־כָּל־דְּבַר־פֶּ֡שַׁע עַל־שׁ֡וֹר עַל־חֲ֠מוֹר עַל־שֶׂ֨ה עַל־שַׂלְמָ֜ה עַל־כָּל־אֲבֵדָ֗ה אֲשֶׁ֤ר יֹאמַר֙ כִּי־ה֣וּא זֶ֔ה עַ֚ד הָֽאֱלֹהִ֔ים יָבֹ֖א דְּבַר־שְׁנֵיהֶ֑ם אֲשֶׁ֤ר יַרְשִׁיעֻן֙ אֱלֹהִ֔ים יְשַׁלֵּ֥ם שְׁנַ֖יִם לְרֵעֵֽהוּ׃ (ס)

8 Sa bawat usapin ng paglabag, maging tungkol sa baka, sa asno, sa tupa, sa kasuotan, o sa anumang nawawalang bagay na may magsasabing, “Ito nga iyon”, ang usapin ng dalawa ay dadalhin sa harap ng mga hukom; ang sinumang hatulang may sala ng mga hukom ay magbabayad nang doble sa kanyang kapwa.

ט כִּֽי־יִתֵּן֩ אִ֨ישׁ אֶל־רֵעֵ֜הוּ חֲמ֨וֹר אוֹ־שׁ֥וֹר אוֹ־שֶׂ֛ה וְכָל־בְּהֵמָ֖ה לִשְׁמֹ֑ר וּמֵ֛ת אוֹ־נִשְׁבַּ֥ר אוֹ־נִשְׁבָּ֖ה אֵ֥ין רֹאֶֽה׃

9 Kung ang isang tao ay magbigay sa kanyang kapwa ng asno, o baka, o tupa, o anumang hayop upang ingatan, at ito'y mamatay, o mabalian, o madala bilang bihag, nang walang nakakita;

י שְׁבֻעַ֣ת יְהוָ֗ה תִּהְיֶה֙ בֵּ֣ין שְׁנֵיהֶ֔ם אִם־לֹ֥א שָׁלַ֛ח יָד֖וֹ בִּמְלֶ֣אכֶת רֵעֵ֑הוּ וְלָקַ֥ח בְּעָלָ֖יו וְלֹ֥א יְשַׁלֵּֽם׃

10 ang panunumpa sa ngalan ng Walang-Hanggan ay mamamagitan sa kanilang dalawa, na hindi niya pinakialaman ang ari-arian ng kanyang kapwa; at tatanggapin ito ng may-ari, at hindi siya magbabayad.

יא וְאִם־גָּנֹ֥ב יִגָּנֵ֖ב מֵעִמּ֑וֹ יְשַׁלֵּ֖ם לִבְעָלָֽיו׃

11 Ngunit kung ito'y tiyak na manakaw mula sa kanya, magbabayad siya sa may-ari nito.

יב אִם־טָרֹ֥ף יִטָּרֵ֖ף יְבִאֵ֣הוּ עֵ֑ד הַטְּרֵפָ֖ה לֹ֥א יְשַׁלֵּֽם׃ (פ)

12 Kung ito'y tiyak na malapa, magdadala siya ng saksi; sa nalapa ay hindi siya magbabayad.

יג וְכִֽי־יִשְׁאַ֥ל אִ֛ישׁ מֵעִ֥ם רֵעֵ֖הוּ וְנִשְׁבַּ֣ר אוֹ־מֵ֑ת בְּעָלָ֥יו אֵין־עִמּ֖וֹ שַׁלֵּ֥ם יְשַׁלֵּֽם׃

13 At kung ang isang tao ay humiram ng anuman mula sa kanyang kapwa, at ito'y mabalian o mamatay habang ang may-ari nito ay hindi kasama niya, tiyak na magbabayad siya.

יד אִם־בְּעָלָ֥יו עִמּ֖וֹ לֹ֣א יְשַׁלֵּ֑ם אִם־שָׂכִ֣יר ה֔וּא בָּ֖א בִּשְׂכָרֽוֹ׃ (ס)

14 Kung ang may-ari nito ay kasama niya, hindi siya magbabayad; kung ito'y inupahan, napunta ito sa kanya dahil sa upa.

טו וְכִֽי־יְפַתֶּ֣ה אִ֗ישׁ בְּתוּלָ֛ה אֲשֶׁ֥ר לֹא־אֹרָ֖שָׂה וְשָׁכַ֣ב עִמָּ֑הּ מָהֹ֛ר יִמְהָרֶ֥נָּה לּ֖וֹ לְאִשָּֽׁה׃

15 At kung ang isang lalaki ay humikayat sa isang dalagang birhen na hindi pa naipapakasal, at sumiping siya sa kanya, tiyak na itatakda niya ang dote para sa kanya upang maging kanyang asawa.

טז אִם־מָאֵ֧ן יְמָאֵ֛ן אָבִ֖יהָ לְתִתָּ֣הּ ל֑וֹ כֶּ֣סֶף יִשְׁקֹ֔ל כְּמֹ֖הַר הַבְּתוּלֹֽת׃ (ס)

16 Kung tahasang tumanggi ang kanyang ama na ibigay siya sa kanya, magbabayad siya ng salapi ayon sa dote ng mga dalagang birhen.

יז מְכַשֵּׁפָ֖ה לֹ֥א תְחַיֶּֽה׃ (ס)

17 Huwag mong hahayaang mabuhay ang mangkukulam.

יח כָּל־שֹׁכֵ֥ב עִם־בְּהֵמָ֖ה מ֥וֹת יוּמָֽת׃ (ס)

18 Ang sinumang sumiping sa isang hayop ay tiyak na papatayin.

יט זֹבֵ֥חַ לָאֱלֹהִ֖ים יָֽחֳרָ֑ם בִּלְתִּ֥י לַיהוָ֖ה לְבַדּֽוֹ׃

19 Ang sinumang maghahain ng handog sa mga diyos, maliban sa Walang-Hanggan lamang, ay papatayin.

כ וְגֵ֥ר לֹא־תוֹנֶ֖ה וְלֹ֣א תִלְחָצֶ֑נּוּ כִּֽי־גֵרִ֥ים הֱיִיתֶ֖ם בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃

20 At ang dayuhan ay huwag mong aapihin, at huwag mo siyang gigipitin; sapagkat kayo'y naging mga dayuhan sa lupain ng Egipto.

כא כָּל־אַלְמָנָ֥ה וְיָת֖וֹם לֹ֥א תְעַנּֽוּן׃

21 Huwag ninyong pahihirapan ang sinumang balo o ulila.

כב אִם־עַנֵּ֥ה תְעַנֶּ֖ה אֹת֑וֹ כִּ֣י אִם־צָעֹ֤ק יִצְעַק֙ אֵלַ֔י שָׁמֹ֥עַ אֶשְׁמַ֖ע צַעֲקָתֽוֹ׃

22 Kung pahihirapan mo siya sa anumang paraan—sapagkat kung siya'y tiyak na dumaing sa Akin, tiyak na diringgin Ko ang kanyang daing—

כג וְחָרָ֣ה אַפִּ֔י וְהָרַגְתִּ֥י אֶתְכֶ֖ם בֶּחָ֑רֶב וְהָי֤וּ נְשֵׁיכֶם֙ אַלְמָנ֔וֹת וּבְנֵיכֶ֖ם יְתֹמִֽים׃ (פ)

23 at mag-aalab ang Aking galit, at papatayin Ko kayo sa pamamagitan ng tabak; at ang inyong mga asawa ay magiging mga balo, at ang inyong mga anak ay magiging mga ulila.

כד אִם־כֶּ֣סֶף ׀ תַּלְוֶ֣ה אֶת־עַמִּ֗י אֶת־הֶֽעָנִי֙ עִמָּ֔ךְ לֹא־תִהְיֶ֥ה ל֖וֹ כְּנֹשֶׁ֑ה לֹֽא־תְשִׂימ֥וּן עָלָ֖יו נֶֽשֶׁךְ׃

24 Kapag nagpahiram ka ng salapi sa Aking bayan, sa dukhang kasama mo, huwag kang maging gaya ng nagpapautang na naniningil sa kanya nang mahigpit; huwag kayong magpapataw sa kanya ng tubo.

כה אִם־חָבֹ֥ל תַּחְבֹּ֖ל שַׂלְמַ֣ת רֵעֶ֑ךָ עַד־בֹּ֥א הַשֶּׁ֖מֶשׁ תְּשִׁיבֶ֥נּוּ לֽוֹ׃

25 Kung tiyak na kunin mo bilang sangla ang kasuotan ng iyong kapwa, ibalik mo ito sa kanya hanggang sa paglubog ng araw;

כו כִּ֣י הִ֤וא כסותה [כְסוּתוֹ֙] לְבַדָּ֔הּ הִ֥וא שִׂמְלָת֖וֹ לְעֹר֑וֹ בַּמֶּ֣ה יִשְׁכָּ֔ב וְהָיָה֙ כִּֽי־יִצְעַ֣ק אֵלַ֔י וְשָׁמַעְתִּ֖י כִּֽי־חַנּ֥וּן אָֽנִי׃ (ס)

26 sapagkat iyon lamang ang kanyang pantakip, iyon ang kanyang damit para sa kanyang balat; sa ano siya hihiga? At mangyayari na kapag siya'y dumaing sa Akin, diringgin Ko siya, sapagkat Ako'y mapagbiyaya.

כז אֱלֹהִ֖ים לֹ֣א תְקַלֵּ֑ל וְנָשִׂ֥יא בְעַמְּךָ֖ לֹ֥א תָאֹֽר׃

27 Huwag mong susumpain ang mga hukom, at ang pinuno sa iyong bayan ay huwag mong susumpain.

כח מְלֵאָתְךָ֥ וְדִמְעֲךָ֖ לֹ֣א תְאַחֵ֑ר בְּכ֥וֹר בָּנֶ֖יךָ תִּתֶּן־לִּֽי׃

28 Ang handog mula sa iyong hinog na ani at ang handog mula sa iyong katas ay huwag mong aantalain; ang panganay sa iyong mga anak na lalaki ay ibibigay mo sa Akin.

כט כֵּֽן־תַּעֲשֶׂ֥ה לְשֹׁרְךָ֖ לְצֹאנֶ֑ךָ שִׁבְעַ֤ת יָמִים֙ יִהְיֶ֣ה עִם־אִמּ֔וֹ בַּיּ֥וֹם הַשְּׁמִינִ֖י תִּתְּנוֹ־לִֽי׃

29 Gayundin ang gagawin mo sa iyong baka at sa iyong tupa: pitong araw itong mananatili sa kanyang ina; sa ikawalong araw ay ibibigay mo ito sa Akin.

ל וְאַנְשֵׁי־קֹ֖דֶשׁ תִּהְי֣וּן לִ֑י וּבָשָׂ֨ר בַּשָּׂדֶ֤ה טְרֵפָה֙ לֹ֣א תֹאכֵ֔לוּ לַכֶּ֖לֶב תַּשְׁלִכ֥וּן אֹתֽוֹ׃ (ס)

30 At kayo'y magiging mga taong banal sa Akin; at ang laman ng hayop na nalapa sa parang ay huwag ninyong kakainin; itapon ninyo ito sa aso.

Nakaraang Kabanata Susunod na Kabanata