Exodo 23

Kabanata 23

א לֹ֥א תִשָּׂ֖א שֵׁ֣מַע שָׁ֑וְא אַל־תָּ֤שֶׁת יָֽדְךָ֙ עִם־רָשָׁ֔ע לִהְיֹ֖ת עֵ֥ד חָמָֽס׃ (ס)
1 Huwag kang tatanggap ng balitang walang katotohanan; huwag mong iaabot ang iyong kamay sa masama upang maging saksi ng karahasan.
ב לֹֽא־תִהְיֶ֥ה אַחֲרֵֽי־רַבִּ֖ים לְרָעֹ֑ת וְלֹא־תַעֲנֶ֣ה עַל־רִ֗ב לִנְטֹ֛ת אַחֲרֵ֥י רַבִּ֖ים לְהַטֹּֽת׃
2 Huwag kang susunod sa nakararami sa paggawa ng masama; at huwag kang sasagot sa isang usapin nang pumapanig sa nakararami upang baluktutin ang katarungan.
ג וְדָ֕ל לֹ֥א תֶהְדַּ֖ר בְּרִיבֽוֹ׃ (ס)
3 At huwag mong kikilingan ang dukha sa kanyang usapin.
ד כִּ֣י תִפְגַּ֞ע שׁ֧וֹר אֹֽיִבְךָ֛ א֥וֹ חֲמֹר֖וֹ תֹּעֶ֑ה הָשֵׁ֥ב תְּשִׁיבֶ֖נּוּ לֽוֹ׃ (ס)
4 Kapag nasumpungan mo ang baka ng iyong kaaway o ang kanyang asno na naliligaw, tiyak na ibabalik mo ito sa kanya.
ה כִּֽי־תִרְאֶ֞ה חֲמ֣וֹר שֹׂנַאֲךָ֗ רֹבֵץ֙ תַּ֣חַת מַשָּׂא֔וֹ וְחָדַלְתָּ֖ מֵעֲזֹ֣ב ל֑וֹ עָזֹ֥ב תַּעֲזֹ֖ב עִמּֽוֹ׃ (ס)
5 Kapag nakita mo ang asno ng taong napopoot sa iyo na nakalugmok sa ilalim ng pasan nito, titigil ka ba sa pagtulong sa kanya? Tiyak na makikipagtulungan ka sa kanya.
ו לֹ֥א תַטֶּ֛ה מִשְׁפַּ֥ט אֶבְיֹנְךָ֖ בְּרִיבֽוֹ׃
6 Huwag mong babaluktutin ang katarungan para sa iyong dukha sa kanyang usapin.
ז מִדְּבַר־שֶׁ֖קֶר תִּרְחָ֑ק וְנָקִ֤י וְצַדִּיק֙ אַֽל־תַּהֲרֹ֔ג כִּ֥י לֹא־אַצְדִּ֖יק רָשָֽׁע׃
7 Lumayo ka sa kasinungalingan; at huwag mong papatayin ang walang-sala at ang matuwid, sapagkat hindi Ko pawawalang-sala ang masama.
ח וְשֹׁ֖חַד לֹ֣א תִקָּ֑ח כִּ֤י הַשֹּׁ֙חַד֙ יְעַוֵּ֣ר פִּקְחִ֔ים וִֽיסַלֵּ֖ף דִּבְרֵ֥י צַדִּיקִֽים׃
8 At huwag kang tatanggap ng suhol, sapagkat ang suhol ay bumubulag sa mga may malinaw na paningin at bumabaluktot sa mga matuwid na salita.
ט וְגֵ֖ר לֹ֣א תִלְחָ֑ץ וְאַתֶּ֗ם יְדַעְתֶּם֙ אֶת־נֶ֣פֶשׁ הַגֵּ֔ר כִּֽי־גֵרִ֥ים הֱיִיתֶ֖ם בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃
9 At huwag mong aapihin ang dayuhan, sapagkat alam ninyo ang damdamin ng dayuhan, yamang kayo ay naging mga dayuhan sa lupain ng Egipto.
י וְשֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים תִּזְרַ֣ע אֶת־אַרְצֶ֑ךָ וְאָסַפְתָּ֖ אֶת־תְּבוּאָתָֽהּ׃
10 At sa loob ng anim na taon ay hahasikan mo ang iyong lupain at titipunin mo ang ani nito.
יא וְהַשְּׁבִיעִ֞ת תִּשְׁמְטֶ֣נָּה וּנְטַשְׁתָּ֗הּ וְאָֽכְלוּ֙ אֶבְיֹנֵ֣י עַמֶּ֔ךָ וְיִתְרָ֕ם תֹּאכַ֖ל חַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֑ה כֵּֽן־תַּעֲשֶׂ֥ה לְכַרְמְךָ֖ לְזֵיתֶֽךָ׃
11 Ngunit sa ikapitong taon ay pagpapahingahin mo ito at pababayaan, upang makakain ang mga dukha sa iyong bayan; at ang matitira nila ay kakainin ng mga hayop sa parang. Ganito rin ang gagawin mo sa iyong ubasan at sa iyong taniman ng olibo.
יב שֵׁ֤שֶׁת יָמִים֙ תַּעֲשֶׂ֣ה מַעֲשֶׂ֔יךָ וּבַיּ֥וֹם הַשְּׁבִיעִ֖י תִּשְׁבֹּ֑ת לְמַ֣עַן יָנ֗וּחַ שֽׁוֹרְךָ֙ וַחֲמֹרֶ֔ךָ וְיִנָּפֵ֥שׁ בֶּן־אֲמָתְךָ֖ וְהַגֵּֽר׃
12 Anim na araw mong gagawin ang iyong mga gawain, ngunit sa ikapitong araw ay magpapahinga ka, upang makapagpahinga ang iyong baka at ang iyong asno, at makapanariwa ang anak ng iyong aliping babae at ang dayuhan.
יג וּבְכֹ֛ל אֲשֶׁר־אָמַ֥רְתִּי אֲלֵיכֶ֖ם תִּשָּׁמֵ֑רוּ וְשֵׁ֨ם אֱלֹהִ֤ים אֲחֵרִים֙ לֹ֣א תַזְכִּ֔ירוּ לֹ֥א יִשָּׁמַ֖ע עַל־פִּֽיךָ׃
13 At sa lahat ng sinabi Ko sa inyo ay mag-ingat kayo; at huwag ninyong babanggitin ang pangalan ng ibang mga diyos; huwag itong maririnig sa iyong bibig.
יד שָׁלֹ֣שׁ רְגָלִ֔ים תָּחֹ֥ג לִ֖י בַּשָּׁנָֽה׃
14 Tatlong ulit sa isang taon ay magdiriwang ka ng kapistahan para sa Akin.
טו אֶת־חַ֣ג הַמַּצּוֹת֮ תִּשְׁמֹר֒ שִׁבְעַ֣ת יָמִים֩ תֹּאכַ֨ל מַצּ֜וֹת כַּֽאֲשֶׁ֣ר צִוִּיתִ֗ךָ לְמוֹעֵד֙ חֹ֣דֶשׁ הָֽאָבִ֔יב כִּי־ב֖וֹ יָצָ֣אתָ מִמִּצְרָ֑יִם וְלֹא־יֵרָא֥וּ פָנַ֖י רֵיקָֽם׃
15 Ang Kapistahan ng Tinapay na Walang Lebadura ay iyong ipagdiriwang: pitong araw kang kakain ng tinapay na walang lebadura, gaya ng iniutos Ko sa iyo, sa takdang panahon sa buwan ng Abib, sapagkat sa buwang iyon ka lumabas mula sa Egipto; at walang haharap sa Akin nang walang dala.
טז וְחַ֤ג הַקָּצִיר֙ בִּכּוּרֵ֣י מַעֲשֶׂ֔יךָ אֲשֶׁ֥ר תִּזְרַ֖ע בַּשָּׂדֶ֑ה וְחַ֤ג הָֽאָסִף֙ בְּצֵ֣את הַשָּׁנָ֔ה בְּאָסְפְּךָ֥ אֶֽת־מַעֲשֶׂ֖יךָ מִן־הַשָּׂדֶֽה׃
16 At ang Kapistahan ng Pag-aani, ang mga unang bunga ng iyong pinagpagalan na iyong inihasik sa bukid; at ang Kapistahan ng Pagtitipon, sa pagtatapos ng taon, kapag tinitipon mo mula sa bukid ang iyong pinagpagalan.
יז שָׁלֹ֥שׁ פְּעָמִ֖ים בַּשָּׁנָ֑ה יֵרָאֶה֙ כָּל־זְכ֣וּרְךָ֔ אֶל־פְּנֵ֖י הָאָדֹ֥ן ׀ יְהוָֽה׃
17 Tatlong ulit sa isang taon ay haharap ang lahat ng iyong mga lalaki sa Panginoong Walang-Hanggan.
יח לֹֽא־תִזְבַּ֥ח עַל־חָמֵ֖ץ דַּם־זִבְחִ֑י וְלֹֽא־יָלִ֥ין חֵֽלֶב־חַגִּ֖י עַד־בֹּֽקֶר׃
18 Huwag mong ihahandog ang dugo ng Aking hain habang may tinapay pang may lebadura; at huwag mong iiwan nang magdamag hanggang umaga ang taba ng hain ng Aking kapistahan.
יט רֵאשִׁ֗ית בִּכּוּרֵי֙ אַדְמָ֣תְךָ֔ תָּבִ֕יא בֵּ֖ית יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לֹֽא־תְבַשֵּׁ֥ל גְּדִ֖י בַּחֲלֵ֥ב אִמּֽוֹ׃ (ס)
19 Ang pinakapili sa mga unang bunga ng iyong lupa ay dadalhin mo sa bahay ng Walang-Hanggan na iyong Diyos. Huwag mong lulutuin ang batang kambing sa gatas ng kanyang ina.
כ הִנֵּ֨ה אָנֹכִ֜י שֹׁלֵ֤חַ מַלְאָךְ֙ לְפָנֶ֔יךָ לִשְׁמָרְךָ֖ בַּדָּ֑רֶךְ וְלַהֲבִ֣יאֲךָ֔ אֶל־הַמָּק֖וֹם אֲשֶׁ֥ר הֲכִנֹֽתִי׃
20 Narito, magsusugo Ako ng isang anghel sa unahan mo upang ingatan ka sa daan at upang dalhin ka sa lugar na Aking inihanda.
כא הִשָּׁ֧מֶר מִפָּנָ֛יו וּשְׁמַ֥ע בְּקֹל֖וֹ אַל־תַּמֵּ֣ר בּ֑וֹ כִּ֣י לֹ֤א יִשָּׂא֙ לְפִשְׁעֲכֶ֔ם כִּ֥י שְׁמִ֖י בְּקִרְבּֽוֹ׃
21 Mag-ingat ka sa harap niya at makinig ka sa kanyang tinig; huwag kang maghimagsik laban sa kanya, sapagkat hindi niya patatawarin ang inyong pagsuway, sapagkat ang Aking pangalan ay nasa kanya.
כב כִּ֣י אִם־שָׁמֹ֤עַ תִּשְׁמַע֙ בְּקֹל֔וֹ וְעָשִׂ֕יתָ כֹּ֖ל אֲשֶׁ֣ר אֲדַבֵּ֑ר וְאָֽיַבְתִּי֙ אֶת־אֹ֣יְבֶ֔יךָ וְצַרְתִּ֖י אֶת־צֹרְרֶֽיךָ׃
22 Ngunit kung tunay kang makikinig sa kanyang tinig at gagawin mo ang lahat ng Aking sasabihin, ay magiging kaaway Ako ng iyong mga kaaway at kalaban ng iyong mga kalaban.
כג כִּֽי־יֵלֵ֣ךְ מַלְאָכִי֮ לְפָנֶיךָ֒ וֶהֱבִֽיאֲךָ֗ אֶל־הָֽאֱמֹרִי֙ וְהַ֣חִתִּ֔י וְהַפְּרִזִּי֙ וְהַֽכְּנַעֲנִ֔י הַחִוִּ֖י וְהַיְבוּסִ֑י וְהִכְחַדְתִּֽיו׃
23 Sapagkat ang Aking anghel ay hahayo sa unahan mo at dadalhin ka sa mga Amorrheo, sa mga Hiteo, sa mga Perezeo, sa mga Cananeo, sa mga Heveo, at sa mga Jebuseo; at lilipulin Ko sila.
כד לֹֽא־תִשְׁתַּחֲוֶ֤ה לֵאלֹֽהֵיהֶם֙ וְלֹ֣א תָֽעָבְדֵ֔ם וְלֹ֥א תַעֲשֶׂ֖ה כְּמַֽעֲשֵׂיהֶ֑ם כִּ֤י הָרֵס֙ תְּהָ֣רְסֵ֔ם וְשַׁבֵּ֥ר תְּשַׁבֵּ֖ר מַצֵּבֹתֵיהֶֽם׃
24 Huwag kang yuyukod sa kanilang mga diyos, ni maglilingkod sa mga iyon, ni gagawa ng gaya ng kanilang mga gawain; kundi lubos mong igugupo ang mga iyon at tuluyan mong dudurugin ang kanilang mga haliging bato.
כה וַעֲבַדְתֶּ֗ם אֵ֚ת יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיכֶ֔ם וּבֵרַ֥ךְ אֶֽת־לַחְמְךָ֖ וְאֶת־מֵימֶ֑יךָ וַהֲסִרֹתִ֥י מַחֲלָ֖ה מִקִּרְבֶּֽךָ׃
25 At kayo ay maglilingkod sa Walang-Hanggan na inyong Diyos, at pagpapalain Niya ang iyong tinapay at ang iyong tubig; at aalisin Ko ang sakit mula sa gitna mo.
כו לֹ֥א תִהְיֶ֛ה מְשַׁכֵּלָ֥ה וַעֲקָרָ֖ה בְּאַרְצֶ֑ךָ אֶת־מִסְפַּ֥ר יָמֶ֖יךָ אֲמַלֵּֽא׃
26 Walang makukunan o magiging baog sa iyong lupain; lulubusin Ko ang bilang ng iyong mga araw.
כז אֶת־אֵֽימָתִי֙ אֲשַׁלַּ֣ח לְפָנֶ֔יךָ וְהַמֹּתִי֙ אֶת־כָּל־הָעָ֔ם אֲשֶׁ֥ר תָּבֹ֖א בָּהֶ֑ם וְנָתַתִּ֧י אֶת־כָּל־אֹיְבֶ֛יךָ אֵלֶ֖יךָ עֹֽרֶף׃
27 Ipadadala Ko sa unahan mo ang Aking sindak, at guguluhin Ko ang buong bayang iyong pupuntahan, at patatalikurin Ko sa harap mo ang lahat ng iyong mga kaaway.
כח וְשָׁלַחְתִּ֥י אֶת־הַצִּרְעָ֖ה לְפָנֶ֑יךָ וְגֵרְשָׁ֗ה אֶת־הַחִוִּ֧י אֶת־הַֽכְּנַעֲנִ֛י וְאֶת־הַחִתִּ֖י מִלְּפָנֶֽיךָ׃
28 At ipadadala Ko ang putakti sa unahan mo, at itataboy nito mula sa harap mo ang mga Heveo, ang mga Cananeo, at ang mga Hiteo.
כט לֹ֧א אֲגָרְשֶׁ֛נּוּ מִפָּנֶ֖יךָ בְּשָׁנָ֣ה אֶחָ֑ת פֶּן־תִּהְיֶ֤ה הָאָ֙רֶץ֙ שְׁמָמָ֔ה וְרַבָּ֥ה עָלֶ֖יךָ חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶֽה׃
29 Hindi Ko sila itataboy mula sa harap mo sa loob ng isang taon, baka ang lupain ay mawalan ng tao at dumami laban sa iyo ang mga hayop sa parang.
ל מְעַ֥ט מְעַ֛ט אֲגָרְשֶׁ֖נּוּ מִפָּנֶ֑יךָ עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר תִּפְרֶ֔ה וְנָחַלְתָּ֖ אֶת־הָאָֽרֶץ׃
30 Unti-unti Ko silang itataboy mula sa harap mo, hanggang sa ikaw ay dumami at maangkin mo ang lupain.
לא וְשַׁתִּ֣י אֶת־גְּבֻלְךָ֗ מִיַּם־סוּף֙ וְעַד־יָ֣ם פְּלִשְׁתִּ֔ים וּמִמִּדְבָּ֖ר עַד־הַנָּהָ֑ר כִּ֣י ׀ אֶתֵּ֣ן בְּיֶדְכֶ֗ם אֵ֚ת יֹשְׁבֵ֣י הָאָ֔רֶץ וְגֵרַשְׁתָּ֖מוֹ מִפָּנֶֽיךָ׃
31 At itatakda Ko ang iyong hangganan mula sa Dagat na Pula hanggang sa dagat ng Filistia, at mula sa ilang hanggang sa Ilog; sapagkat ibibigay Ko sa inyong kamay ang mga naninirahan sa lupain, at itataboy mo sila mula sa harap mo.
לב לֹֽא־תִכְרֹ֥ת לָהֶ֛ם וְלֵאלֹֽהֵיהֶ֖ם בְּרִֽית׃
32 Huwag kang makikipagtipan sa kanila ni sa kanilang mga diyos.
לג לֹ֤א יֵשְׁבוּ֙ בְּאַרְצְךָ֔ פֶּן־יַחֲטִ֥יאוּ אֹתְךָ֖ לִ֑י כִּ֤י תַעֲבֹד֙ אֶת־אֱלֹ֣הֵיהֶ֔ם כִּֽי־יִהְיֶ֥ה לְךָ֖ לְמוֹקֵֽשׁ׃ (פ)
33 Hindi sila maninirahan sa iyong lupain, baka nila akayin kang magkasala laban sa Akin; sapagkat kapag naglingkod ka sa kanilang mga diyos, iyon ay magiging bitag sa iyo.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata