Mga Kawikaan 24

Kabanata 24

א אַל־תְּ֭קַנֵּא בְּאַנְשֵׁ֣י רָעָ֑ה וְאַל־תתאו [תִּ֝תְאָ֗יו] לִהְי֥וֹת אִתָּֽם׃
1 Huwag kang mainggit sa masasamang tao, at huwag mong naising makasama sila.
ב כִּי־שֹׁ֭ד יֶהְגֶּ֣ה לִבָּ֑ם וְ֝עָמָ֗ל שִׂפְתֵיהֶ֥ם תְּדַבֵּֽרְנָה׃
2 Sapagkat pandarahas ang binabalak ng kanilang puso, at kasamaan ang sinasalita ng kanilang mga labi.
ג בְּ֭חָכְמָה יִבָּ֣נֶה בָּ֑יִת וּ֝בִתְבוּנָ֗ה יִתְכּוֹנָֽן׃
3 Sa pamamagitan ng karunungan naitatayo ang isang bahay, at sa pamamagitan ng pang-unawa ito ay napatitibay.
ד וּ֭בְדַעַת חֲדָרִ֣ים יִמָּלְא֑וּ כָּל־ה֖וֹן יָקָ֣ר וְנָעִֽים׃
4 At sa pamamagitan ng kaalaman napupuno ang mga silid ng lahat ng mahalaga at kaaya-ayang kayamanan.
ה גֶּֽבֶר־חָכָ֥ם בַּע֑וֹז וְאִֽישׁ־דַּ֝֗עַת מְאַמֶּץ־כֹּֽחַ׃
5 Ang taong marunong ay matibay sa lakas, at ang taong may kaalaman ay nagpapatibay ng kapangyarihan.
ו כִּ֣י בְ֭תַחְבֻּלוֹת תַּעֲשֶׂה־לְּךָ֣ מִלְחָמָ֑ה וּ֝תְשׁוּעָ֗ה בְּרֹ֣ב יוֹעֵֽץ׃
6 Sapagkat sa pamamagitan ng matalinong pagpaplano ay makikipagdigma ka, at ang tagumpay ay nasa karamihan ng mga tagapayo.
ז רָאמ֣וֹת לֶֽאֱוִ֣יל חָכְמ֑וֹת בַּ֝שַּׁ֗עַר לֹ֣א יִפְתַּח־פִּֽיהוּ׃
7 Para sa hangal, ang karunungan ay tulad ng mamahaling hiyas na hindi niya maabot; sa pintuang-bayan ay hindi niya ibinubuka ang kanyang bibig.
ח מְחַשֵּׁ֥ב לְהָרֵ֑עַ ל֝֗וֹ בַּֽעַל־מְזִמּ֥וֹת יִקְרָֽאוּ׃
8 Ang nagbabalak gumawa ng masama ay tatawagin nilang taong mapagpakana.
ט זִמַּ֣ת אִוֶּ֣לֶת חַטָּ֑את וְתוֹעֲבַ֖ת לְאָדָ֣ם לֵֽץ׃
9 Ang balak ng kahangalan ay kasalanan, at ang manlilibak ay kasuklam-suklam sa mga tao.
י הִ֭תְרַפִּיתָ בְּי֥וֹם צָרָ֗ה צַ֣ר כֹּחֶֽכָה׃
10 Kung ikaw ay manghina sa araw ng kagipitan, ang iyong lakas ay kakaunti.
יא הַ֭צֵּל לְקֻחִ֣ים לַמָּ֑וֶת וּמָטִ֥ים לַ֝הֶ֗רֶג אִם־תַּחְשֽׂוֹךְ׃
11 Kung ikaw ay magpipigil na iligtas ang mga dinadala sa kamatayan at ang mga pasuray-suray patungo sa pagpatay—
יב כִּֽי־תֹאמַ֗ר הֵן֮ לֹא־יָדַ֪עְנ֫וּ זֶ֥ה הֲ‍ֽלֹא־תֹ֘כֵ֤ן לִבּ֨וֹת ׀ הֽוּא־יָבִ֗ין וְנֹצֵ֣ר נַ֭פְשְׁךָ ה֣וּא יֵדָ֑ע וְהֵשִׁ֖יב לְאָדָ֣ם כְּפָעֳלֽוֹ׃
12 Kung sasabihin mo, “Narito, hindi namin ito nalaman,” hindi ba't ang Tumitimbang ng mga puso ang nakauunawa nito? At ang Nag-iingat ng iyong kaluluwa, hindi ba't Siya ang nakaaalam nito? At gagantihan Niya ang bawat tao ayon sa kanyang mga gawa.
יג אֱכָל־בְּנִ֣י דְבַ֣שׁ כִּי־ט֑וֹב וְנֹ֥פֶת מָ֝ת֗וֹק עַל־חִכֶּֽךָ׃
13 Anak ko, kumain ka ng pulot sapagkat ito ay mabuti, at ang tumutulong pulot mula sa bahay-pukyutan ay matamis sa iyong panlasa.
יד כֵּ֤ן ׀ דְּעֶ֥ה חָכְמָ֗ה לְנַ֫פְשֶׁ֥ךָ אִם־מָ֭צָאתָ וְיֵ֣שׁ אַחֲרִ֑ית וְ֝תִקְוָתְךָ֗ לֹ֣א תִכָּרֵֽת׃ (פ)
14 Gayundin, alamin mong ang karunungan ay ganoon sa iyong kaluluwa: kapag natagpuan mo ito, magkakaroon ng mabuting kinabukasan, at ang iyong pag-asa ay hindi mapuputol.
טו אַל־תֶּאֱרֹ֣ב רָ֭שָׁע לִנְוֵ֣ה צַדִּ֑יק אַֽל־תְּשַׁדֵּ֥ד רִבְצוֹ׃
15 Huwag kang mag-abang, ikaw na masamang tao, laban sa tahanan ng matuwid; huwag mong wasakin ang kanyang pahingahan.
טז כִּ֤י שֶׁ֨בַע ׀ יִפּ֣וֹל צַדִּ֣יק וָקָ֑ם וּ֝רְשָׁעִ֗ים יִכָּשְׁל֥וּ בְרָעָֽה׃
16 Sapagkat kahit pitong ulit mabuwal ang matuwid ay muli siyang babangon, ngunit ang masasama ay nabubuwal kapag dumating ang kasamaan.
יז בִּנְפֹ֣ל אויביך [אֽ֭וֹיִבְךָ] אַל־תִּשְׂמָ֑ח וּ֝בִכָּשְׁל֗וֹ אַל־יָגֵ֥ל לִבֶּֽךָ׃
17 Kapag nabuwal ang iyong kaaway ay huwag kang magsaya, at kapag siya ay natisod ay huwag magalak ang iyong puso,
יח פֶּן־יִרְאֶ֣ה יְ֭הוָה וְרַ֣ע בְּעֵינָ֑יו וְהֵשִׁ֖יב מֵעָלָ֣יו אַפּֽוֹ׃
18 baka makita ito ng Walang-Hanggan at ito ay maging masama sa Kanyang paningin, at alisin Niya sa kanya ang Kanyang galit.
יט אַל־תִּתְחַ֥ר בַּמְּרֵעִ֑ים אַל־תְּ֝קַנֵּ֗א בָּרְשָׁעִֽים׃
19 Huwag kang makipagpaligsahan sa mga gumagawa ng masama; huwag kang mainggit sa masasama.
כ כִּ֤י ׀ לֹֽא־תִהְיֶ֣ה אַחֲרִ֣ית לָרָ֑ע נֵ֖ר רְשָׁעִ֣ים יִדְעָֽךְ׃
20 Sapagkat ang masamang tao ay hindi magkakaroon ng kinabukasan; ang ilawan ng masasama ay papatayin.
כא יְרָֽא־אֶת־יְהוָ֣ה בְּנִ֣י וָמֶ֑לֶךְ עִם־שׁ֝וֹנִ֗ים אַל־תִּתְעָרָֽב׃
21 Anak ko, matakot ka sa Walang-Hanggan at sa hari, at huwag kang makisama sa mga nagnanais ng pagbabago.
כב כִּֽי־פִ֭תְאֹם יָק֣וּם אֵידָ֑ם וּפִ֥יד שְׁ֝נֵיהֶ֗ם מִ֣י יוֹדֵֽעַ׃ (ס)
22 Sapagkat biglang darating ang kanilang kapahamakan, at sino ang nakaaalam ng pagkawasak na mula sa kanilang dalawa?
כג גַּם־אֵ֥לֶּה לַֽחֲכָמִ֑ים הַֽכֵּר־פָּנִ֖ים בְּמִשְׁפָּ֣ט בַּל־טֽוֹב׃
23 Ang mga ito rin ay para sa mga marunong: ang pagtatangi sa tao sa paghatol ay hindi mabuti.
כד אֹ֤מֵ֨ר ׀ לְרָשָׁע֮ צַדִּ֪יק אָ֥תָּה יִקְּבֻ֥הוּ עַמִּ֑ים יִזְעָמ֥וּהוּ לְאֻמִּֽים׃
24 Ang nagsasabi sa masamang tao, “Ikaw ay matuwid,” ay susumpain ng mga bayan at kamumuhian ng mga bansa.
כה וְלַמּוֹכִיחִ֥ים יִנְעָ֑ם וַֽ֝עֲלֵיהֶ֗ם תָּב֥וֹא בִרְכַּת־טֽוֹב׃
25 Ngunit ang mga nagsasaway ay makararanas ng kaligayahan, at sasakanila ang pagpapala ng kabutihan.
כו שְׂפָתַ֥יִם יִשָּׁ֑ק מֵ֝שִׁ֗יב דְּבָרִ֥ים נְכֹחִֽים׃
26 Hahalikan ang mga labi ng nagbibigay ng tapat na sagot.
כז הָ֘כֵ֤ן בַּח֨וּץ ׀ מְלַאכְתֶּ֗ךָ וְעַתְּדָ֣הּ בַּשָּׂדֶ֣ה לָ֑ךְ אַ֝חַ֗ר וּבָנִ֥יתָ בֵיתֶֽךָ׃ (פ)
27 Ihanda mo ang iyong gawain sa labas, at ihanda mo ito para sa iyo sa bukid; pagkatapos ay itayo mo ang iyong bahay.
כח אַל־תְּהִ֣י עֵד־חִנָּ֣ם בְּרֵעֶ֑ךָ וַ֝הֲפִתִּ֗יתָ בִּשְׂפָתֶֽיךָ׃
28 Huwag kang tumestigo laban sa iyong kapwa nang walang dahilan, at huwag kang manlinlang sa pamamagitan ng iyong mga labi.
כט אַל־תֹּאמַ֗ר כַּאֲשֶׁ֣ר עָֽשָׂה־לִ֭י כֵּ֤ן אֶֽעֱשֶׂה־לּ֑וֹ אָשִׁ֖יב לָאִ֣ישׁ כְּפָעֳלֽוֹ׃
29 Huwag mong sabihin, “Kung ano ang ginawa niya sa akin ay gayundin ang gagawin ko sa kanya; gagantihan ko ang tao ayon sa kanyang ginawa.”
ל עַל־שְׂדֵ֣ה אִישׁ־עָצֵ֣ל עָבַ֑רְתִּי וְעַל־כֶּ֝֗רֶם אָדָ֥ם חֲסַר־לֵֽב׃
30 Dumaan ako sa bukid ng taong tamad, at sa ubasan ng taong kulang sa pang-unawa;
לא וְהִנֵּ֨ה עָ֘לָ֤ה כֻלּ֨וֹ ׀ קִמְּשֹׂנִ֗ים כָּסּ֣וּ פָנָ֣יו חֲרֻלִּ֑ים וְגֶ֖דֶר אֲבָנָ֣יו נֶהֱרָֽסָה׃
31 At narito, ang lahat ng ito ay tinubuan ng mga tinik, ang ibabaw nito ay natakpan ng matitinik na damo, at ang bakod nitong bato ay nagiba.
לב וָֽאֶחֱזֶ֣ה אָ֭נֹכִֽי אָשִׁ֣ית לִבִּ֑י רָ֝אִ֗יתִי לָקַ֥חְתִּי מוּסָֽר׃
32 Pinagmasdan ko ito at itinuon ko ang aking puso; nakita ko at tumanggap ako ng aral.
לג מְעַ֣ט שֵׁ֭נוֹת מְעַ֣ט תְּנוּמ֑וֹת מְעַ֓ט ׀ חִבֻּ֖ק יָדַ֣יִם לִשְׁכָּֽב׃
33 “Kaunting tulog pa, kaunting idlip pa, kaunting paghalukipkip pa ng mga kamay upang humiga” —
לד וּבָֽא־מִתְהַלֵּ֥ךְ רֵישֶׁ֑ךָ וּ֝מַחְסֹרֶ֗יךָ כְּאִ֣ישׁ מָגֵֽן׃ (פ)
34 At darating ang iyong karalitaan na parang naglalakbay, at ang iyong kasalatan na parang taong may kalasag.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata