Mga Kawikaan 26

Kabanata 26

א כַּשֶּׁ֤לֶג ׀ בַּקַּ֗יִץ וְכַמָּטָ֥ר בַּקָּצִ֑יר כֵּ֤ן לֹא־נָאוֶ֖ה לִכְסִ֣יל כָּבֽוֹד׃
1 Gaya ng niyebe sa tag-araw at gaya ng ulan sa panahon ng anihan, gayon ang karangalan ay hindi nababagay sa hangal.
ב כַּצִּפּ֣וֹר לָ֭נוּד כַּדְּר֣וֹר לָע֑וּף כֵּ֥ן קִֽלְלַ֥ת חִ֝נָּ֗ם לא [ל֣וֹ] תָבֹֽא׃
2 Gaya ng maya na pagala-gala, gaya ng langay-langayan na lumilipad, gayon ang sumpang walang dahilan ay babalik sa kanya.
ג שׁ֣וֹט לַ֭סּוּס מֶ֣תֶג לַחֲמ֑וֹר וְ֝שֵׁ֗בֶט לְגֵ֣ו כְּסִילִֽים׃
3 Latigo para sa kabayo, renda para sa asno, at pamalo para sa likod ng mga hangal.
ד אַל־תַּ֣עַן כְּ֭סִיל כְּאִוַּלְתּ֑וֹ פֶּֽן־תִּשְׁוֶה־לּ֥וֹ גַם־אָֽתָּה׃
4 Huwag mong sagutin ang hangal ayon sa kanyang kahangalan, baka ikaw rin ay maging katulad niya.
ה עֲנֵ֣ה כְ֭סִיל כְּאִוַּלְתּ֑וֹ פֶּן־יִהְיֶ֖ה חָכָ֣ם בְּעֵינָֽיו׃
5 Sagutin mo ang hangal ayon sa kanyang kahangalan, baka siya ay maging marunong sa sarili niyang paningin.
ו מְקַצֶּ֣ה רַ֭גְלַיִם חָמָ֣ס שֹׁתֶ֑ה שֹׁלֵ֖חַ דְּבָרִ֣ים בְּיַד־כְּסִֽיל׃
6 Pinuputol ang sariling mga paa at umiinom ng karahasan ang nagpapadala ng mensahe sa pamamagitan ng hangal.
ז דַּלְי֣וּ שֹׁ֭קַיִם מִפִּסֵּ֑חַ וּ֝מָשָׁ֗ל בְּפִ֣י כְסִילִֽים׃
7 Hindi magkapantay ang mga binti ng pilay; gayon din ang talinghaga sa bibig ng mga hangal.
ח כִּצְר֣וֹר אֶ֭בֶן בְּמַרְגֵּמָ֑ה כֵּן־נוֹתֵ֖ן לִכְסִ֣יל כָּבֽוֹד׃
8 Gaya ng pagbigkis ng bato sa tirador, gayon ang nagbibigay ng karangalan sa hangal.
ט ח֭וֹחַ עָלָ֣ה בְיַד־שִׁכּ֑וֹר וּ֝מָשָׁ֗ל בְּפִ֣י כְסִילִֽים׃
9 Gaya ng tinik na napapasok sa kamay ng lasing, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga hangal.
י רַ֥ב מְחֽוֹלֵֽל־כֹּ֑ל וְשֹׂכֵ֥ר כְּ֝סִ֗יל וְשֹׂכֵ֥ר עֹבְרִֽים׃
10 Ang Dakila ang lumikha ng lahat; inuupahan Niya ang hangal at inuupahan Niya ang mga nagdaraan sa daan.
יא כְּ֭כֶלֶב שָׁ֣ב עַל־קֵא֑וֹ כְּ֝סִ֗יל שׁוֹנֶ֥ה בְאִוַּלְתּֽוֹ׃
11 Gaya ng aso na bumabalik sa sarili niyang suka, gayon ang hangal na inuulit ang kanyang kahangalan.
יב רָאִ֗יתָ אִ֭ישׁ חָכָ֣ם בְּעֵינָ֑יו תִּקְוָ֖ה לִכְסִ֣יל מִמֶּֽנּוּ׃
12 Nakakita ka ba ng taong marunong sa sarili niyang paningin? May higit pang pag-asa ang hangal kaysa sa kanya.
יג אָמַ֣ר עָ֭צֵל שַׁ֣חַל בַּדָּ֑רֶךְ אֲ֝רִ֗י בֵּ֣ין הָרְחֹבֽוֹת׃
13 Sinasabi ng tamad: “May leon sa daan; may leon sa pagitan ng mga lansangan!”
יד הַ֭דֶּלֶת תִּסּ֣וֹב עַל־צִירָ֑הּ וְ֝עָצֵ֗ל עַל־מִטָּתֽוֹ׃
14 Gaya ng pinto na umiikot sa kanyang bisagra, gayon ang tamad na nagpapabaling-baling sa kanyang higaan.
טו טָ֘מַ֤ן עָצֵ֣ל יָ֭דוֹ בַּצַּלָּ֑חַת נִ֝לְאָ֗ה לַֽהֲשִׁיבָ֥הּ אֶל־פִּֽיו׃
15 Isinusubsob ng tamad ang kanyang kamay sa pinggan; napapagod pa siyang ibalik ito sa kanyang bibig.
טז חָכָ֣ם עָצֵ֣ל בְּעֵינָ֑יו מִ֝שִּׁבְעָ֗ה מְשִׁ֣יבֵי טָֽעַם׃
16 Mas marunong ang tamad sa sarili niyang paningin kaysa sa pitong taong nakasasagot nang may katwiran.
יז מַחֲזִ֥יק בְּאָזְנֵי־כָ֑לֶב עֹבֵ֥ר מִ֝תְעַבֵּ֗ר עַל־רִ֥יב לֹּֽא־לֽוֹ׃
17 Gaya ng humahawak sa mga tainga ng aso ang nagdaraan na nagagalit dahil sa away na hindi naman kanya.
יח כְּֽ֭מִתְלַהְלֵהַּ הַיֹּרֶ֥ה זִקִּ֗ים חִצִּ֥ים וָמָֽוֶת׃
18 Gaya ng nagpapakahirap na naghahagis ng mga siklab ng apoy, mga palaso, at kamatayan,
יט כֵּֽן־אִ֭ישׁ רִמָּ֣ה אֶת־רֵעֵ֑הוּ וְ֝אָמַ֗ר הֲ‍ֽלֹא־מְשַׂחֵ֥ק אָֽנִי׃
19 gayon ang taong nanlilinlang sa kanyang kapwa, at nagsasabi: “Nagbibiro lamang ako, hindi ba?”
כ בְּאֶ֣פֶס עֵ֭צִים תִּכְבֶּה־אֵ֑שׁ וּבְאֵ֥ין נִ֝רְגָּ֗ן יִשְׁתֹּ֥ק מָדֽוֹן׃
20 Kapag walang kahoy, namamatay ang apoy; at kapag walang mapanirang-puri, natatahimik ang away.
כא פֶּחָ֣ם לְ֭גֶחָלִים וְעֵצִ֣ים לְאֵ֑שׁ וְאִ֥ישׁ מדונים [מִ֝דְיָנִ֗ים] לְחַרְחַר־רִֽיב׃ (פ)
21 Gaya ng uling sa mga baga at ng kahoy sa apoy, gayon ang taong palaaway sa pagpapaalab ng away.
כב דִּבְרֵ֣י נִ֭רְגָּן כְּמִֽתְלַהֲמִ֑ים וְ֝הֵ֗ם יָרְד֥וּ חַדְרֵי־בָֽטֶן׃
22 Ang mga salita ng mapagbulong ay parang mga hampas na sumusugat, at tumatagos ang mga ito hanggang sa kaloob-looban ng katawan.
כג כֶּ֣סֶף סִ֭יגִים מְצֻפֶּ֣ה עַל־חָ֑רֶשׂ שְׂפָתַ֖יִם דֹּלְקִ֣ים וְלֶב־רָֽע׃
23 Gaya ng latak ng pilak na ibinalot sa piraso ng palayok, gayon ang mga labing masugid na humahabol sa kapwa at ang pusong masama.
כד בשפתו [בִּ֭שְׂפָתָיו] יִנָּכֵ֣ר שׂוֹנֵ֑א וּ֝בְקִרְבּ֗וֹ יָשִׁ֥ית מִרְמָֽה׃
24 Sa pamamagitan ng kanyang mga labi ay nagkukunwari ang napopoot, ngunit sa kanyang kaloob-looban ay nag-iimbak siya ng panlilinlang.
כה כִּֽי־יְחַנֵּ֣ן ק֭וֹלוֹ אַל־תַּֽאֲמֶן־בּ֑וֹ כִּ֤י שֶׁ֖בַע תּוֹעֵב֣וֹת בְּלִבּֽוֹ׃
25 Kapag pinalalambot niya ang kanyang tinig, huwag kang maniwala sa kanya, sapagkat may pitong kasuklam-suklam na bagay sa kanyang puso.
כו תִּכַּסֶּ֣ה שִׂ֭נְאָה בְּמַשָּׁא֑וֹן תִּגָּלֶ֖ה רָעָת֣וֹ בְקָהָֽל׃
26 Kahit natatakpan ng kadiliman ang poot, mahahayag ang kanyang kasamaan sa harap ng kapulungan.
כז כֹּֽרֶה־שַּׁ֭חַת בָּ֣הּ יִפֹּ֑ל וְגֹ֥לֵ֥ל אֶ֝בֶן אֵלָ֥יו תָּשֽׁוּב׃
27 Ang naghuhukay ng hukay ay siya ring mahuhulog doon, at ang nagpapagulong ng bato, ito ay babalik sa kanya.
כח לְֽשׁוֹן־שֶׁ֭קֶר יִשְׂנָ֣א דַכָּ֑יו וּפֶ֥ה חָ֝לָ֗ק יַעֲשֶׂ֥ה מִדְחֶֽה׃
28 Kinapopootan ng sinungaling na dila ang mga dinudurog nito, at ang bibig na mapanlinlang ay nagdudulot ng pagkapahamak.