Mga Kawikaan 30

Kabanata 30

א דִּבְרֵ֤י ׀ אָג֥וּר בִּן־יָקֶ֗ה הַמַּ֫שָּׂ֥א נְאֻ֣ם הַ֭גֶּבֶר לְאִֽיתִיאֵ֑ל לְאִ֖יתִיאֵ֣ל וְאֻכָֽל׃
1 Ang mga salita ni Agur na anak ni Jakeh, ang propesiya: ang pahayag ng lalaki kay Itiel, kay Itiel at kay Ucal:
ב כִּ֤י בַ֣עַר אָנֹכִ֣י מֵאִ֑ישׁ וְלֹֽא־בִינַ֖ת אָדָ֣ם לִֽי׃
2 Sapagkat ako'y mangmang nang higit sa sinumang tao, at wala sa akin ang pang-unawa ng tao.
ג וְלֹֽא־לָמַ֥דְתִּי חָכְמָ֑ה וְדַ֖עַת קְדֹשִׁ֣ים אֵדָֽע׃
3 At hindi ako natuto ng karunungan, ni hindi ko alam ang kaalaman ng mga banal.
ד מִ֤י עָלָֽה־שָׁמַ֨יִם ׀ וַיֵּרַ֡ד מִ֤י אָֽסַף־ר֨וּחַ ׀ בְּחָפְנָ֡יו מִ֤י צָֽרַר־מַ֨יִם ׀ בַּשִּׂמְלָ֗ה מִ֭י הֵקִ֣ים כָּל־אַפְסֵי־אָ֑רֶץ מַה־שְּׁמ֥וֹ וּמַֽה־שֶּׁם־בְּ֝נ֗וֹ כִּ֣י תֵדָֽע׃
4 Sino ang umakyat sa langit at bumaba? Sino ang nagtipon ng hangin sa kanyang mga palad? Sino ang nagbalot ng tubig sa isang balabal? Sino ang nagtatag ng lahat ng dulo ng lupa? Ano ang kanyang pangalan, at ano ang pangalan ng kanyang anak, kung alam mo?
ה כָּל־אִמְרַ֣ת אֱל֣וֹהַּ צְרוּפָ֑ה מָגֵ֥ן ה֝֗וּא לַֽחֹסִ֥ים בּֽוֹ׃
5 Ang bawat salita ng Diyos ay dalisay; Siya ay kalasag sa mga nanganganlong sa Kanya.
ו אַל־תּ֥וֹסְףְּ עַל־דְּבָרָ֑יו פֶּן־יוֹכִ֖יחַ בְּךָ֣ וְנִכְזָֽבְתָּ׃ (פ)
6 Huwag kang magdagdag sa Kaniyang mga salita, baka ka Niya sawayin at ikaw ay masumpungang sinungaling.
ז שְׁ֭תַּיִם שָׁאַ֣לְתִּי מֵאִתָּ֑ךְ אַל־תִּמְנַ֥ע מִ֝מֶּ֗נִּי בְּטֶ֣רֶם אָמֽוּת׃
7 Dalawang bagay ang hiniling ko sa Iyo; huwag Mo itong ipagkait sa akin bago ako mamatay:
ח שָׁ֤וְא ׀ וּֽדְבַר־כָּזָ֡ב הַרְחֵ֬ק מִמֶּ֗נִּי רֵ֣אשׁ וָ֭עֹשֶׁר אַל־תִּֽתֶּן־לִ֑י הַ֝טְרִיפֵ֗נִי לֶ֣חֶם חֻקִּֽי׃
8 Ilayo Mo sa akin ang kasinungalingan at ang salitang mapanlinlang; huwag Mo akong bigyan ng karalitaan o ng kayamanan; pakanin Mo ako ng tinapay na itinakda para sa akin.
ט פֶּ֥ן אֶשְׂבַּ֨ע ׀ וְכִחַשְׁתִּי֮ וְאָמַ֗רְתִּי מִ֥י יְה֫וָ֥ה וּפֶֽן־אִוָּרֵ֥שׁ וְגָנַ֑בְתִּי וְ֝תָפַ֗שְׂתִּי שֵׁ֣ם אֱלֹהָֽי׃ (פ)
9 Baka ako'y mabusog at magtatwa, at sabihin ko: “Sino ang Walang-Hanggan?” O baka ako'y maghirap at magnakaw, at gamitin ko sa maling panunumpa ang pangalan ng aking Diyos.
י אַל־תַּלְשֵׁ֣ן עֶ֭בֶד אֶל־אדנו [אֲדֹנָ֑יו] פֶּֽן־יְקַלֶּלְךָ֥ וְאָשָֽׁמְתָּ׃
10 Huwag mong siraan ang alipin sa kaniyang panginoon, baka ka niya sumpain at ikaw ay masumpungang may sala.
יא דּ֭וֹר אָבִ֣יו יְקַלֵּ֑ל וְאֶת־אִ֝מּ֗וֹ לֹ֣א יְבָרֵֽךְ׃
11 May isang salinlahi na sumusumpa sa kanilang ama, at hindi nagpapala sa kanilang ina.
יב דּ֭וֹר טָה֣וֹר בְּעֵינָ֑יו וּ֝מִצֹּאָת֗וֹ לֹ֣א רֻחָֽץ׃
12 May isang salinlahi na malinis sa kanilang sariling paningin, ngunit hindi nahugasan mula sa kanilang karumihan.
יג דּ֭וֹר מָה־רָמ֣וּ עֵינָ֑יו וְ֝עַפְעַפָּ֗יו יִנָּשֵֽׂאוּ׃
13 May isang salinlahi na napakataas ng kanilang mga mata, at nakataas ang kanilang mga talukap ng mata!
יד דּ֤וֹר ׀ חֲרָב֣וֹת שִׁנָּיו֮ וּֽמַאֲכָל֪וֹת מְֽתַלְּעֹ֫תָ֥יו לֶאֱכֹ֣ל עֲנִיִּ֣ים מֵאֶ֑רֶץ וְ֝אֶבְיוֹנִ֗ים מֵאָדָֽם׃ (פ)
14 May isang salinlahi na ang kanilang mga ngipin ay parang mga espada, at ang kanilang mga bagang ay parang mga kutsilyo, upang lamunin ang mga dukha mula sa lupa, at ang mga nangangailangan mula sa gitna ng mga tao.
טו לַֽעֲלוּקָ֨ה ׀ שְׁתֵּ֥י בָנוֹת֮ הַ֤ב ׀ הַ֥ב שָׁל֣וֹשׁ הֵ֭נָּה לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה אַ֝רְבַּ֗ע לֹא־אָ֥מְרוּ הֽוֹן׃
15 Ang linta ay may dalawang anak na babae: “Bigay, bigay!” May tatlong bagay na hindi nabubusog, apat na hindi nagsasabi ng “Sapat na!”
טז שְׁאוֹל֮ וְעֹ֪צֶ֫ר רָ֥חַם אֶ֭רֶץ לֹא־שָׂ֣בְעָה מַּ֑יִם וְ֝אֵ֗שׁ לֹא־אָ֥מְרָה הֽוֹן׃
16 Ang daigdig ng mga patay, at ang saradong sinapupunan; ang lupang hindi nabubusog ng tubig; at ang apoy na hindi nagsasabi ng “Sapat na!”
יז עַ֤יִן ׀ תִּֽלְעַ֣ג לְאָב֮ וְתָב֪וּז לִֽיקֲּהַ֫ת־אֵ֥ם יִקְּר֥וּהָ עֹרְבֵי־נַ֑חַל וְֽיֹאכְל֥וּהָ בְנֵי־נָֽשֶׁר׃ (פ)
17 Ang matang nanunuya sa ama at humahamak sa mga kulubot ng ina ay tutukain ng mga uwak ng lambak, at kakainin ng mga inakáy ng agila.
יח שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה נִפְלְא֣וּ מִמֶּ֑נִּי וארבע [וְ֝אַרְבָּעָ֗ה] לֹ֣א יְדַעְתִּֽים׃
18 May tatlong bagay na hindi abot ng aking isip, at apat na hindi ko nauunawaan:
יט דֶּ֤רֶךְ הַנֶּ֨שֶׁר ׀ בַּשָּׁמַיִם֮ דֶּ֥רֶךְ נָחָ֗שׁ עֲלֵ֫י צ֥וּר דֶּֽרֶךְ־אֳנִיָּ֥ה בְלֶב־יָ֑ם וְדֶ֖רֶךְ גֶּ֣בֶר בְּעַלְמָֽה׃
19 Ang landas ng agila sa himpapawid, ang landas ng ahas sa ibabaw ng bato, ang landas ng barko sa gitna ng dagat, at ang landas ng lalaki sa isang dalaga.
כ כֵּ֤ן ׀ דֶּ֥רֶךְ אִשָּׁ֗ה מְנָ֫אָ֥פֶת אָ֭כְלָה וּמָ֣חֲתָה פִ֑יהָ וְ֝אָמְרָ֗ה לֹֽא־פָעַ֥לְתִּי אָֽוֶן׃ (פ)
20 Ganito rin ang landas ng babaeng nangangalunya: siya'y kumakain at pinupunasan ang kaniyang bibig, at sinasabi: “Wala akong ginawang masama.”
כא תַּ֣חַת שָׁ֭לוֹשׁ רָ֣גְזָה אֶ֑רֶץ וְתַ֥חַת אַ֝רְבַּ֗ע לֹא־תוּכַ֥ל שְׂאֵֽת׃
21 Dahil sa tatlong bagay ay nayayanig ang lupa, at dahil sa apat ay hindi nito makayanan:
כב תַּֽחַת־עֶ֭בֶד כִּ֣י יִמְל֑וֹךְ וְ֝נָבָ֗ל כִּ֣י יִֽשְׂבַּֽע־לָֽחֶם׃
22 Dahil sa alipin kapag siya'y naghahari, at sa hangal kapag siya'y nabubusog sa tinapay;
כג תַּ֣חַת שְׂ֭נוּאָה כִּ֣י תִבָּעֵ֑ל וְ֝שִׁפְחָ֗ה כִּֽי־תִירַ֥שׁ גְּבִרְתָּֽהּ׃ (פ)
23 dahil sa babaeng kinasusuklaman kapag siya'y nakapag-asawa, at sa aliping babae kapag siya ang pumalit sa kaniyang among babae.
כד אַרְבָּ֣עָה הֵ֭ם קְטַנֵּי־אָ֑רֶץ וְ֝הֵ֗מָּה חֲכָמִ֥ים מְחֻכָּמִֽים׃
24 May apat na maliliit na nilalang sa lupa, ngunit sila'y napakarunong:
כה הַ֭נְּמָלִים עַ֣ם לֹא־עָ֑ז וַיָּכִ֖ינוּ בַקַּ֣יִץ לַחְמָֽם׃
25 Ang mga langgam ay isang bayang hindi malakas, ngunit inihahanda nila sa tag-araw ang kanilang pagkain.
כו שְׁ֭פַנִּים עַ֣ם לֹא־עָצ֑וּם וַיָּשִׂ֖ימוּ בַסֶּ֣לַע בֵּיתָֽם׃
26 Ang mga kuneho sa batuhan ay isang bayang hindi makapangyarihan, ngunit sa malaking bato nila itinatayo ang kanilang tahanan.
כז מֶ֭לֶךְ אֵ֣ין לָאַרְבֶּ֑ה וַיֵּצֵ֖א חֹצֵ֣ץ כֻּלּֽוֹ׃
27 Ang mga balang ay walang hari, ngunit silang lahat ay sama-samang lumalabas nang pulu-pulutong.
כח שְׂ֭מָמִית בְּיָדַ֣יִם תְּתַפֵּ֑שׂ וְ֝הִ֗יא בְּהֵ֣יכְלֵי מֶֽלֶךְ׃ (פ)
28 Ang gagamba ay kumakapit gamit ang kaniyang mga kamay, ngunit siya'y nasa mga palasyo ng hari.
כט שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה מֵיטִ֣יבֵי צָ֑עַד וְ֝אַרְבָּעָ֗ה מֵיטִ֥בֵי לָֽכֶת׃
29 May tatlong bagay na marangal ang hakbang, at apat na marangal ang lakad:
ל לַ֭יִשׁ גִּבּ֣וֹר בַּבְּהֵמָ֑ה וְלֹא־יָ֝שׁ֗וּב מִפְּנֵי־כֹֽל׃
30 ang leon, na pinakamakapangyarihan sa mga hayop, at hindi umuurong sa harap ng anuman;
לא זַרְזִ֣יר מָתְנַ֣יִם אוֹ־תָ֑יִשׁ וּ֝מֶ֗לֶךְ אַלְק֥וּם עִמּֽוֹ׃
31 ang hayop na balingkinitan ang baywang, o ang lalaking kambing, at ang haring walang makapag-aalsa laban sa kaniya.
לב אִם־נָבַ֥לְתָּ בְהִתְנַשֵּׂ֑א וְאִם־זַ֝מּ֗וֹתָ יָ֣ד לְפֶֽה׃
32 Kung ikaw ay naging hangal sa pagmamataas, o kung ikaw ay nagbalak ng masama, ilagay mo ang iyong kamay sa iyong bibig.
לג כִּ֤י מִ֪יץ חָלָ֡ב י֘וֹצִ֤יא חֶמְאָ֗ה וּֽמִיץ־אַ֭ף י֣וֹצִיא דָ֑ם וּמִ֥יץ אַ֝פַּ֗יִם י֣וֹצִיא רִֽיב׃ (פ)
33 Sapagkat ang pagpiga ng gatas ay naglalabas ng mantikilya, at ang pagpiga ng ilong ay naglalabas ng dugo, kaya ang pagpukaw ng galit ay naglalabas ng away.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata