Nehemias 3

Kabanata 3

א וַיָּ֡קָם אֶלְיָשִׁיב֩ הַכֹּהֵ֨ן הַגָּד֜וֹל וְאֶחָ֣יו הַכֹּהֲנִ֗ים וַיִּבְנוּ֙ אֶת־שַׁ֣עַר הַצֹּ֔אן הֵ֣מָּה קִדְּשׁ֔וּהוּ וַֽיַּעֲמִ֖ידוּ דַּלְתֹתָ֑יו וְעַד־מִגְדַּ֤ל הַמֵּאָה֙ קִדְּשׁ֔וּהוּ עַ֖ד מִגְדַּ֥ל חֲנַנְאֵֽל׃ (ס)
1 Pagkatapos ay tumindig si Eliasib na punong saserdote kasama ang kanyang mga kapatid na mga saserdote, at itinayo nila ang Pintuan ng mga Tupa; itinalaga nila ito sa kabanalan at ikinabit ang mga pinto nito; hanggang sa Tore ng Mea ay itinalaga nila ito sa kabanalan, hanggang sa Tore ng Hananel.
ב וְעַל־יָד֥וֹ בָנ֖וּ אַנְשֵׁ֣י יְרֵח֑וֹ (ס) וְעַל־יָד֣וֹ בָנָ֔ה זַכּ֖וּר בֶּן־אִמְרִֽי׃ (ס)
2 Katabi niya ay nagtayo ang mga lalaki ng Jerico. At katabi nila ay nagtayo si Zacur na anak ni Imri.
ג וְאֵת֙ שַׁ֣עַר הַדָּגִ֔ים בָּנ֖וּ בְּנֵ֣י הַסְּנָאָ֑ה הֵ֣מָּה קֵר֔וּהוּ וַֽיַּעֲמִ֙ידוּ֙ דַּלְתֹתָ֔יו מַנְעוּלָ֖יו וּבְרִיחָֽיו׃ (ס)
3 At ang Pintuan ng mga Isda ay itinayo ng mga anak ni Senaa; nilagyan nila ito ng mga biga, at ikinabit ang mga pinto nito, ang mga kandado nito, at ang mga trangka nito.
ד וְעַל־יָדָ֣ם הֶחֱזִ֗יק מְרֵמ֤וֹת בֶּן־אוּרִיָּה֙ בֶּן־הַקּ֔וֹץ (ס) וְעַל־יָדָ֣ם הֶחֱזִ֔יק מְשֻׁלָּ֥ם בֶּן־בֶּרֶכְיָ֖ה בֶּן־מְשֵׁיזַבְאֵ֑ל (ס) וְעַל־יָדָ֣ם הֶֽחֱזִ֔יק צָד֖וֹק בֶּֽן־בַּעֲנָֽא׃ (ס)
4 Katabi nila ay nagkumpuni si Meremot na anak ni Urias na anak ni Hakkoz. Katabi nila ay nagkumpuni si Mesulam na anak ni Berequias na anak ni Mesezabel. Katabi nila ay nagkumpuni si Zadok na anak ni Baana.
ה וְעַל־יָדָ֖ם הֶחֱזִ֣יקוּ הַתְּקוֹעִ֑ים וְאַדִּֽירֵיהֶם֙ לֹא־הֵבִ֣יאוּ צַוָּרָ֔ם בַּעֲבֹדַ֖ת אֲדֹנֵיהֶֽם׃ (ס)
5 Sa tabi nila ay nagkumpuni ang mga taga-Tekoa; ngunit ang kanilang mga maharlika ay hindi iniyukod ang kanilang leeg sa gawain ng kanilang Panginoon.
ו וְאֵת֩ שַׁ֨עַר הַיְשָׁנָ֜ה הֶחֱזִ֗יקוּ יֽוֹיָדָע֙ בֶּן־פָּסֵ֔חַ וּמְשֻׁלָּ֖ם בֶּן־בְּסֽוֹדְיָ֑ה הֵ֣מָּה קֵר֔וּהוּ וַֽיַּעֲמִ֙ידוּ֙ דַּלְתֹתָ֔יו וּמַנְעֻלָ֖יו וּבְרִיחָֽיו׃ (ס)
6 Ang Lumang Pintuan ay inayos nina Joiada na anak ni Pasea at Mesulam na anak ni Besodias; nilagyan nila ito ng mga biga, at ikinabit nila ang mga pinto nito, ang mga kandado nito, at ang mga halang nito.
ז וְעַל־יָדָ֨ם הֶחֱזִ֜יק מְלַטְיָ֣ה הַגִּבְעֹנִ֗י וְיָדוֹן֙ הַמֵּרֹ֣נֹתִ֔י אַנְשֵׁ֥י גִבְע֖וֹן וְהַמִּצְפָּ֑ה לְכִסֵּ֕א פַּחַ֖ת עֵ֥בֶר הַנָּהָֽר׃ (ס)
7 Sa tabi nila ay nagkumpuni si Melatias na Gibeonita at si Jadon na Meronotita, ang mga lalaki ng Gibeon at ng Mizpa, para sa luklukan ng gobernador sa kabila ng Ilog.
ח עַל־יָד֣וֹ הֶחֱזִ֗יק עֻזִּיאֵ֤ל בֶּֽן־חַרְהֲיָה֙ צֽוֹרְפִ֔ים (ס) וְעַל־יָד֣וֹ הֶחֱזִ֔יק חֲנַנְיָ֖ה בֶּן־הָרַקָּחִ֑ים וַיַּֽעַזְבוּ֙ יְר֣וּשָׁלִַ֔ם עַ֖ד הַחוֹמָ֥ה הָרְחָבָֽה׃ (ס)
8 Sa tabi niya ay nagkumpuni si Uziel na anak ni Harhaias, mula sa mga panday-ginto; at sa tabi niya ay nagkumpuni si Hananias, mula sa mga gumagawa ng pabango; at pinatibay nila ang Jerusalem hanggang sa Malapad na Pader.
ט וְעַל־יָדָ֤ם הֶחֱזִיק֙ רְפָיָ֣ה בֶן־ח֔וּר שַׂ֕ר חֲצִ֖י פֶּ֥לֶךְ יְרוּשָׁלִָֽם׃ (ס)
9 Sa tabi nila ay nagkumpuni si Refaias na anak ni Hur, ang pinuno ng kalahati ng distrito ng Jerusalem.
י וְעַל־יָדָ֧ם הֶחֱזִ֛יק יְדָיָ֥ה בֶן־חֲרוּמַ֖ף וְנֶ֣גֶד בֵּית֑וֹ (ס) וְעַל־יָד֣וֹ הֶחֱזִ֔יק חַטּ֖וּשׁ בֶּן־חֲשַׁבְנְיָֽה׃
10 Sa tabi nila ay nagkumpuni si Jedaias na anak ni Harumaf, sa tapat ng kanyang sariling bahay; at sa tabi niya ay nagkumpuni si Hatus na anak ni Hasabnias.
יא מִדָּ֣ה שֵׁנִ֗ית הֶחֱזִיק֙ מַלְכִּיָּ֣ה בֶן־חָרִ֔ם וְחַשּׁ֖וּב בֶּן־פַּחַ֣ת מוֹאָ֑ב וְאֵ֖ת מִגְדַּ֥ל הַתַּנּוּרִֽים׃ (ס)
11 Nagkumpuni ng isa pang bahagi si Malquias na anak ni Harim at si Hasub na anak ni Pahat-moab, pati ang Tore ng mga Hurno.
יב וְעַל־יָד֣וֹ הֶחֱזִ֗יק שַׁלּוּם֙ בֶּן־הַלּוֹחֵ֔שׁ שַׂ֕ר חֲצִ֖י פֶּ֣לֶךְ יְרוּשָׁלִָ֑ם ה֖וּא וּבְנוֹתָֽיו׃ (ס)
12 Sa tabi niya ay nagkumpuni si Salum na anak ni Halohes, ang pinuno ng kalahati ng distrito ng Jerusalem, siya at ang kanyang mga anak na babae.
יג אֵת֩ שַׁ֨עַר הַגַּ֜יְא הֶחֱזִ֣יק חָנוּן֮ וְיֹשְׁבֵ֣י זָנוֹחַ֒ הֵ֣מָּה בָנ֔וּהוּ וַֽיַּעֲמִ֙ידוּ֙ דַּלְתֹתָ֔יו מַנְעֻלָ֖יו וּבְרִיחָ֑יו וְאֶ֤לֶף אַמָּה֙ בַּחוֹמָ֔ה עַ֖ד שַׁ֥עַר הָשֲׁפֽוֹת׃
13 Ang Pintuan ng Libis ay kinumpuni ni Hanun at ng mga naninirahan sa Zanoa; itinayo nila ito at ikinabit ang mga pinto nito, ang mga kandado nito, at ang mga barakilan nito, at isang libong siko ng pader hanggang sa Pintuan ng Basura.
יד וְאֵ֣ת ׀ שַׁ֣עַר הָאַשְׁפּ֗וֹת הֶחֱזִיק֙ מַלְכִּיָּ֣ה בֶן־רֵכָ֔ב שַׂ֖ר פֶּ֣לֶךְ בֵּית־הַכָּ֑רֶם ה֣וּא יִבְנֶ֔נּוּ וְיַעֲמִיד֙ דַּלְתֹתָ֔יו מַנְעֻלָ֖יו וּבְרִיחָֽיו׃ (ס)
14 Ang Pintuan ng Basura ay kinumpuni ni Malquias na anak ni Recab, ang pinuno ng distrito ng Beth-haquerem; siya ang nagtayo nito at naglagay ng mga pinto nito, ng mga trangka nito, at ng mga halang nito.
טו וְאֵת֩ שַׁ֨עַר הָעַ֜יִן הֶ֠חֱזִיק שַׁלּ֣וּן בֶּן־כָּל־חֹזֶה֮ שַׂ֣ר פֶּ֣לֶךְ הַמִּצְפָּה֒ ה֤וּא יִבְנֶ֙נּוּ֙ וִיטַֽלְלֶ֔נּוּ ויעמידו [וְיַעֲמִיד֙] דַּלְתֹתָ֔יו מַנְעֻלָ֖יו וּבְרִיחָ֑יו וְ֠אֵת חוֹמַ֞ת בְּרֵכַ֤ת הַשֶּׁ֙לַח֙ לְגַן־הַמֶּ֔לֶךְ וְעַד־הַֽמַּעֲל֔וֹת הַיּוֹרְד֖וֹת מֵעִ֥יר דָּוִֽיד׃ (ס)
15 Ang Pintuan ng Bukal ay kinumpuni ni Salun na anak ni Col-hoze, ang pinuno ng distrito ng Mizpa; itinayo niya ito, nilagyan ng bubong, at ikinabit ang mga pinto nito, ang mga kandado nito, at ang mga barakilan nito; gayundin ang pader ng Tipunan ng Tubig ng Siloe sa tabi ng hardin ng hari, hanggang sa mga baitang na pababa mula sa Lungsod ni David.
טז אַחֲרָ֤יו הֶחֱזִיק֙ נְחֶמְיָ֣ה בֶן־עַזְבּ֔וּק שַׂ֕ר חֲצִ֖י פֶּ֣לֶךְ בֵּֽית־צ֑וּר עַד־נֶ֙גֶד֙ קִבְרֵ֣י דָוִ֔יד וְעַד־הַבְּרֵכָה֙ הָעֲשׂוּיָ֔ה וְעַ֖ד בֵּ֥ית הַגִּבֹּרִֽים׃ (ס)
16 Kasunod niya, nagkumpuni si Nehemias na anak ni Azbuk, ang pinuno ng kalahati ng distrito ng Beth-zur, hanggang sa tapat ng mga libingan ni David, hanggang sa ginawang tipunan ng tubig, at hanggang sa bahay ng mga magigiting na mandirigma.
יז אַחֲרָ֛יו הֶחֱזִ֥יקוּ הַלְוִיִּ֖ם רְח֣וּם בֶּן־בָּנִ֑י עַל־יָד֣וֹ הֶחֱזִ֗יק חֲשַׁבְיָ֛ה שַׂר־חֲצִי־פֶ֥לֶךְ קְעִילָ֖ה לְפִלְכּֽוֹ׃ (ס)
17 Kasunod niya ay nagkumpuni ang mga Levita, si Rehum na anak ni Bani; sa tabi niya ay nagkumpuni si Hasabias, ang pinuno ng kalahati ng distrito ng Keila, para sa kanyang distrito.
יח אַחֲרָיו֙ הֶחֱזִ֣יקוּ אֲחֵיהֶ֔ם בַּוַּ֖י בֶּן־חֵנָדָ֑ד שַׂ֕ר חֲצִ֖י פֶּ֥לֶךְ קְעִילָֽה׃ (ס)
18 Kasunod niya ay nagkumpuni ang kanilang mga kapatid, si Bavai na anak ni Henadad, ang pinuno ng kalahati ng distrito ng Keila.
יט וַיְחַזֵּ֨ק עַל־יָד֜וֹ עֵ֧זֶר בֶּן־יֵשׁ֛וּעַ שַׂ֥ר הַמִּצְפָּ֖ה מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑ית מִנֶּ֕גֶד עֲלֹ֥ת הַנֶּ֖שֶׁק הַמִּקְצֹֽעַ׃ (ס)
19 Sa tabi niya ay nagkumpuni ng isa pang bahagi si Ezer na anak ni Jesua, ang pinuno ng Mizpa, sa tapat ng ahunan patungo sa imbakan ng mga sandata sa sulok ng pader.
כ אַחֲרָ֨יו הֶחֱרָ֧ה הֶחֱזִ֛יק בָּר֥וּךְ בֶּן־זבי [זַכַּ֖י] מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑ית מִן־הַ֨מִּקְצ֔וֹעַ עַד־פֶּ֙תַח֙ בֵּ֣ית אֶלְיָשִׁ֔יב הַכֹּהֵ֖ן הַגָּדֽוֹל׃ (ס)
20 Kasunod niya ay masigasig na nagkumpuni ng isa pang bahagi si Baruc na anak ni Zacai, mula sa sulok ng pader hanggang sa pasukan ng bahay ni Eliasib na punong saserdote.
כא אַחֲרָ֣יו הֶחֱזִ֗יק מְרֵמ֧וֹת בֶּן־אוּרִיָּ֛ה בֶּן־הַקּ֖וֹץ מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑ית מִפֶּ֙תַח֙ בֵּ֣ית אֶלְיָשִׁ֔יב וְעַד־תַּכְלִ֖ית בֵּ֥ית אֶלְיָשִֽׁיב׃ (ס)
21 Kasunod niya ay nagkumpuni ng isa pang bahagi si Meremot na anak ni Urias na anak ni Hakkoz, mula sa pasukan ng bahay ni Eliasib hanggang sa dulo ng bahay ni Eliasib.
כב וְאַחֲרָ֛יו הֶחֱזִ֥יקוּ הַכֹּהֲנִ֖ים אַנְשֵׁ֥י הַכִּכָּֽר׃
22 Kasunod niya ay nagkumpuni ang mga saserdote, ang mga lalaki ng Kapatagan.
כג אַחֲרָ֨יו הֶחֱזִ֧יק בִּנְיָמִ֛ן וְחַשּׁ֖וּב נֶ֣גֶד בֵּיתָ֑ם (ס) אַחֲרָ֣יו הֶחֱזִ֗יק עֲזַרְיָ֧ה בֶן־מַעֲשֵׂיָ֛ה בֶּן־עֲנָֽנְיָ֖ה אֵ֥צֶל בֵּיתֽוֹ׃ (ס)
23 Kasunod niya ay nagkumpuni sina Benjamin at Hasub sa tapat ng kanilang bahay; kasunod niya ay nagkumpuni si Azarias na anak ni Maasias na anak ni Ananias sa tabi ng kanyang sariling bahay.
כד אַחֲרָ֣יו הֶחֱזִ֗יק בִּנּ֛וּי בֶּן־חֵנָדָ֖ד מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑ית מִבֵּ֣ית עֲזַרְיָ֔ה עַד־הַמִּקְצ֖וֹעַ וְעַד־הַפִּנָּֽה׃
24 Kasunod niya ay nagkumpuni ng isa pang bahagi si Binui na anak ni Henadad, mula sa bahay ni Azarias hanggang sa sulok ng pader, at hanggang sa panulukan.
כה פָּלָ֣ל בֶּן־אוּזַי֮ מִנֶּ֣גֶד הַמִּקְצוֹעַ֒ וְהַמִּגְדָּ֗ל הַיּוֹצֵא֙ מִבֵּ֤ית הַמֶּ֙לֶךְ֙ הָֽעֶלְי֔וֹן אֲשֶׁ֖ר לַחֲצַ֣ר הַמַּטָּרָ֑ה אַחֲרָ֖יו פְּדָיָ֥ה בֶן־פַּרְעֹֽשׁ׃ (ס)
25 Nagkumpuni si Palal na anak ni Uzai sa tapat ng sulok ng pader at ng toreng nakausli mula sa itaas na bahay ng hari, na nasa Looban ng Bantay; kasunod niya ay nagkumpuni si Pedaias na anak ni Paros.
כו וְהַ֨נְּתִינִ֔ים הָי֥וּ יֹשְׁבִ֖ים בָּעֹ֑פֶל עַ֠ד נֶ֜גֶד שַׁ֤עַר הַמַּ֙יִם֙ לַמִּזְרָ֔ח וְהַמִּגְדָּ֖ל הַיּוֹצֵֽא׃ (ס)
26 Ang mga Netineo na naninirahan sa Ofel ay nagkumpuni hanggang sa tapat ng Pintuan ng Tubig sa silangan, at ng toreng nakausli.
כז אַחֲרָ֛יו הֶחֱזִ֥יקוּ הַתְּקֹעִ֖ים מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑ית מִנֶּ֜גֶד הַמִּגְדָּ֤ל הַגָּדוֹל֙ הַיּוֹצֵ֔א וְעַ֖ד חוֹמַ֥ת הָעֹֽפֶל׃
27 Kasunod niya ay nagkumpuni ng isa pang bahagi ang mga taga-Tekoa, mula sa tapat ng malaking toreng nakausli hanggang sa pader ng Ofel.
כח מֵעַ֣ל ׀ שַׁ֣עַר הַסּוּסִ֗ים הֶחֱזִ֙יקוּ֙ הַכֹּ֣הֲנִ֔ים אִ֖ישׁ לְנֶ֥גֶד בֵּיתֽוֹ׃ (ס)
28 Mula sa itaas ng Pintuan ng mga Kabayo ay nagkumpuni ang mga saserdote, bawat isa sa tapat ng kanyang sariling bahay.
כט אַחֲרָ֧יו הֶחֱזִ֛יק צָד֥וֹק בֶּן־אִמֵּ֖ר נֶ֣גֶד בֵּית֑וֹ (ס) וְאַחֲרָ֤יו הֶחֱזִיק֙ שְׁמַֽעְיָ֣ה בֶן־שְׁכַנְיָ֔ה שֹׁמֵ֖ר שַׁ֥עַר הַמִּזְרָֽח׃ (ס)
29 Kasunod nila ay nagkumpuni si Zadok na anak ni Imer sa tapat ng kanyang sariling bahay; at kasunod niya ay nagkumpuni si Semaias na anak ni Secanias, ang bantay ng Pintuan sa Silangan.
ל אחרי [אַחֲרָ֨יו] הֶחֱזִ֜יק חֲנַנְיָ֣ה בֶן־שֶׁלֶמְיָ֗ה וְחָנ֧וּן בֶּן־צָלָ֛ף הַשִּׁשִּׁ֖י מִדָּ֣ה שֵׁנִ֑י (ס) אַחֲרָ֣יו הֶחֱזִ֗יק מְשֻׁלָּם֙ בֶּן־בֶּ֣רֶכְיָ֔ה נֶ֖גֶד נִשְׁכָּתֽוֹ׃ (ס)
30 Kasunod niya, nag-ayos sina Hananias na anak ni Selemias at Hanun na ikaanim na anak ni Zalap ng isa pang bahagi. Kasunod niya, nag-ayos si Mesulam na anak ni Berequias sa tapat ng kanyang silid.
לא אחרי [אַחֲרָ֣יו] הֶחֱזִ֗יק מַלְכִּיָּה֙ בֶּן־הַצֹּ֣רְפִ֔י עַד־בֵּ֥ית הַנְּתִינִ֖ים וְהָרֹכְלִ֑ים נֶ֚גֶד שַׁ֣עַר הַמִּפְקָ֔ד וְעַ֖ד עֲלִיַּ֥ת הַפִּנָּֽה׃
31 Kasunod niya ay nagkumpuni si Malquias, isa sa mga panday-ginto, hanggang sa bahay ng mga Netineo at ng mga mangangalakal, sa tapat ng Pintuan ng Mifkad, at hanggang sa silid sa itaas ng panulukan.
לב וּבֵ֨ין עֲלִיַּ֤ת הַפִּנָּה֙ לְשַׁ֣עַר הַצֹּ֔אן הֶחֱזִ֥יקוּ הַצֹּרְפִ֖ים וְהָרֹכְלִֽים׃ (פ)
32 At sa pagitan ng silid sa itaas ng panulukan at ng Pintuan ng mga Tupa ay nagkumpuni ang mga panday-ginto at ang mga mangangalakal.
לג וַיְהִ֞י כַּאֲשֶׁ֧ר שָׁמַ֣ע סַנְבַלַּ֗ט כִּֽי־אֲנַ֤חְנוּ בוֹנִים֙ אֶת־הַ֣חוֹמָ֔ה וַיִּ֣חַר ל֔וֹ וַיִּכְעַ֖ס הַרְבֵּ֑ה וַיַּלְעֵ֖ג עַל־הַיְּהוּדִֽים׃
33 Nang mabalitaan ni Sanbalat na itinatayo namin ang pader, nagalit siya at labis na nagngitngit, at nilibak niya ang mga Judio.
לד וַיֹּ֣אמֶר ׀ לִפְנֵ֣י אֶחָ֗יו וְחֵיל֙ שֹֽׁמְר֔וֹן וַיֹּ֕אמֶר מָ֛ה הַיְּהוּדִ֥ים הָאֲמֵלָלִ֖ים עֹשִׂ֑ים הֲיַעַזְב֨וּ לָהֶ֤ם הֲיִזְבָּ֙חוּ֙ הַיְכַלּ֣וּ בַיּ֔וֹם הַיְחַיּ֧וּ אֶת־הָאֲבָנִ֛ים מֵעֲרֵמ֥וֹת הֶעָפָ֖ר וְהֵ֥מָּה שְׂרוּפֽוֹת׃
34 Nagsalita siya sa harap ng kanyang mga kasamahan at ng hukbo ng Samaria, at sinabi: “Ano ang ginagawa ng mahihinang Judiong ito? Pababayaan ba sila? Maghahandog ba sila? Matatapos ba nila ito sa isang araw? Bubuhayin ba nila ang mga bato mula sa mga bunton ng alabok, gayong ang mga iyon ay sunog na?”
לה וְטוֹבִיָּ֥ה הָעַמֹּנִ֖י אֶצְל֑וֹ וַיֹּ֗אמֶר גַּ֚ם אֲשֶׁר־הֵ֣ם בּוֹנִ֔ים אִם־יַעֲלֶ֣ה שׁוּעָ֔ל וּפָרַ֖ץ חוֹמַ֥ת אַבְנֵיהֶֽם׃ (פ)
35 Si Tobias na Ammonita ay nasa tabi niya, at sinabi niya: “Maging ang itinatayo nila, kapag umakyat dito ang isang soro, mawawasak niya ang kanilang pader na bato!”
לו שְׁמַ֤ע אֱלֹהֵ֙ינוּ֙ כִּֽי־הָיִ֣ינוּ בוּזָ֔ה וְהָשֵׁ֥ב חֶרְפָּתָ֖ם אֶל־רֹאשָׁ֑ם וּתְנֵ֥ם לְבִזָּ֖ה בְּאֶ֥רֶץ שִׁבְיָֽה׃
36 Dinggin Mo, aming Diyos, sapagkat kami ay hinahamak; ibalik Mo ang kanilang panlalait sa kanilang sariling ulo, at ibigay Mo sila upang samsamin sa isang lupain ng pagkabihag.
לז וְאַל־תְּכַס֙ עַל־עֲוֺנָ֔ם וְחַטָּאתָ֖ם מִלְּפָנֶ֣יךָ אַל־תִּמָּחֶ֑ה כִּ֥י הִכְעִ֖יסוּ לְנֶ֥גֶד הַבּוֹנִֽים׃
37 Huwag Mong takpan ang kanilang kasamaan, at huwag Mong pawiin sa Iyong harapan ang kanilang kasalanan, sapagkat nagpagalit sila sa harap ng mga nagtatayo.
לח וַנִּבְנֶה֙ אֶת־הַ֣חוֹמָ֔ה וַתִּקָּשֵׁ֥ר כָּל־הַחוֹמָ֖ה עַד־חֶצְיָ֑הּ וַיְהִ֧י לֵ֦ב לָעָ֖ם לַעֲשֽׂוֹת׃ (פ)
38 Gayon namin itinayo ang pader, at ang buong pader ay nadugtong-dugtong hanggang sa kalahati nito; at ang bayan ay nagkaroon ng puso sa paggawa.