Mga Kawikaan 1

Kabanata 1

א מִ֭שְׁלֵי שְׁלֹמֹ֣ה בֶן־דָּוִ֑ד מֶ֝֗לֶךְ יִשְׂרָאֵֽל׃
1 Ang mga kawikaan ni Solomon na anak ni David, hari ng Israel:
ב לָדַ֣עַת חָכְמָ֣ה וּמוּסָ֑ר לְ֝הָבִ֗ין אִמְרֵ֥י בִינָֽה׃
2 Upang makilala ang karunungan at ang disiplina, upang maunawaan ang mga salita ng pang-unawa;
ג לָ֭קַחַת מוּסַ֣ר הַשְׂכֵּ֑ל צֶ֥דֶק וּ֝מִשְׁפָּ֗ט וּמֵישָׁרִֽים׃
3 Upang tumanggap ng disiplina ng matalinong pag-unawa, at ng katuwiran, katarungan, at pagkakapantay;
ד לָתֵ֣ת לִפְתָאיִ֣ם עָרְמָ֑ה לְ֝נַ֗עַר דַּ֣עַת וּמְזִמָּֽה׃
4 Upang bigyan ng talino ang mga walang-muwang, at ang kabataan ng kaalaman at maingat na pag-iisip;
ה יִשְׁמַ֣ע חָ֭כָם וְי֣וֹסֶף לֶ֑קַח וְ֝נָב֗וֹן תַּחְבֻּל֥וֹת יִקְנֶֽה׃
5 Makinig ang marunong at madaragdagan ang kanyang kaalaman, at ang may pang-unawa ay magtatamo ng masusing pag-iisip;
ו לְהָבִ֣ין מָ֭שָׁל וּמְלִיצָ֑ה דִּבְרֵ֥י חֲ֝כָמִ֗ים וְחִידֹתָֽם׃
6 Upang maunawaan ang talinghaga at ang paliwanag nito, ang mga salita ng mga marunong at ang kanilang mga palaisipan.
ז יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה רֵאשִׁ֣ית דָּ֑עַת חָכְמָ֥ה וּ֝מוּסָ֗ר אֱוִילִ֥ים בָּֽזוּ׃ (פ)
7 Ang pagkatakot sa Walang-Hanggan ang pasimula ng kaalaman; ang karunungan at ang disiplina ay hinahamak ng mga hangal.
ח שְׁמַ֣ע בְּ֭נִי מוּסַ֣ר אָבִ֑יךָ וְאַל־תִּ֝טֹּ֗שׁ תּוֹרַ֥ת אִמֶּֽךָ׃
8 Pakinggan mo, anak ko, ang pangaral ng iyong ama, at huwag mong talikuran ang aral ng iyong ina.
ט כִּ֤י ׀ לִוְיַ֤ת חֵ֓ן הֵ֬ם לְרֹאשֶׁ֑ךָ וַ֝עֲנָקִ֗ים לְגַרְגְּרֹתֶֽיךָ׃
9 Sapagkat ang mga ito ay magiging putong ng kariktan sa iyong ulo, at mga kuwintas sa iyong leeg.
י בְּנִ֡י אִם־יְפַתּ֥וּךָ חַ֝טָּאִ֗ים אַל־תֹּבֵֽא׃
10 Anak ko, kung hikayatin ka ng mga makasalanan, huwag kang pumayag.
יא אִם־יֹאמְרוּ֮ לְכָ֪ה אִ֫תָּ֥נוּ נֶאֶרְבָ֥ה לְדָ֑ם נִצְפְּנָ֖ה לְנָקִ֣י חִנָּֽם׃
11 Kung sabihin nila: “Sumama ka sa amin, mag-abang tayo upang magpadanak ng dugo, magtago tayo upang tambangan ang walang-sala nang walang dahilan;
יב נִ֭בְלָעֵם כִּשְׁא֣וֹל חַיִּ֑ים וּ֝תְמִימִ֗ים כְּי֣וֹרְדֵי בֽוֹר׃
12 Lamunin natin sila nang buháy gaya ng daigdig ng mga patay, at nang buo, gaya ng mga bumababa sa hukay;
יג כָּל־ה֣וֹן יָקָ֣ר נִמְצָ֑א נְמַלֵּ֖א בָתֵּ֣ינוּ שָׁלָֽל׃
13 Makakasumpong tayo ng lahat ng uri ng mahalagang kayamanan, pupunuin natin ng samsam ang ating mga bahay;
יד גּ֭וֹרָ֣לְךָ תַּפִּ֣יל בְּתוֹכֵ֑נוּ כִּ֥יס אֶ֝חָ֗ד יִהְיֶ֥ה לְכֻלָּֽנוּ׃
14 Ihagis mo ang iyong palabunutan sa gitna namin; magkakaroon tayong lahat ng iisang supot.”
טו בְּנִ֗י אַל־תֵּלֵ֣ךְ בְּדֶ֣רֶךְ אִתָּ֑ם מְנַ֥ע רַ֝גְלְךָ֗ מִנְּתִיבָתָֽם׃
15 Anak ko, huwag kang lumakad sa daan na kasama nila; pigilan mo ang iyong paa sa kanilang landas;
טז כִּ֣י רַ֭גְלֵיהֶם לָרַ֣ע יָר֑וּצוּ וִֽ֝ימַהֲר֗וּ לִשְׁפָּךְ־דָּֽם׃
16 Sapagkat ang kanilang mga paa ay tumatakbo sa kasamaan, at nagmamadali silang magpadanak ng dugo.
יז כִּֽי־חִ֭נָּם מְזֹרָ֣ה הָרָ֑שֶׁת בְּ֝עֵינֵ֗י כָל־בַּ֥עַל כָּנָֽף׃
17 Sapagkat sa paningin ng bawat may pakpak, ang lambat ay nakalatag nang walang dahilan;
יח וְ֭הֵם לְדָמָ֣ם יֶאֱרֹ֑בוּ יִ֝צְפְּנ֗וּ לְנַפְשֹׁתָֽם׃
18 At sila ay nag-aabang para sa kanilang dugo; nagtatago sila upang kunin ang kanilang buhay.
יט כֵּ֗ן אָ֭רְחוֹת כָּל־בֹּ֣צֵֽעַ בָּ֑צַע אֶת־נֶ֖פֶשׁ בְּעָלָ֣יו יִקָּֽח׃ (פ)
19 Ganyan ang mga landas ng bawat sakim sa masamang pakinabang; kinukuha nito ang buhay ng mga may-ari nito.
כ חָ֭כְמוֹת בַּח֣וּץ תָּרֹ֑נָּה בָּ֝רְחֹב֗וֹת תִּתֵּ֥ן קוֹלָֽהּ׃
20 Ang karunungan ay sumisigaw nang malakas sa labas; sa mga liwasan ay inilalakas niya ang kanyang tinig;
כא בְּרֹ֥אשׁ הֹמִיּ֗וֹת תִּ֫קְרָ֥א בְּפִתְחֵ֖י שְׁעָרִ֥ים בָּעִ֗יר אֲמָרֶ֥יהָ תֹאמֵֽר׃
21 Sa dulo ng mataong mga lansangan ay tumatawag siya; sa mga pasukan ng mga pintuang-bayan, sa lungsod, ay sinasabi niya ang kanyang mga salita:
כב עַד־מָתַ֣י ׀ פְּתָיִם֮ תְּֽאֵהֲב֫וּ פֶ֥תִי וְלֵצִ֗ים לָ֭צוֹן חָמְד֣וּ לָהֶ֑ם וּ֝כְסִילִ֗ים יִשְׂנְאוּ־דָֽעַת׃
22 “Hanggang kailan, kayong mga walang-muwang, mamahalin ninyo ang kawalang-muwang? At hanggang kailan kagigiliwan ng mga manunuya ang panunuya, at kamumuhian ng mga hangal ang kaalaman?
כג תָּשׁ֗וּבוּ לְֽת֫וֹכַחְתִּ֥י הִנֵּ֤ה אַבִּ֣יעָה לָכֶ֣ם רוּחִ֑י אוֹדִ֖יעָה דְבָרַ֣י אֶתְכֶֽם׃
23 Bumaling kayo sa aking pagsaway; narito, ibubuhos ko sa inyo ang aking diwa, ipaaalam ko sa inyo ang aking mga salita.
כד יַ֣עַן קָ֭רָאתִי וַתְּמָאֵ֑נוּ נָטִ֥יתִי יָ֝דִ֗י וְאֵ֣ין מַקְשִֽׁיב׃
24 Sapagkat tumawag ako, ngunit tumanggi kayo; iniunat ko ang aking kamay, ngunit walang nakinig;
כה וַתִּפְרְע֥וּ כָל־עֲצָתִ֑י וְ֝תוֹכַחְתִּ֗י לֹ֣א אֲבִיתֶֽם׃
25 Binalewala ninyo ang lahat ng aking payo, at ang aking pagsaway ay hindi ninyo tinanggap;
כו גַּם־אֲ֭נִי בְּאֵידְכֶ֣ם אֶשְׂחָ֑ק אֶ֝לְעַ֗ג בְּבֹ֣א פַחְדְּכֶֽם׃
26 Kaya ako man ay tatawa sa inyong kapahamakan; manunuya ako kapag dumating ang inyong kinatatakutan;
כז בְּבֹ֤א כשאוה [כְשׁוֹאָ֨ה ׀] פַּחְדְּכֶ֗ם וְֽ֭אֵידְכֶם כְּסוּפָ֣ה יֶאֱתֶ֑ה בְּבֹ֥א עֲ֝לֵיכֶ֗ם צָרָ֥ה וְצוּקָֽה׃
27 Kapag dumating na parang biglang unos ang inyong kinatatakutan, at ang inyong kapahamakan ay dumating na parang ipu-ipo; kapag dumating sa inyo ang kagipitan at ang matinding kapighatian.
כח אָ֣ז יִ֭קְרָאֻנְנִי וְלֹ֣א אֶֽעֱנֶ֑ה יְ֝שַׁחֲרֻ֗נְנִי וְלֹ֣א יִמְצָאֻֽנְנִי׃
28 Kung magkagayon ay tatawag sila sa akin, ngunit hindi ako sasagot; hahanapin nila ako nang masigasig, ngunit hindi nila ako masusumpungan.
כט תַּ֭חַת כִּי־שָׂ֣נְאוּ דָ֑עַת וְיִרְאַ֥ת יְ֝הֹוָ֗ה לֹ֣א בָחָֽרוּ׃
29 Sapagkat kinamuhian nila ang kaalaman, at hindi nila pinili ang pagkatakot sa Walang-Hanggan;
ל לֹא־אָב֥וּ לַעֲצָתִ֑י נָ֝אֲצ֗וּ כָּל־תּוֹכַחְתִּֽי׃
30 Hindi nila tinanggap ang aking payo; hinamak nila ang lahat ng aking pagsaway.
לא וְֽ֭יֹאכְלוּ מִפְּרִ֣י דַרְכָּ֑ם וּֽמִמֹּעֲצֹ֖תֵיהֶ֣ם יִשְׂבָּֽעוּ׃
31 Kaya kakainin nila ang bunga ng kanilang sariling daan, at mabubusog sila sa sarili nilang mga balak.
לב כִּ֤י מְשׁוּבַ֣ת פְּתָיִ֣ם תַּֽהַרְגֵ֑ם וְשַׁלְוַ֖ת כְּסִילִ֣ים תְּאַבְּדֵֽם׃
32 Sapagkat ang pagkaligaw ng mga walang-muwang ang papatay sa kanila, at ang panatag na kaginhawahan ng mga hangal ang wawasak sa kanila.
לג וְשֹׁמֵ֣עַֽ לִ֭י יִשְׁכָּן־בֶּ֑טַח וְ֝שַׁאֲנַ֗ן מִפַּ֥חַד רָעָֽה׃ (פ)
33 Ngunit ang nakikinig sa akin ay mananahan nang tiwasay, at magiging panatag, walang takot sa kapahamakan.”
Susunod na Kabanata