Mga Kawikaan 14

Kabanata 14

א חַכְמ֣וֹת נָ֭שִׁים בָּנְתָ֣ה בֵיתָ֑הּ וְ֝אִוֶּ֗לֶת בְּיָדֶ֥יהָ תֶהֶרְסֶֽנּוּ׃
1 Ang bawat marunong na babae ay nagtatayo ng kanyang tahanan, ngunit ang hangal na babae ay sinisira ito ng sarili niyang mga kamay.
ב הוֹלֵ֣ךְ בְּ֭יָשְׁרוֹ יְרֵ֣א יְהוָ֑ה וּנְל֖וֹז דְּרָכָ֣יו בּוֹזֵֽהוּ׃
2 Ang lumalakad sa kanyang katuwiran ay may takot sa Walang-Hanggan, ngunit ang may likong mga landas ay humahamak sa Kanya.
ג בְּֽפִי־אֱ֭וִיל חֹ֣טֶר גַּאֲוָ֑ה וְשִׂפְתֵ֥י חֲ֝כָמִ֗ים תִּשְׁמוּרֵֽם׃
3 Nasa bibig ng hangal ang pamalo ng kapalaluan, ngunit ang mga labi ng marurunong ang mag-iingat sa kanila.
ד בְּאֵ֣ין אֲ֭לָפִים אֵב֣וּס בָּ֑ר וְרָב־תְּ֝בוּא֗וֹת בְּכֹ֣חַ שֽׁוֹר׃
4 Kung walang mga baka, malinis ang sabsaban; ngunit ang masaganang ani ay nagmumula sa lakas ng baka.
ה עֵ֣ד אֱ֭מוּנִים לֹ֣א יְכַזֵּ֑ב וְיָפִ֥יחַ כְּ֝זָבִ֗ים עֵ֣ד שָֽׁקֶר׃
5 Ang tapat na saksi ay hindi magsisinungaling, ngunit ang bulaang saksi ay nagbubuga ng mga kasinungalingan.
ו בִּקֶּשׁ־לֵ֣ץ חָכְמָ֣ה וָאָ֑יִן וְדַ֖עַת לְנָב֣וֹן נָקָֽל׃
6 Ang manlilibak ay naghahanap ng karunungan at wala siyang natatagpuan, ngunit ang kaalaman ay madali para sa may pang-unawa.
ז לֵ֣ךְ מִ֭נֶּגֶד לְאִ֣ישׁ כְּסִ֑יל וּבַל־יָ֝דַ֗עְתָּ שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃
7 Lumayo ka sa taong hangal, sapagkat kung hindi ay hindi mo makikilala ang mga labi ng kaalaman.
ח חָכְמַ֣ת עָ֭רוּם הָבִ֣ין דַּרְכּ֑וֹ וְאִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים מִרְמָֽה׃
8 Ang karunungan ng matalino ay ang unawain ang kanyang daan, ngunit ang kahangalan ng mga mangmang ay panlilinlang.
ט אֱ֭וִלִים יָלִ֣יץ אָשָׁ֑ם וּבֵ֖ין יְשָׁרִ֣ים רָצֽוֹן׃
9 Ang pambayad-sala ang namamagitan para sa mga hangal, ngunit sa gitna ng mga matuwid ay may kaluguran.
י לֵ֗ב י֭וֹדֵעַ מָרַּ֣ת נַפְשׁ֑וֹ וּ֝בְשִׂמְחָת֗וֹ לֹא־יִתְעָ֥רַב זָֽר׃
10 Alam ng puso ang sariling kapaitan ng kanyang kaluluwa, at sa kanyang kagalakan ay hindi nakikihati ang ibang tao.
יא בֵּ֣ית רְ֭שָׁעִים יִשָּׁמֵ֑ד וְאֹ֖הֶל יְשָׁרִ֣ים יַפְרִֽיחַ׃
11 Ang bahay ng masasama ay mawawasak, ngunit ang tolda ng mga matuwid ay mamumukadkad.
יב יֵ֤שׁ דֶּ֣רֶךְ יָ֭שָׁר לִפְנֵי־אִ֑ישׁ וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ דַּרְכֵי־מָֽוֶת׃
12 May daan na tila matuwid sa paningin ng tao, ngunit ang hantungan nito ay mga daan ng kamatayan.
יג גַּם־בִּשְׂח֥וֹק יִכְאַב־לֵ֑ב וְאַחֲרִיתָ֖הּ שִׂמְחָ֣ה תוּגָֽה׃
13 Kahit sa pagtawa ay maaaring nasasaktan ang puso, at ang wakas ng kagalakan ay kalungkutan.
יד מִדְּרָכָ֣יו יִ֭שְׂבַּע ס֣וּג לֵ֑ב וּ֝מֵעָלָ֗יו אִ֣ישׁ טֽוֹב׃
14 Ang taong tumalikod ang puso ay mabubusog sa sarili niyang mga daan, at ang mabuting tao ay sa sarili niyang mga gawa.
טו פֶּ֭תִי יַאֲמִ֣ין לְכָל־דָּבָ֑ר וְ֝עָר֗וּם יָבִ֥ין לַאֲשֻׁרֽוֹ׃
15 Ang walang-muwang ay naniniwala sa bawat salita, ngunit ang matalino ay nagsusuri ng kanyang mga hakbang.
טז חָכָ֣ם יָ֭רֵא וְסָ֣ר מֵרָ֑ע וּ֝כְסִ֗יל מִתְעַבֵּ֥ר וּבוֹטֵֽחַ׃
16 Ang marunong ay natatakot at lumalayo sa kasamaan, ngunit ang hangal ay nagagalit at panatag ang loob.
יז קְֽצַר־אַ֭פַּיִם יַעֲשֶׂ֣ה אִוֶּ֑לֶת וְאִ֥ישׁ מְ֝זִמּ֗וֹת יִשָּׂנֵֽא׃
17 Ang madaling magalit ay gumagawa ng kahangalan, at ang taong may masasamang balak ay kinapopootan.
יח נָחֲל֣וּ פְתָאיִ֣ם אִוֶּ֑לֶת וַֽ֝עֲרוּמִ֗ים יַכְתִּ֥רוּ דָֽעַת׃
18 Ang mga walang-muwang ay nagmamana ng kahangalan, ngunit ang mga matalino ay pinuputungan ng kaalaman.
יט שַׁח֣וּ רָ֭עִים לִפְנֵ֣י טוֹבִ֑ים וּ֝רְשָׁעִ֗ים עַֽל־שַׁעֲרֵ֥י צַדִּֽיק׃
19 Ang masasama ay yuyuko sa harap ng mabubuti, at ang mga makasalanan ay yuyuko sa mga pintuan ng matuwid.
כ גַּם־לְ֭רֵעֵהוּ יִשָּׂ֣נֵא רָ֑שׁ וְאֹהֲבֵ֖י עָשִׁ֣יר רַבִּֽים׃
20 Kahit sa sarili niyang kapwa ay kinapopootan ang dukha, ngunit ang mayaman ay maraming nagmamahal sa kanya.
כא בָּז־לְרֵעֵ֥הוּ חוֹטֵ֑א וּמְחוֹנֵ֖ן עניים [עֲנָוִ֣ים] אַשְׁרָֽיו׃
21 Ang humahamak sa kanyang kapwa ay nagkakasala, ngunit ang nahahabag sa mga mapagpakumbaba, mapalad siya.
כב הֲ‍ֽלוֹא־יִ֭תְעוּ חֹ֣רְשֵׁי רָ֑ע וְחֶ֥סֶד וֶ֝אֱמֶ֗ת חֹ֣רְשֵׁי טֽוֹב׃
22 Hindi ba naliligaw ang mga nagbabalak ng masama? Ngunit kagandahang-loob at katapatan ang para sa mga nagbabalak ng mabuti.
כג בְּכָל־עֶ֭צֶב יִהְיֶ֣ה מוֹתָ֑ר וּדְבַר־שְׂ֝פָתַ֗יִם אַךְ־לְמַחְסֽוֹר׃
23 Sa bawat pagpapagal ay may pakinabang, ngunit ang salita lamang ng mga labi ay humahantong lamang sa kasalatan.
כד עֲטֶ֣רֶת חֲכָמִ֣ים עָשְׁרָ֑ם אִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים אִוֶּֽלֶת׃
24 Ang korona ng marurunong ay ang kanilang kayamanan, ngunit ang kahangalan ng mga mangmang ay kahangalan pa rin.
כה מַצִּ֣יל נְ֭פָשׁוֹת עֵ֣ד אֱמֶ֑ת וְיָפִ֖חַ כְּזָבִ֣ים מִרְמָֽה׃
25 Ang tapat na saksi ay nagliligtas ng mga buhay, ngunit ang nagbubuga ng mga kasinungalingan ay panlilinlang.
כו בְּיִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מִבְטַח־עֹ֑ז וּ֝לְבָנָ֗יו יִהְיֶ֥ה מַחְסֶֽה׃
26 Sa pagkatakot sa Walang-Hanggan ay may matibay na pagtitiwala, at para sa kanyang mga anak ay magkakaroon ng kanlungan.
כז יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מְק֣וֹר חַיִּ֑ים לָ֝ס֗וּר מִמֹּ֥קְשֵׁי מָֽוֶת׃
27 Ang pagkatakot sa Walang-Hanggan ay bukal ng buhay, upang makalayo sa mga bitag ng kamatayan.
כח בְּרָב־עָ֥ם הַדְרַת־מֶ֑לֶךְ וּבְאֶ֥פֶס לְ֝אֹ֗ם מְחִתַּ֥ת רָזֽוֹן׃
28 Nasa dami ng bayan ang karilagan ng hari, ngunit sa kawalan ng mga tao ay ang pagkawasak ng pinuno.
כט אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם רַב־תְּבוּנָ֑ה וּקְצַר־ר֝֗וּחַ מֵרִ֥ים אִוֶּֽלֶת׃
29 Ang mabagal sa pagkagalit ay may malaking pang-unawa, ngunit ang mainipin ang loob ay nagtatanghal ng kahangalan.
ל חַיֵּ֣י בְ֭שָׂרִים לֵ֣ב מַרְפֵּ֑א וּרְקַ֖ב עֲצָמ֣וֹת קִנְאָֽה׃
30 Ang pusong mahinahon ay buhay ng katawan, ngunit ang inggit ay kabulukan ng mga buto.
לא עֹ֣שֵֽׁק־דָּ֭ל חֵרֵ֣ף עֹשֵׂ֑הוּ וּ֝מְכַבְּד֗וֹ חֹנֵ֥ן אֶבְיֽוֹן׃
31 Ang umaapi sa dukha ay lumalapastangan sa Gumawa sa kanya, ngunit ang nahahabag sa nangangailangan ay nagpaparangal sa Kanya.
לב בְּֽ֭רָעָתוֹ יִדָּחֶ֣ה רָשָׁ֑ע וְחֹסֶ֖ה בְמוֹת֣וֹ צַדִּֽיק׃
32 Dahil sa kanyang kasamaan ay ibinabagsak ang masama, ngunit ang matuwid ay may kanlungan kahit sa kanyang kamatayan.
לג בְּלֵ֣ב נָ֭בוֹן תָּנ֣וּחַ חָכְמָ֑ה וּבְקֶ֥רֶב כְּ֝סִילִ֗ים תִּוָּדֵֽעַ׃
33 Sa puso ng may-unawa ay tahimik na namamalagi ang karunungan, ngunit sa gitna ng mga mangmang ay ipinamamalita nito ang sarili.
לד צְדָקָ֥ה תְרֽוֹמֵֽם־גּ֑וֹי וְחֶ֖סֶד לְאֻמִּ֣ים חַטָּֽאת׃
34 Ang katuwiran ay nagpapataas sa isang bansa, ngunit ang kagandahang-loob ng mga bansa ay kasalanan.
לה רְֽצוֹן־מֶ֭לֶךְ לְעֶ֣בֶד מַשְׂכִּ֑יל וְ֝עֶבְרָת֗וֹ תִּהְיֶ֥ה מֵבִֽישׁ׃
35 Ang kasiyahan ng hari ay nasa lingkod na marunong kumilos, ngunit ang kanyang poot ay mapapasa lingkod na nagdudulot ng kahihiyan.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata