Mga Kawikaan 16

Kabanata 16

א לְאָדָ֥ם מַֽעַרְכֵי־לֵ֑ב וּ֝מֵיְהוָ֗ה מַעֲנֵ֥ה לָשֽׁוֹן׃
1 Sa tao ang pagsasaayos ng nasa puso, ngunit mula sa Walang-Hanggan ang sagot ng dila.
ב כָּֽל־דַּרְכֵי־אִ֭ישׁ זַ֣ךְ בְּעֵינָ֑יו וְתֹכֵ֖ן רוּח֣וֹת יְהוָֽה׃
2 Ang lahat ng mga landas ng tao ay malinis sa kanyang sariling paningin, ngunit ang Walang-Hanggan ang tumitimbang sa mga espiritu.
ג גֹּ֣ל אֶל־יְהוָ֣ה מַעֲשֶׂ֑יךָ וְ֝יִכֹּ֗נוּ מַחְשְׁבֹתֶֽיךָ׃
3 Ipagkatiwala mo sa Walang-Hanggan ang iyong mga gawa, at matatatag ang iyong mga balak.
ד כֹּ֤ל פָּעַ֣ל יְ֭הוָה לַֽמַּעֲנֵ֑הוּ וְגַם־רָ֝שָׁ֗ע לְי֣וֹם רָעָֽה׃
4 Ginawa ng Walang-Hanggan ang lahat ng bagay alang-alang sa Kanya, pati ang masama ay para sa araw ng kapahamakan.
ה תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה כָּל־גְּבַהּ־לֵ֑ב יָ֥ד לְ֝יָ֗ד לֹ֣א יִנָּקֶֽה׃
5 Kasuklam-suklam sa Walang-Hanggan ang bawat may mapagmataas na puso; mula kamay hanggang kamay, hindi siya makaliligtas sa parusa.
ו בְּחֶ֣סֶד וֶ֭אֱמֶת יְכֻפַּ֣ר עָוֺ֑ן וּבְיִרְאַ֥ת יְ֝הוָ֗ה ס֣וּר מֵרָֽע׃
6 Sa pamamagitan ng kagandahang-loob at katotohanan ay napapatawad ang kasalanan, at sa pamamagitan ng takot sa Walang-Hanggan ay lumalayo ang tao sa masama.
ז בִּרְצ֣וֹת יְ֭הוָה דַּרְכֵי־אִ֑ישׁ גַּם־א֝וֹיְבָ֗יו יַשְׁלִ֥ם אִתּֽוֹ׃
7 Kapag kinalulugdan ng Walang-Hanggan ang mga landas ng tao, pati ang kanyang mga kaaway ay pinapagkasundo Niya sa kanya.
ח טוֹב־מְ֭עַט בִּצְדָקָ֑ה מֵרֹ֥ב תְּ֝בוּא֗וֹת בְּלֹ֣א מִשְׁפָּֽט׃
8 Mas mabuti ang kaunti na may katuwiran kaysa sa saganang ani na walang katarungan.
ט לֵ֣ב אָ֭דָם יְחַשֵּׁ֣ב דַּרְכּ֑וֹ וַֽ֝יהוָ֗ה יָכִ֥ין צַעֲדֽוֹ׃
9 Ang puso ng tao ang nagbabalak ng kanyang landas, ngunit ang Walang-Hanggan ang nagtutuwid ng kanyang mga hakbang.
י קֶ֤סֶם ׀ עַֽל־שִׂפְתֵי־מֶ֑לֶךְ בְּ֝מִשְׁפָּ֗ט לֹ֣א יִמְעַל־פִּֽיו׃
10 Parang orakulo ang nasa mga labi ng hari; sa paghatol ay hindi nagtataksil ang kanyang bibig.
יא פֶּ֤לֶס ׀ וּמֹאזְנֵ֣י מִ֭שְׁפָּט לַֽיהוָ֑ה מַ֝עֲשֵׂ֗הוּ כָּל־אַבְנֵי־כִֽיס׃
11 Ang timbangan at ang mga timbangan ng katarungan ay sa Walang-Hanggan; gawa Niya ang lahat ng mga batong panimbang sa supot.
יב תּוֹעֲבַ֣ת מְ֭לָכִים עֲשׂ֣וֹת רֶ֑שַׁע כִּ֥י בִ֝צְדָקָ֗ה יִכּ֥וֹן כִּסֵּֽא׃
12 Kasuklam-suklam sa mga hari ang paggawa ng kasamaan, sapagkat sa pamamagitan ng katuwiran natatatag ang trono.
יג רְצ֣וֹן מְ֭לָכִים שִׂפְתֵי־צֶ֑דֶק וְדֹבֵ֖ר יְשָׁרִ֣ים יֶאֱהָֽב׃
13 Kinalulugdan ng mga hari ang mga labing matuwid, at iniibig nila ang nagsasalita ng tama.
יד חֲמַת־מֶ֥לֶךְ מַלְאֲכֵי־מָ֑וֶת וְאִ֖ישׁ חָכָ֣ם יְכַפְּרֶֽנָּה׃
14 Ang poot ng hari ay gaya ng mga sugo ng kamatayan, ngunit papayapain ito ng taong marunong.
טו בְּאוֹר־פְּנֵי־מֶ֥לֶךְ חַיִּ֑ים וּ֝רְצוֹנ֗וֹ כְּעָ֣ב מַלְקֽוֹשׁ׃
15 Sa liwanag ng mukha ng hari ay may buhay, at ang kanyang kagandahang-loob ay gaya ng ulap na nagdadala ng huling ulan.
טז קְֽנֹה־חָכְמָ֗ה מַה־טּ֥וֹב מֵחָר֑וּץ וּקְנ֥וֹת בִּ֝ינָ֗ה נִבְחָ֥ר מִכָּֽסֶף׃
16 Ang pagtatamo ng karunungan ay higit na mabuti kaysa sa ginto! At ang pagtatamo ng pang-unawa ay higit na dapat piliin kaysa sa pilak.
יז מְסִלַּ֣ת יְ֭שָׁרִים ס֣וּר מֵרָ֑ע שֹׁמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗וֹ נֹצֵ֥ר דַּרְכּֽוֹ׃
17 Ang lansangan ng mga matuwid ay ang paglayo sa masama; ang nag-iingat ng kanyang buhay ay nagbabantay ng kanyang landas.
יח לִפְנֵי־שֶׁ֥בֶר גָּא֑וֹן וְלִפְנֵ֥י כִ֝שָּׁל֗וֹן גֹּ֣בַהּ רֽוּחַ׃
18 Nauuna ang kapalaluan bago ang pagkawasak, at ang mapagmataas na espiritu bago ang pagkabuwal.
יט ט֣וֹב שְׁפַל־ר֭וּחַ אֶת־עניים [עֲנָוִ֑ים] מֵֽחַלֵּ֥ק שָׁ֝לָ֗ל אֶת־גֵּאִֽים׃
19 Mas mabuti ang maging mababang-loob na kasama ng mga mapagpakumbaba kaysa sa makihati ng samsam na kasama ng mga palalo.
כ מַשְׂכִּ֣יל עַל־דָּ֭בָר יִמְצָא־ט֑וֹב וּבוֹטֵ֖חַ בַּיהוָ֣ה אַשְׁרָֽיו׃
20 Ang nagbibigay-pansin sa bagay ay makasusumpong ng mabuti, at mapalad ang nagtitiwala sa Walang-Hanggan.
כא לַחֲכַם־לֵ֭ב יִקָּרֵ֣א נָב֑וֹן וּמֶ֥תֶק שְׂ֝פָתַ֗יִם יֹסִ֥יף לֶֽקַח׃
21 Ang may pusong marunong ay tatawaging may pang-unawa, at ang tamis ng mga labi ay nakadaragdag sa pagkatuto.
כב מְק֣וֹר חַ֭יִּים שֵׂ֣כֶל בְּעָלָ֑יו וּמוּסַ֖ר אֱוִלִ֣ים אִוֶּֽלֶת׃
22 Bukal ng buhay ang unawa sa may taglay nito, ngunit ang kamangmangan ang mismong parusa sa mga mangmang.
כג לֵ֣ב חָ֭כָם יַשְׂכִּ֣יל פִּ֑יהוּ וְעַל־שְׂ֝פָתָ֗יו יֹסִ֥יף לֶֽקַח׃
23 Ang puso ng marunong ang nagtuturo sa kanyang bibig, at sa kanyang mga labi ay nagdaragdag ito ng pagkatuto.
כד צוּף־דְּ֭בַשׁ אִמְרֵי־נֹ֑עַם מָת֥וֹק לַ֝נֶּפֶשׁ וּמַרְפֵּ֥א לָעָֽצֶם׃
24 Gaya ng pulot-pukyutan ang mga kaaya-ayang salita: matamis sa kaluluwa at lunas sa mga buto.
כה יֵ֤שׁ דֶּ֣רֶךְ יָ֭שָׁר לִפְנֵי־אִ֑ישׁ וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ דַּרְכֵי־מָֽוֶת׃
25 May daan na tila matuwid sa paningin ng tao, ngunit ang hantungan nito ay mga daan ng kamatayan.
כו נֶ֣פֶשׁ עָ֭מֵל עָ֣מְלָה לּ֑וֹ כִּֽי־אָכַ֖ף עָלָ֣יו פִּֽיהוּ׃
26 Ang gutom ng taong nagpapagal ay nagpapagal para sa kanya, sapagkat ang kanyang bibig ang nagtutulak sa kanya.
כז אִ֣ישׁ בְּ֭לִיַּעַל כֹּרֶ֣ה רָעָ֑ה וְעַל־שפתיו [שְׂ֝פָת֗וֹ] כְּאֵ֣שׁ צָרָֽבֶת׃
27 Ang taong walang kabuluhan ay humuhukay ng kasamaan, at sa kanyang mga labi ay may parang apoy na nakapapaso.
כח אִ֣ישׁ תַּ֭הְפֻּכוֹת יְשַׁלַּ֣ח מָד֑וֹן וְ֝נִרְגָּ֗ן מַפְרִ֥יד אַלּֽוּף׃
28 Ang taong baluktot ay naghahasik ng away, at ang mapagbulong ay naghihiwalay sa matalik na kaibigan.
כט אִ֣ישׁ חָ֭מָס יְפַתֶּ֣ה רֵעֵ֑הוּ וְ֝הוֹלִיכ֗וֹ בְּדֶ֣רֶךְ לֹא־טֽוֹב׃
29 Inaakit ng taong marahas ang kanyang kapwa, at dinadala siya sa landas na hindi mabuti.
ל עֹצֶ֣ה עֵ֭ינָיו לַחְשֹׁ֣ב תַּהְפֻּכ֑וֹת קֹרֵ֥ץ שְׂ֝פָתָ֗יו כִּלָּ֥ה רָעָֽה׃
30 Ang kumikindat ng kanyang mga mata ay nagbabalak ng kabaluktutan; ang kumikibot ng kanyang mga labi ay nagsasakatuparan ng kasamaan.
לא עֲטֶ֣רֶת תִּפְאֶ֣רֶת שֵׂיבָ֑ה בְּדֶ֥רֶךְ צְ֝דָקָ֗ה תִּמָּצֵֽא׃
31 Ang uban ay korona ng karangalan; ito'y matatagpuan sa daan ng katuwiran.
לב ט֤וֹב אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם מִגִּבּ֑וֹר וּמֹשֵׁ֥ל בְּ֝רוּח֗וֹ מִלֹּכֵ֥ד עִֽיר׃
32 Mas mabuti ang mapagpasensiya kaysa sa makapangyarihang mandirigma, at ang nakapagpipigil sa sarili niyang damdamin kaysa sa sumasakop ng isang lungsod.
לג בַּ֭חֵיק יוּטַ֣ל אֶת־הַגּוֹרָ֑ל וּ֝מֵיְהוָ֗ה כָּל־מִשְׁפָּטֽוֹ׃
33 Sa kandungan inihahagis ang palabunutan, ngunit mula sa Walang-Hanggan ang buong pasya nito.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata