Ruth 1

Kabanata 1

א וַיְהִ֗י בִּימֵי֙ שְׁפֹ֣ט הַשֹּׁפְטִ֔ים וַיְהִ֥י רָעָ֖ב בָּאָ֑רֶץ וַיֵּ֨לֶךְ אִ֜ישׁ מִבֵּ֧ית לֶ֣חֶם יְהוּדָ֗ה לָגוּר֙ בִּשְׂדֵ֣י מוֹאָ֔ב ה֥וּא וְאִשְׁתּ֖וֹ וּשְׁנֵ֥י בָנָֽיו׃
1 Noong mga araw na ang mga hukom ang namamahala, nagkaroon ng taggutom sa lupain. At isang lalaki mula sa Bethlehem ng Juda ang umalis upang pansamantalang manirahan sa parang ng Moab, siya, ang kanyang asawa at ang kanyang dalawang anak na lalaki.
ב וְשֵׁ֣ם הָאִ֣ישׁ אֱ‍ֽלִימֶ֡לֶךְ וְשֵׁם֩ אִשְׁתּ֨וֹ נָעֳמִ֜י וְשֵׁ֥ם שְׁנֵֽי־בָנָ֣יו ׀ מַחְל֤וֹן וְכִלְיוֹן֙ אֶפְרָתִ֔ים מִבֵּ֥ית לֶ֖חֶם יְהוּדָ֑ה וַיָּבֹ֥אוּ שְׂדֵי־מוֹאָ֖ב וַיִּֽהְיוּ־שָֽׁם׃
2 Ang pangalan ng lalaki ay Elimelec, ang pangalan ng kanyang asawa ay Noemi, at ang pangalan ng kanyang dalawang anak na lalaki ay Mahlon at Kilion — mga Efrateo mula sa Bethlehem ng Juda. Dumating sila sa parang ng Moab at nanirahan doon.
ג וַיָּ֥מָת אֱלִימֶ֖לֶךְ אִ֣ישׁ נָעֳמִ֑י וַתִּשָּׁאֵ֥ר הִ֖יא וּשְׁנֵ֥י בָנֶֽיהָ׃
3 At namatay si Elimelec, ang asawa ni Noemi, at naiwan siya at ang kanyang dalawang anak na lalaki.
ד וַיִּשְׂא֣וּ לָהֶ֗ם נָשִׁים֙ מֹֽאֲבִיּ֔וֹת שֵׁ֤ם הָֽאַחַת֙ עָרְפָּ֔ה וְשֵׁ֥ם הַשֵּׁנִ֖ית ר֑וּת וַיֵּ֥שְׁבוּ שָׁ֖ם כְּעֶ֥שֶׂר שָׁנִֽים׃
4 At kumuha sila ng mga asawang babaeng Moabita para sa kanilang sarili; ang pangalan ng isa ay Orpa, at ang pangalan ng ikalawa ay Ruth. At nanirahan sila roon nang mga sampung taon.
ה וַיָּמ֥וּתוּ גַם־שְׁנֵיהֶ֖ם מַחְל֣וֹן וְכִלְי֑וֹן וַתִּשָּׁאֵר֙ הָֽאִשָּׁ֔ה מִשְּׁנֵ֥י יְלָדֶ֖יהָ וּמֵאִישָֽׁהּ׃
5 At namatay rin silang dalawa, sina Mahlon at Kilion; at naiwan ang babae, nawalan ng kanyang dalawang anak at ng kanyang asawa.
ו וַתָּ֤קָם הִיא֙ וְכַלֹּתֶ֔יהָ וַתָּ֖שָׁב מִשְּׂדֵ֣י מוֹאָ֑ב כִּ֤י שָֽׁמְעָה֙ בִּשְׂדֵ֣ה מוֹאָ֔ב כִּֽי־פָקַ֤ד יְהוָה֙ אֶת־עַמּ֔וֹ לָתֵ֥ת לָהֶ֖ם לָֽחֶם׃
6 At tumindig siya at ang kanyang mga manugang, at bumalik siya mula sa parang ng Moab, sapagkat narinig niya sa parang ng Moab na inalala ng Walang-Hanggan ang Kanyang bayan upang bigyan sila ng tinapay.
ז וַתֵּצֵ֗א מִן־הַמָּקוֹם֙ אֲשֶׁ֣ר הָיְתָה־שָׁ֔מָּה וּשְׁתֵּ֥י כַלֹּתֶ֖יהָ עִמָּ֑הּ וַתֵּלַ֣כְנָה בַדֶּ֔רֶךְ לָשׁ֖וּב אֶל־אֶ֥רֶץ יְהוּדָֽה׃
7 At umalis siya mula sa lugar na kanyang tinitirhan, at ang kanyang dalawang manugang ay kasama niya; at naglakad sila sa daan upang bumalik sa lupain ng Juda.
ח וַתֹּ֤אמֶר נָעֳמִי֙ לִשְׁתֵּ֣י כַלֹּתֶ֔יהָ לֵ֣כְנָה שֹּׁ֔בְנָה אִשָּׁ֖ה לְבֵ֣ית אִמָּ֑הּ יעשה [יַ֣עַשׂ] יְהוָ֤ה עִמָּכֶם֙ חֶ֔סֶד כַּאֲשֶׁ֧ר עֲשִׂיתֶ֛ם עִם־הַמֵּתִ֖ים וְעִמָּדִֽי׃
8 At sinabi ni Noemi sa kanyang dalawang manugang: “Humayo kayo, bumalik ang bawat isa sa bahay ng kanyang ina. Gawan nawa kayo ng kagandahang-loob ng Walang-Hanggan, gaya ng ginawa ninyo sa mga namatay at sa akin.
ט יִתֵּ֤ן יְהוָה֙ לָכֶ֔ם וּמְצֶ֣אןָ מְנוּחָ֔ה אִשָּׁ֖ה בֵּ֣ית אִישָׁ֑הּ וַתִּשַּׁ֣ק לָהֶ֔ן וַתִּשֶּׂ֥אנָה קוֹלָ֖ן וַתִּבְכֶּֽינָה׃
9 Pagkalooban nawa kayo ng Walang-Hanggan na makasumpong ng kapahingahan, ang bawat isa sa bahay ng kanyang asawa.” At hinagkan niya sila, at itinaas nila ang kanilang tinig at umiyak.
י וַתֹּאמַ֖רְנָה־לָּ֑הּ כִּי־אִתָּ֥ךְ נָשׁ֖וּב לְעַמֵּֽךְ׃
10 At sinabi nila sa kanya: “Hindi, kundi sasama kami sa iyo pabalik sa iyong bayan.”
יא וַתֹּ֤אמֶר נָעֳמִי֙ שֹׁ֣בְנָה בְנֹתַ֔י לָ֥מָּה תֵלַ֖כְנָה עִמִּ֑י הַֽעֽוֹד־לִ֤י בָנִים֙ בְּֽמֵעַ֔י וְהָי֥וּ לָכֶ֖ם לַאֲנָשִֽׁים׃
11 At sinabi ni Noemi: “Bumalik kayo, mga anak ko; bakit kayo sasama sa akin? Mayroon pa ba akong mga anak na lalaki sa aking sinapupunan na maaaring maging mga asawa ninyo?
יב שֹׁ֤בְנָה בְנֹתַי֙ לֵ֔כְןָ כִּ֥י זָקַ֖נְתִּי מִהְי֣וֹת לְאִ֑ישׁ כִּ֤י אָמַ֙רְתִּי֙ יֶשׁ־לִ֣י תִקְוָ֔ה גַּ֣ם הָיִ֤יתִי הַלַּ֙יְלָה֙ לְאִ֔ישׁ וְגַ֖ם יָלַ֥דְתִּי בָנִֽים׃
12 Bumalik kayo, mga anak ko, humayo kayo; sapagkat masyado na akong matanda para magkaasawa pa. Kahit sabihin ko pang may pag-asa pa ako, kahit magkaasawa pa ako ngayong gabi, at kahit nakapagsilang na ako ng mga anak na lalaki,
יג הֲלָהֵ֣ן ׀ תְּשַׂבֵּ֗רְנָה עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר יִגְדָּ֔לוּ הֲלָהֵן֙ תֵּֽעָגֵ֔נָה לְבִלְתִּ֖י הֱי֣וֹת לְאִ֑ישׁ אַ֣ל בְּנֹתַ֗י כִּֽי־מַר־לִ֤י מְאֹד֙ מִכֶּ֔ם כִּֽי־יָצְאָ֥ה בִ֖י יַד־יְהוָֽה׃
13 maghihintay ba kayo sa kanila hanggang sa sila'y lumaki? Ikukulong ba ninyo ang inyong sarili dahil sa kanila at hindi na mag-aasawa? Huwag, mga anak ko; sapagkat lubhang mas mapait ang kalagayan ko kaysa sa inyo, sapagkat ang kamay ng Walang-Hanggan ay lumabas laban sa akin.”
יד וַתִּשֶּׂ֣נָה קוֹלָ֔ן וַתִּבְכֶּ֖ינָה ע֑וֹד וַתִּשַּׁ֤ק עָרְפָּה֙ לַחֲמוֹתָ֔הּ וְר֖וּת דָּ֥בְקָה בָּֽהּ׃
14 At itinaas nila ang kanilang tinig at umiyak muli; at hinagkan ni Orpa ang kanyang biyenan, ngunit si Ruth ay kumapit sa kanya.
טו וַתֹּ֗אמֶר הִנֵּה֙ שָׁ֣בָה יְבִמְתֵּ֔ךְ אֶל־עַמָּ֖הּ וְאֶל־אֱלֹהֶ֑יהָ שׁ֖וּבִי אַחֲרֵ֥י יְבִמְתֵּֽךְ׃
15 At sinabi niya: “Narito, bumalik na ang iyong hipag sa kanyang bayan at sa kanyang mga diyos; bumalik ka rin, sumunod ka sa iyong hipag.”
טז וַתֹּ֤אמֶר רוּת֙ אַל־תִּפְגְּעִי־בִ֔י לְעָזְבֵ֖ךְ לָשׁ֣וּב מֵאַחֲרָ֑יִךְ כִּ֠י אֶל־אֲשֶׁ֨ר תֵּלְכִ֜י אֵלֵ֗ךְ וּבַאֲשֶׁ֤ר תָּלִ֙ינִי֙ אָלִ֔ין עַמֵּ֣ךְ עַמִּ֔י וֵאלֹהַ֖יִךְ אֱלֹהָֽי׃
16 At sinabi ni Ruth: “Huwag mo akong pilitin na iwan ka at tumalikod sa pagsunod sa iyo; sapagkat kung saan ka pupunta ay doon ako pupunta, at kung saan ka magpapalipas ng gabi ay doon ako magpapalipas ng gabi; ang iyong bayan ay aking bayan, at ang iyong Diyos ay aking Diyos;
יז בַּאֲשֶׁ֤ר תָּמ֙וּתִי֙ אָמ֔וּת וְשָׁ֖ם אֶקָּבֵ֑ר כֹּה֩ יַעֲשֶׂ֨ה יְהוָ֥ה לִי֙ וְכֹ֣ה יֹסִ֔יף כִּ֣י הַמָּ֔וֶת יַפְרִ֖יד בֵּינִ֥י וּבֵינֵֽךְ׃
17 kung saan ka mamamatay ay doon ako mamamatay, at doon ako ililibing. Ganito nawa ang gawin sa akin ng Walang-Hanggan, at higit pa, kung may anumang maghihiwalay sa akin at sa iyo maliban sa kamatayan.”
יח וַתֵּ֕רֶא כִּֽי־מִתְאַמֶּ֥צֶת הִ֖יא לָלֶ֣כֶת אִתָּ֑הּ וַתֶּחְדַּ֖ל לְדַבֵּ֥ר אֵלֶֽיהָ׃
18 At nang makita niyang buong-tibay ang pasya nitong sumama sa kanya, tumigil na siyang makipag-usap sa kanya tungkol dito.
יט וַתֵּלַ֣כְנָה שְׁתֵּיהֶ֔ם עַד־בֹּאָ֖נָה בֵּ֣ית לָ֑חֶם וַיְהִ֗י כְּבֹאָ֙נָה֙ בֵּ֣ית לֶ֔חֶם וַתֵּהֹ֤ם כָּל־הָעִיר֙ עֲלֵיהֶ֔ן וַתֹּאמַ֖רְנָה הֲזֹ֥את נָעֳמִֽי׃
19 At naglakad silang dalawa hanggang sa makarating sila sa Bethlehem. At nangyari, nang makarating sila sa Bethlehem, na ang buong lungsod ay nagkagulo dahil sa kanila, at sinabi ng mga babae: “Ito ba si Noemi?”
כ וַתֹּ֣אמֶר אֲלֵיהֶ֔ן אַל־תִּקְרֶ֥אנָה לִ֖י נָעֳמִ֑י קְרֶ֤אןָ לִי֙ מָרָ֔א כִּי־הֵמַ֥ר שַׁדַּ֛י לִ֖י מְאֹֽד׃
20 At sinabi niya sa kanila: “Huwag ninyo akong tawaging Naomi; tawagin ninyo akong Mara, sapagkat lubhang pinapait ako ng Makapangyarihan sa Lahat.
כא אֲנִי֙ מְלֵאָ֣ה הָלַ֔כְתִּי וְרֵיקָ֖ם הֱשִׁיבַ֣נִי יְהוָ֑ה לָ֣מָּה תִקְרֶ֤אנָה לִי֙ נָעֳמִ֔י וַֽיהוָה֙ עָ֣נָה בִ֔י וְשַׁדַּ֖י הֵ֥רַֽע לִֽי׃
21 Puno ako nang umalis, ngunit ibinalik ako ng Walang-Hanggan na walang dala. Bakit pa ninyo ako tinatawag na Noemi, gayong ang Walang-Hanggan ay sumaksi laban sa akin, at ang Makapangyarihan sa Lahat ay nagdulot ng kasawian sa akin?”
כב וַתָּ֣שָׁב נָעֳמִ֗י וְר֨וּת הַמּוֹאֲבִיָּ֤ה כַלָּתָהּ֙ עִמָּ֔הּ הַשָּׁ֖בָה מִשְּׂדֵ֣י מוֹאָ֑ב וְהֵ֗מָּה בָּ֚אוּ בֵּ֣ית לֶ֔חֶם בִּתְחִלַּ֖ת קְצִ֥יר שְׂעֹרִֽים׃
22 Kaya bumalik si Noemi, kasama si Ruth na Moabita, ang kanyang manugang, na bumalik mula sa parang ng Moab; at dumating sila sa Bethlehem sa pasimula ng pag-aani ng sebada.