שופטים 4

קאַפּיטל 4

א וַיֹּסִ֙פוּ֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל לַעֲשׂ֥וֹת הָרַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וְאֵה֖וּד מֵֽת׃
1 און די קינדער פֿון ישׂראל האָבן װידער געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון גאָט, װען אהוד איז געשטאָרבן.
ב וַיִּמְכְּרֵ֣ם יְהוָ֗ה בְּיַד֙ יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־כְּנַ֔עַן אֲשֶׁ֥ר מָלַ֖ךְ בְּחָצ֑וֹר וְשַׂר־צְבָאוֹ֙ סִֽיסְרָ֔א וְה֥וּא יוֹשֵׁ֖ב בַּחֲרֹ֥שֶׁת הַגּוֹיִֽם׃
2 און גאָט האָט זײ איבערגעענטפֿערט אין דער האַנט פֿון יבֿין דעם מלך פֿון כּנַען, װאָס האָט געקיניגט אין חָצור; און דער פֿירער פֿון זײַן חיל איז געװען סיסרא, װאָס איז געזעסן אין חרושת-גוים.
ג וַיִּצְעֲק֥וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל אֶל־יְהוָ֑ה כִּ֠י תְּשַׁ֨ע מֵא֤וֹת רֶֽכֶב־בַּרְזֶל֙ ל֔וֹ וְ֠הוּא לָחַ֞ץ אֶת־בְּנֵ֧י יִשְׂרָאֵ֛ל בְּחָזְקָ֖ה עֶשְׂרִ֥ים שָׁנָֽה׃ (ס)
3 און די קינדער פֿון ישׂראל האָבן געשריען צו גאָט; װאָרום נײַן הונדערט אײַזערנע רײַטװעגן האָט ער געהאַט, און ער האָט שטאַרק געדריקט די קינדער פֿון ישׂראל צװאַנציק יאָר.
ד וּדְבוֹרָה֙ אִשָּׁ֣ה נְבִיאָ֔ה אֵ֖שֶׁת לַפִּיד֑וֹת הִ֛יא שֹׁפְטָ֥ה אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל בָּעֵ֥ת הַהִֽיא׃
4 און דבֿורה אַ פֿרױ אַ נבֿיאה, די װײַב פֿון לפּידותן, זי האָט געמשפּט ישׂראל אין יענער צײַט.
ה וְ֠הִיא יוֹשֶׁ֨בֶת תַּֽחַת־תֹּ֜מֶר דְּבוֹרָ֗ה בֵּ֧ין הָרָמָ֛ה וּבֵ֥ין בֵּֽית־אֵ֖ל בְּהַ֣ר אֶפְרָ֑יִם וַיַּעֲל֥וּ אֵלֶ֛יהָ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לַמִּשְׁפָּֽט׃
5 און זי איז געזעסן אונטער דבֿורהס טײטלבױם צװישן רָמה און צװישן בֵית-אֵל אין דעם געבערג פֿון אפֿרים, און די קינדער פֿון ישׂראל זײַנען אַרױפֿגעגאַנגען צו איר צו משפּט.
ו וַתִּשְׁלַ֗ח וַתִּקְרָא֙ לְבָרָ֣ק בֶּן־אֲבִינֹ֔עַם מִקֶּ֖דֶשׁ נַפְתָּלִ֑י וַתֹּ֨אמֶר אֵלָ֜יו הֲלֹ֥א צִוָּ֣ה ׀ יְהוָ֣ה אֱלֹהֵֽי־יִשְׂרָאֵ֗ל לֵ֤ךְ וּמָֽשַׁכְתָּ֙ בְּהַ֣ר תָּב֔וֹר וְלָקַחְתָּ֣ עִמְּךָ֗ עֲשֶׂ֤רֶת אֲלָפִים֙ אִ֔ישׁ מִבְּנֵ֥י נַפְתָּלִ֖י וּמִבְּנֵ֥י זְבֻלֽוּן׃
6 האָט זי געשיקט און האָט גערופֿן ברק דעם זון פֿון אבֿינועם פֿון קֶדש-נפֿתּלי, און האָט צו אים געזאָגט: פֿאַר װאָר, ה׳ דער גאָט פֿון ישׂראל האָט באַפֿױלן: גײ און זאָלסט ציען צום באַרג תָּבֿור, און נעמען מיט דיר צען טױזנט מאַן פֿון די קינדער פֿון נפֿתּלי און פֿון די קינדער פֿון זבֿולון.
ז וּמָשַׁכְתִּ֨י אֵלֶ֜יךָ אֶל־נַ֣חַל קִישׁ֗וֹן אֶת־סִֽיסְרָא֙ שַׂר־צְבָ֣א יָבִ֔ין וְאֶת־רִכְבּ֖וֹ וְאֶת־הֲמוֹנ֑וֹ וּנְתַתִּ֖יהוּ בְּיָדֶֽךָ׃
7 און איך װעל אַריבערציען צו דיר, צום טײַך קישון, סיסרא דעם פֿירער פֿון יָבֿינס חיל, מיט זײַנע רײַטװעגן און זײַן מחנה, און איך װעל אים געבן אין דײַן האַנט.
ח וַיֹּ֤אמֶר אֵלֶ֙יהָ֙ בָּרָ֔ק אִם־תֵּלְכִ֥י עִמִּ֖י וְהָלָ֑כְתִּי וְאִם־לֹ֥א תֵלְכִ֛י עִמִּ֖י לֹ֥א אֵלֵֽךְ׃
8 האָט ברק צו איר געזאָגט: אױב דו װעסט גײן מיט מיר, װעל איך גײן, אױב אָבער דו װעסט ניט גײן מיט מיר, װעל איך ניט גײן.
ט וַתֹּ֜אמֶר הָלֹ֧ךְ אֵלֵ֣ךְ עִמָּ֗ךְ אֶ֚פֶס כִּי֩ לֹ֨א תִֽהְיֶ֜ה תִּֽפְאַרְתְּךָ֗ עַל־הַדֶּ֙רֶךְ֙ אֲשֶׁ֣ר אַתָּ֣ה הוֹלֵ֔ךְ כִּ֣י בְֽיַד־אִשָּׁ֔ה יִמְכֹּ֥ר יְהוָ֖ה אֶת־סִֽיסְרָ֑א וַתָּ֧קָם דְּבוֹרָ֛ה וַתֵּ֥לֶך עִם־בָּרָ֖ק קֶֽדְשָׁה׃
9 האָט זי געזאָגט: גײן װעל איך גײן מיט דיר, אָבער ניט דײַנער װעט זײַן דער כּבֿוד אױףֿ דעם װעג װאָס דו גײסט, װאָרום אין דער האַנט פֿון אַ פֿרױ װעט גאָט איבערענטפֿערן סיסראן. און דבֿורה איז אױפֿגעשטאַנען און איז געגאַנגען מיט ברקן קײן קדש.
י וַיַּזְעֵ֨ק בָּרָ֜ק אֶת־זְבוּלֻ֤ן וְאֶת־נַפְתָּלִי֙ קֶ֔דְשָׁה וַיַּ֣עַל בְּרַגְלָ֔יו עֲשֶׂ֥רֶת אַלְפֵ֖י אִ֑ישׁ וַתַּ֥עַל עִמּ֖וֹ דְּבוֹרָֽה׃
10 און ברק האָט צונױפֿגערופֿן זבֿולון און נפֿתּלי קײן קֶדש, און צען טױזנט מאַן זײַנען אַרױפֿגעגאַנגען הינטער אים, און דבֿורה איז אַרױפֿגעגאַנגען מיט אים.
יא וְחֶ֤בֶר הַקֵּינִי֙ נִפְרָ֣ד מִקַּ֔יִן מִבְּנֵ֥י חֹבָ֖ב חֹתֵ֣ן מֹשֶׁ֑ה וַיֵּ֣ט אָהֳל֔וֹ עַד־אֵל֥וֹן בצענים [בְּצַעֲנַנִּ֖ים] אֲשֶׁ֥ר אֶת־קֶֽדֶשׁ׃
11 און חֶבֿר דער קֵיני האָט זיך געהאַט אָפּגעשײדט פֿון קַין, פֿון די קינדער פֿון חובֿבֿ, משהס שװער, און האָט אױפֿגעשטעלט זײַן געצעלט ביז אֵלון-בצענַנים װאָס לעבן קֶדש.
יב וַיַּגִּ֖דוּ לְסִֽיסְרָ֑א כִּ֥י עָלָ֛ה בָּרָ֥ק בֶּן־אֲבִינֹ֖עַם הַר־תָּבֽוֹר׃ (ס)
12 האָט מען אָנגעזאָגט סיסראן אַז ברק דער זון פֿון אבֿינועמען איז אַרױפֿגעגאַנגען צום באַרג תּבֿור,
יג וַיַּזְעֵ֨ק סִֽיסְרָ֜א אֶת־כָּל־רִכְבּ֗וֹ תְּשַׁ֤ע מֵאוֹת֙ רֶ֣כֶב בַּרְזֶ֔ל וְאֶת־כָּל־הָעָ֖ם אֲשֶׁ֣ר אִתּ֑וֹ מֵחֲרֹ֥שֶׁת הַגּוֹיִ֖ם אֶל־נַ֥חַל קִישֽׁוֹן׃
13 און סיסרא האָט אײַנגעזאַמלט אַלע זײַנע רײַטװעגן – נײַן הונדערט אײַזערנע רײַטװעגן, און דאָס גאַנצע פֿאָלק װאָס מיט אים, פֿון חרושת-גוים צום טײַך קישון.
יד וַתֹּאמֶר֩ דְּבֹרָ֨ה אֶל־בָּרָ֜ק ק֗וּם כִּ֣י זֶ֤ה הַיּוֹם֙ אֲשֶׁר֩ נָתַ֨ן יְהוָ֤ה אֶת־סִֽיסְרָא֙ בְּיָדֶ֔ךָ הֲלֹ֥א יְהוָ֖ה יָצָ֣א לְפָנֶ֑יךָ וַיֵּ֤רֶד בָּרָק֙ מֵהַ֣ר תָּב֔וֹר וַעֲשֶׂ֧רֶת אֲלָפִ֛ים אִ֖ישׁ אַחֲרָֽיו׃
14 און דבֿורה האָט געזאָגט צו ברקן: שטײ אױףֿ! װאָרום דאָס איז דער טאָג װאָס גאָט האָט געגעבן סיסראן אין דײַן האַנט; פֿאַר װאָר, גאָט איז אַרױסגעגאַנגען דיר פֿאַרױס. האָט ברק אַראָפּגענידערט פֿון באַרג תּבֿור, און צען טױזנט מאַן נאָך אים.
טו וַיָּ֣הָם יְ֠הוָה אֶת־סִֽיסְרָ֨א וְאֶת־כָּל־הָרֶ֧כֶב וְאֶת־כָּל־הַֽמַּחֲנֶ֛ה לְפִי־חֶ֖רֶב לִפְנֵ֣י בָרָ֑ק וַיֵּ֧רֶד סִֽיסְרָ֛א מֵעַ֥ל הַמֶּרְכָּבָ֖ה וַיָּ֥נָס בְּרַגְלָֽיו׃
15 און גאָט האָט פֿאַרטומלט סיסראן און אַלע רײַטװעגן און דעם גאַנצן חיל מיטן שאַרףֿ פֿון שװערד פֿאַר ברקן; און סיסרא האָט אַראָפּגענידערט פֿון זײַן רײַטװאָגן, און איז אַנטלאָפֿן צו פֿוס.
טז וּבָרָ֗ק רָדַ֞ף אַחֲרֵ֤י הָרֶ֙כֶב֙ וְאַחֲרֵ֣י הַֽמַּחֲנֶ֔ה עַ֖ד חֲרֹ֣שֶׁת הַגּוֹיִ֑ם וַיִּפֹּ֞ל כָּל־מַחֲנֵ֤ה סִֽיסְרָא֙ לְפִי־חֶ֔רֶב לֹ֥א נִשְׁאַ֖ר עַד־אֶחָֽד׃
16 און ברק האָט נאָכגעיאָגט די רײַטװעגן און דעם חיל ביז חרושת-גוים, און דער גאַנצער חיל פֿון סיסראן איז געפֿאַלן דורכן שאַרףֿ פֿון שװערד; ניט געבליבן צו מאָל אײנער.
יז וְסִֽיסְרָא֙ נָ֣ס בְּרַגְלָ֔יו אֶל־אֹ֣הֶל יָעֵ֔ל אֵ֖שֶּׁת חֶ֣בֶר הַקֵּינִ֑י כִּ֣י שָׁל֗וֹם בֵּ֚ין יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־חָצ֔וֹר וּבֵ֕ין בֵּ֖ית חֶ֥בֶר הַקֵּינִֽי׃
17 און סיסרא איז געלאָפֿן צו פֿוס צום געצעלט פֿון יעל דער װײַב פֿון חֶבֿר דעם קֵיני; װאָרום שלום איז געװען צװישן יָבֿין דעם מלך פֿון חצור און צװישן דעם הױז פֿון חֶבֿר דעם קֵיני.
יח וַתֵּצֵ֣א יָעֵל֮ לִקְרַ֣את סִֽיסְרָא֒ וַתֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו סוּרָ֧ה אֲדֹנִ֛י סוּרָ֥ה אֵלַ֖י אַל־תִּירָ֑א וַיָּ֤סַר אֵלֶ֙יהָ֙ הָאֹ֔הֱלָה וַתְּכַסֵּ֖הוּ בַּשְּׂמִיכָֽה׃
18 און יעל איז אַרױסגעקומען סיסראן אַנטקעגן, און האָט צו אים געזאָגט: קער אײַן, מײַן האַר, קער אײַן צו מיר; זאָלסט ניט מורא האָבן. האָט ער אײַנגעקערט צו איר אין געצעלט, און זי האָט אים צוגעדעקט מיט אַ דעקע.
יט וַיֹּ֧אמֶר אֵלֶ֛יהָ הַשְׁקִינִי־נָ֥א מְעַט־מַ֖יִם כִּ֣י צָמֵ֑אתִי וַתִּפְתַּ֞ח אֶת־נֹ֧אוד הֶחָלָ֛ב וַתַּשְׁקֵ֖הוּ וַתְּכַסֵּֽהוּ׃
19 האָט ער צו איר געזאָגט: גיב מיר, איך בעט דיך, טרינקען אַ ביסל װאַסער, װאָרום איך בין דאָרשטיק. האָט זי געעפֿנט דעם לאָגל מילך, און האָט אים געגעבן טרינקען, און האָט אים צוגעדעקט.
כ וַיֹּ֣אמֶר אֵלֶ֔יהָ עֲמֹ֖ד פֶּ֣תַח הָאֹ֑הֶל וְהָיָה֩ אִם־אִ֨ישׁ יָב֜וֹא וּשְׁאֵלֵ֗ךְ וְאָמַ֛ר הֲיֵֽשׁ־פֹּ֥ה אִ֖ישׁ וְאָמַ֥רְתְּ אָֽיִן׃
20 האָט ער געזאָגט: שטעל זיך אין אײַנגאַנג פֿון געצעלט, און עס װעט זײַן, אַז עמיצער װעט קומען, און װעט דיך פֿרעגן און זאָגן: איז דאָ פֿאַראַן אַ מאַן? זאָלסטו זאָגן: נײן.
כא וַתִּקַּ֣ח יָעֵ֣ל אֵֽשֶׁת־חֶ֠בֶר אֶת־יְתַ֨ד הָאֹ֜הֶל וַתָּ֧שֶׂם אֶת־הַמַּקֶּ֣בֶת בְּיָדָ֗הּ וַתָּב֤וֹא אֵלָיו֙ בַּלָּ֔אט וַתִּתְקַ֤ע אֶת־הַיָּתֵד֙ בְּרַקָּת֔וֹ וַתִּצְנַ֖ח בָּאָ֑רֶץ וְהֽוּא־נִרְדָּ֥ם וַיָּ֖עַף וַיָּמֹֽת׃
21 האָט יעל די װײַב פֿון חֶבֿרן גענומען אַ געצעלטפֿלעקל, און אַרײַנגעטאָן דעם האַמער אין איר האַנט, און זי איז שטילערהײט צוגעגאַנגען צו אים, און האָט אַרײַנגעהאַקט דאָס פֿלעקל אין זײַן שלײףֿ, ביז עס איז אַרײַן אין דער ערד, און װי ער איז געשלאָפֿן, אַזױ האָט ער געחלשט און איז געשטאָרבן.
כב וְהִנֵּ֣ה בָרָק֮ רֹדֵ֣ף אֶת־סִֽיסְרָא֒ וַתֵּצֵ֤א יָעֵל֙ לִקְרָאת֔וֹ וַתֹּ֣אמֶר ל֔וֹ לֵ֣ךְ וְאַרְאֶ֔ךָּ אֶת־הָאִ֖ישׁ אֲשֶׁר־אַתָּ֣ה מְבַקֵּ֑שׁ וַיָּבֹ֣א אֵלֶ֔יהָ וְהִנֵּ֤ה סִֽיסְרָא֙ נֹפֵ֣ל מֵ֔ת וְהַיָּתֵ֖ד בְּרַקָּתֽוֹ׃
22 ערשט ברק יאָגט נאָך סיסראן; איז אים יעל אַרױסגעגאַנגען אַנטקעגן, און האָט צו אים געזאָגט: קום און איך װעל דיר װײַזן דעם מאַן װאָס דו זוכסט. איז ער אַרײַנגעגאַנגען צו איר, ערשט סיסרא ליגט טױט מיטן פֿלעקל אין זײַן שלײףֿ.
כג וַיַּכְנַ֤ע אֱלֹהִים֙ בַּיּ֣וֹם הַה֔וּא אֵ֖ת יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־כְּנָ֑עַן לִפְנֵ֖י בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
23 און גאָט האָט געמאַכט אונטערטעניק אין יענעם טאָג יָבֿין דעם מלך פֿון כּנַען פֿאַר די קינדער פֿון ישׂראל.
כד וַתֵּ֜לֶךְ יַ֤ד בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ הָל֣וֹךְ וְקָשָׁ֔ה עַ֖ל יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־כְּנָ֑עַן עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר הִכְרִ֔יתוּ אֵ֖ת יָבִ֥ין מֶֽלֶךְ־כְּנָֽעַן׃ (פ)
24 און די האַנט פֿון די קינדער פֿון ישׂראל איז געװאָרן אַלץ שװערער אױףֿ יָבֿין דעם מלך פֿון כּנַען, ביז װאַנען זײ האָבן פֿאַרשניטן יָבֿין דעם מלך פֿון כּנַען.
פֿריִערדיקער קאַפּיטלווײַטערדיקער קאַפּיטל