במדבר 23

קאַפּיטל 23

א וַיֹּ֤אמֶר בִּלְעָם֙ אֶל־בָּלָ֔ק בְּנֵה־לִ֥י בָזֶ֖ה שִׁבְעָ֣ה מִזְבְּחֹ֑ת וְהָכֵ֥ן לִי֙ בָּזֶ֔ה שִׁבְעָ֥ה פָרִ֖ים וְשִׁבְעָ֥ה אֵילִֽים׃
1 האָט בִלעָם געזאָגט צו בָלָקן: בױ מיר דאָ זיבן מזבחות, און גרײט מיר דאָ צו זיבן אָקסן און זיבן װידערס.
ב וַיַּ֣עַשׂ בָּלָ֔ק כַּאֲשֶׁ֖ר דִּבֶּ֣ר בִּלְעָ֑ם וַיַּ֨עַל בָּלָ֧ק וּבִלְעָ֛ם פָּ֥ר וָאַ֖יִל בַּמִּזְבֵּֽחַ׃
2 האָט בָלָק געטאָן אַזױ װי בִלעָם האָט גערעדט, און בָלָק און בִלעָם האָבן אױפֿגעבראַכט אַן אָקס און אַ װידער אױף אַ מזבח.
ג וַיֹּ֨אמֶר בִּלְעָ֜ם לְבָלָ֗ק הִתְיַצֵּב֮ עַל־עֹלָתֶךָ֒ וְאֵֽלְכָ֗ה אוּלַ֞י יִקָּרֵ֤ה יְהוָה֙ לִקְרָאתִ֔י וּדְבַ֥ר מַה־יַּרְאֵ֖נִי וְהִגַּ֣דְתִּי לָ֑ךְ וַיֵּ֖לֶךְ שֶֽׁפִי׃
3 און בִלעָם האָט געזאָגט צו בָלָקן: שטעל זיך בײַ דײַן בראַנדאָפּפֿער, און איך װעל גײן; אפֿשר װעט זיך מיר גאָט טרעפֿן אַנטקעגן, און װאָס פֿאַר אַ זאַך ער װעט מיר װײַזן, װעל איך דיר דערצײלן. און ער איז אַרױפֿגעגאַנגען אױף אַ הױכן אָרט.
ד וַיִּקָּ֥ר אֱלֹהִ֖ים אֶל־בִּלְעָ֑ם וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו אֶת־שִׁבְעַ֤ת הַֽמִּזְבְּחֹת֙ עָרַ֔כְתִּי וָאַ֛עַל פָּ֥ר וָאַ֖יִל בַּמִּזְבֵּֽחַ׃
4 און גאָט האָט זיך געטראָפֿן פֿאַר בִלעָמען; און ער האָט צו אים געזאָגט: די זיבן מזבחות האָב איך צוגעגרײט, און האָב אױפֿגעבראַכט אַן אָקס און אַ װידער אױף אַ מזבח.
ה וַיָּ֧שֶׂם יְהוָ֛ה דָּבָ֖ר בְּפִ֣י בִלְעָ֑ם וַיֹּ֛אמֶר שׁ֥וּב אֶל־בָּלָ֖ק וְכֹ֥ה תְדַבֵּֽר׃
5 האָט גאָט אַרײַנגעטאָן אַ װאָרט אין בִלעָמס מױל, און האָט געזאָגט: קער זיך אום צו בָלָקן, און אַזױ זאָלסטו רעדן.
ו וַיָּ֣שָׁב אֵלָ֔יו וְהִנֵּ֥ה נִצָּ֖ב עַל־עֹלָת֑וֹ ה֖וּא וְכָל־שָׂרֵ֥י מוֹאָֽב׃
6 האָט ער זיך אומגעקערט צו אים, ערשט ער שטײט בײַ זײַן בראַנדאָפּפֿער, ער און אַלע האַרן פֿון מוֹאָבֿ.
ז וַיִּשָּׂ֥א מְשָׁל֖וֹ וַיֹּאמַ֑ר מִן־אֲ֠רָם יַנְחֵ֨נִי בָלָ֤ק מֶֽלֶךְ־מוֹאָב֙ מֵֽהַרְרֵי־קֶ֔דֶם לְכָה֙ אָֽרָה־לִּ֣י יַעֲקֹ֔ב וּלְכָ֖ה זֹעֲמָ֥ה יִשְׂרָאֵֽל׃
7 האָט ער אױפֿגעהױבן זײַן שפּרוך, און האָט געזאָגט:פֿון אַרָם טוט מיך פֿירן בָלָק, פֿון די מזרח-בערג דער מלך פֿון מוֹאָבֿ: קום שילט מיר יעקבֿן, און קום פֿלוך ישׂראלן.
ח מָ֣ה אֶקֹּ֔ב לֹ֥א קַבֹּ֖ה אֵ֑ל וּמָ֣ה אֶזְעֹ֔ם לֹ֥א זָעַ֖ם יְהוָֽה׃
8 װי זאָל איך שילטן װעמען גאָט שילט ניט? און װי זאָל איך פֿלוכן װעמען ה׳ פֿלוכט ניט?
ט כִּֽי־מֵרֹ֤אשׁ צֻרִים֙ אֶרְאֶ֔נּוּ וּמִגְּבָע֖וֹת אֲשׁוּרֶ֑נּוּ הֶן־עָם֙ לְבָדָ֣ד יִשְׁכֹּ֔ן וּבַגּוֹיִ֖ם לֹ֥א יִתְחַשָּֽׁב׃
9 װאָרום פֿון שפּיץ פֿון די פֿעלזן זע איך אים, און פֿון די הײכן קוק איך אים אָן. זע, אַ פֿאָלק װאָס רוט באַזונדער, און רעכנט זיך ניט צװישן די אומות.
י מִ֤י מָנָה֙ עֲפַ֣ר יַעֲקֹ֔ב וּמִסְפָּ֖ר אֶת־רֹ֣בַע יִשְׂרָאֵ֑ל תָּמֹ֤ת נַפְשִׁי֙ מ֣וֹת יְשָׁרִ֔ים וּתְהִ֥י אַחֲרִיתִ֖י כָּמֹֽהוּ׃
10 װער האָט געצײלט דעם שטױב פֿון יעקבֿ, און באַרעכנט דעם זאָמען פֿון ישׂראל? זאָל שטאַרבן מײַן זעל דעם טױט פֿון די רעכטפֿאַרטיקע, און זאָל מײַן סָוף זײַן װי זײַנער!
יא וַיֹּ֤אמֶר בָּלָק֙ אֶל־בִּלְעָ֔ם מֶ֥ה עָשִׂ֖יתָ לִ֑י לָקֹ֤ב אֹיְבַי֙ לְקַחְתִּ֔יךָ וְהִנֵּ֖ה בֵּרַ֥כְתָּ בָרֵֽךְ׃
11 האָט בָלָק געזאָגט צו בִלעָמען: װאָס האָסטו מיר געטאָן? צו שילטן מײַנע שָׂונאים האָב איך דיך גענומען, ערשט גאָר בענטשן האָסטו געבענטשט.
יב וַיַּ֖עַן וַיֹּאמַ֑ר הֲלֹ֗א אֵת֩ אֲשֶׁ֨ר יָשִׂ֤ים יְהוָה֙ בְּפִ֔י אֹת֥וֹ אֶשְׁמֹ֖ר לְדַבֵּֽר׃
12 האָט ער געענטפֿערט און האָט געזאָגט: פֿאַר װאָר, דאָס װאָס גאָט טוט אַרײַן אין מײַן מױל, דאָס מוז איך היטן צו רעדן.
יג וַיֹּ֨אמֶר אֵלָ֜יו בָּלָ֗ק לך־[לְכָה־] נָּ֨א אִתִּ֜י אֶל־מָק֤וֹם אַחֵר֙ אֲשֶׁ֣ר תִּרְאֶ֣נּוּ מִשָּׁ֔ם אֶ֚פֶס קָצֵ֣הוּ תִרְאֶ֔ה וְכֻלּ֖וֹ לֹ֣א תִרְאֶ֑ה וְקָבְנוֹ־לִ֖י מִשָּֽׁם׃
13 האָט בָלָק געזאָגט צו אים: קום מיט מיר, איך בעט דיך, צו אַן אַנדער אָרט, װאָס דו װעסט אים זען פֿון דאָרטן; בלױז אַ טײל פֿון אים װעסטו זען, אָבער אין גאַנצן װעסטו אים ניט זען; און שילט מיר אים פֿון דאָרטן.
יד וַיִּקָּחֵ֙הוּ֙ שְׂדֵ֣ה צֹפִ֔ים אֶל־רֹ֖אשׁ הַפִּסְגָּ֑ה וַיִּ֙בֶן֙ שִׁבְעָ֣ה מִזְבְּחֹ֔ת וַיַּ֛עַל פָּ֥ר וָאַ֖יִל בַּמִּזְבֵּֽחַ׃
14 און ער האָט אים גענומען צו דעם פֿעלד צוֹפֿים אױפֿן שפּיץ פּסגָה, און ער האָט געבױט זיבן מזבכות, און אױפֿגעבראַכט אַן אָקס און אַ װידער אױף אַ מזבח.
טו וַיֹּ֙אמֶר֙ אֶל־בָּלָ֔ק הִתְיַצֵּ֥ב כֹּ֖ה עַל־עֹלָתֶ֑ךָ וְאָנֹכִ֖י אִקָּ֥רֶה כֹּֽה׃
15 און ער האָט געזאָגט צו בָלָקן: שטעל זיך דאָ בײַ דײַן בראַנדאָפּפֿער, און איך װעל גײן זיך טרעפֿן דאָרטן.
טז וַיִּקָּ֤ר יְהוָה֙ אֶל־בִּלְעָ֔ם וַיָּ֥שֶׂם דָּבָ֖ר בְּפִ֑יו וַיֹּ֛אמֶר שׁ֥וּב אֶל־בָּלָ֖ק וְכֹ֥ה תְדַבֵּֽר׃
16 האָט גאָט זיך געטראָפֿן פֿאַר בִלעָמען, און ער האָט אַרײַנגעטאָן אַ װאָרט אין זײַן מױל, און האָט געזאָגט: קער זיך אום צו בָלָקן, און אַזױ זאָלסטו רעדן.
יז וַיָּבֹ֣א אֵלָ֗יו וְהִנּ֤וֹ נִצָּב֙ עַל־עֹ֣לָת֔וֹ וְשָׂרֵ֥י מוֹאָ֖ב אִתּ֑וֹ וַיֹּ֤אמֶר לוֹ֙ בָּלָ֔ק מַה־דִּבֶּ֖ר יְהוָֽה׃
17 איז ער געקומען צו אים, ערשט ער שטײט בײַ זײַן בראַנדאָפּפֿער, און די האַרן פֿון מוֹאָבֿ מיט אים; און בָלָק האָט צו אים געזאָגט: װאָס האָט גאָט גערעדט?
יח וַיִּשָּׂ֥א מְשָׁל֖וֹ וַיֹּאמַ֑ר ק֤וּם בָּלָק֙ וּֽשֲׁמָ֔ע הַאֲזִ֥ינָה עָדַ֖י בְּנ֥וֹ צִפֹּֽר׃
18 האָט ער אױפֿגעהױבן זײַן שפּרוך, און האָט געזאָגט:שטײ אױף, בָלָק, און הער, פֿאַרנעם צו מיר, זון פֿון צִפּוֹר:
יט לֹ֣א אִ֥ישׁ אֵל֙ וִֽיכַזֵּ֔ב וּבֶן־אָדָ֖ם וְיִתְנֶחָ֑ם הַה֤וּא אָמַר֙ וְלֹ֣א יַעֲשֶׂ֔ה וְדִבֶּ֖ר וְלֹ֥א יְקִימֶֽנָּה׃
19 ניט אַ מאַן איז גאָט, ער זאָל ליגן זאָגן, ניט אַ מענטשנקינד, ער זאָל חרטה האָבן. אַז ער זאָגט, װעט ער דען ניט טאָן? און אַז ער רעדט, װעט ער עס ניט מקיים זײַן?
כ הִנֵּ֥ה בָרֵ֖ךְ לָקָ֑חְתִּי וּבֵרֵ֖ךְ וְלֹ֥א אֲשִׁיבֶֽנָּה׃
20 זע, «בענטש!» האָב איך פֿאַרנומען, און בענטשט ער, קען איך עס ניט אָפּהאַלטן.
כא לֹֽא־הִבִּ֥יט אָ֙וֶן֙ בְּיַעֲקֹ֔ב וְלֹא־רָאָ֥ה עָמָ֖ל בְּיִשְׂרָאֵ֑ל יְהוָ֤ה אֱלֹהָיו֙ עִמּ֔וֹ וּתְרוּעַ֥ת מֶ֖לֶךְ בּֽוֹ׃
21 מע זעט ניט קײן אומרעכט אין יעקבֿ, און מע מערקט ניט קײן עװלה אין ישׂראל. ה׳ זײַן גאָט איז מיט אים, און די לײַטזעליקײט פֿון מלך איז אױף אים.
כב אֵ֖ל מוֹצִיאָ֣ם מִמִּצְרָ֑יִם כְּתוֹעֲפֹ֥ת רְאֵ֖ם לֽוֹ׃
22 גאָט ציט זײ אַרױס פֿון מִצרַיִם, װי הערנער פֿון אַ װיזלטיר איז ער אים.
כג כִּ֤י לֹא־נַ֙חַשׁ֙ בְּיַעֲקֹ֔ב וְלֹא־קֶ֖סֶם בְּיִשְׂרָאֵ֑ל כָּעֵ֗ת יֵאָמֵ֤ר לְיַעֲקֹב֙ וּלְיִשְׂרָאֵ֔ל מַה־פָּ֖עַל אֵֽל׃
23 װאָרום ניטאָ קײן כּישוף אין יעקבֿ, און קײן װאָרזאָגעניש אין ישׂראל. אַצונד װערט פֿון יעקבֿ און ישׂראל געזאָגט: װאָס גאָט האָט אױפֿגעטאָן!
כד הֶן־עָם֙ כְּלָבִ֣יא יָק֔וּם וְכַאֲרִ֖י יִתְנַשָּׂ֑א לֹ֤א יִשְׁכַּב֙ עַד־יֹ֣אכַל טֶ֔רֶף וְדַם־חֲלָלִ֖ים יִשְׁתֶּֽה׃
24 זע, אַ פֿאָלק װאָס שטײט אױף װי אַ לײבינטע, און הײבט זיך אױף װי אַ לײב; ער לײגט זיך ניט ביז ער עסט רױב, און בלוט פֿון דערשלאָגענע טרינקט ער.
כה וַיֹּ֤אמֶר בָּלָק֙ אֶל־בִּלְעָ֔ם גַּם־קֹ֖ב לֹ֣א תִקֳּבֶ֑נּוּ גַּם־בָּרֵ֖ךְ לֹ֥א תְבָרֲכֶֽנּוּ׃
25 האָט בָלָק געזאָגט צו בִלעָמען: ניט שילטן זאָלסטו אים שילטן, און ניט בענטשן זאָלסטו אים בענטשן.
כו וַיַּ֣עַן בִּלְעָ֔ם וַיֹּ֖אמֶר אֶל־בָּלָ֑ק הֲלֹ֗א דִּבַּ֤רְתִּי אֵלֶ֙יךָ֙ לֵאמֹ֔ר כֹּ֛ל אֲשֶׁר־יְדַבֵּ֥ר יְהוָ֖ה אֹת֥וֹ אֶֽעֱשֶֽׂה׃
26 האָט בִלעָם געענטפֿערט און האָט געזאָגט צו בָלָקן: האָב איך ניט גערעדט צו דיר, אַזױ צו זאָגן: אַלץ װאָס גאָט װעט רעדן, דאָס װעל איך טאָן?
כז וַיֹּ֤אמֶר בָּלָק֙ אֶל־בִּלְעָ֔ם לְכָה־נָּא֙ אֶקָּ֣חֲךָ֔ אֶל־מָק֖וֹם אַחֵ֑ר אוּלַ֤י יִישַׁר֙ בְּעֵינֵ֣י הָאֱלֹהִ֔ים וְקַבֹּ֥תוֹ לִ֖י מִשָּֽׁם׃
27 האָט בָלָק געזאָגט צו בִלעָמען: קום איך בעט דיך, איך װעל דיך נעמען צו אַן אַנדער אָרט; אפֿשר װעט װוילגעפֿעלן אין די אױגן פֿון גאָט, און װעסט מיר אים שילטן פֿון דאָרטן.
כח וַיִּקַּ֥ח בָּלָ֖ק אֶת־בִּלְעָ֑ם רֹ֣אשׁ הַפְּע֔וֹר הַנִּשְׁקָ֖ף עַל־פְּנֵ֥י הַיְשִׁימֹֽן׃
28 און בָלָק האָט גענומען בִלעָמען צום שפּיץ פּעוֹר, װאָס קוקט אַראָפּ אױף דער װיסטע.
כט וַיֹּ֤אמֶר בִּלְעָם֙ אֶל־בָּלָ֔ק בְּנֵה־לִ֥י בָזֶ֖ה שִׁבְעָ֣ה מִזְבְּחֹ֑ת וְהָכֵ֥ן לִי֙ בָּזֶ֔ה שִׁבְעָ֥ה פָרִ֖ים וְשִׁבְעָ֥ה אֵילִֽים׃
29 האָט בִלעָם געזאָגט צו בָלָקן: בױ מיר דאָ זיבן מזבחות, און גרײט מיר דאָ צו זיבן אָקסן און זיבן װידערס.
ל וַיַּ֣עַשׂ בָּלָ֔ק כַּאֲשֶׁ֖ר אָמַ֣ר בִּלְעָ֑ם וַיַּ֛עַל פָּ֥ר וָאַ֖יִל בַּמִּזְבֵּֽחַ׃
30 און בָלָק האָט געטאָן אַזױ װי בִלעָם האָט געזאָגט, און ער האָט אױפֿגעבראַכט אַן אָקס און אַ װידער אױף אַ מזבח.
פֿריִערדיקער קאַפּיטלווײַטערדיקער קאַפּיטל