דברים 8

קאַפּיטל 8

א כָּל־הַמִּצְוָ֗ה אֲשֶׁ֨ר אָנֹכִ֧י מְצַוְּךָ֛ הַיּ֖וֹם תִּשְׁמְר֣וּן לַעֲשׂ֑וֹת לְמַ֨עַן תִּֽחְי֜וּן וּרְבִיתֶ֗ם וּבָאתֶם֙ וִֽירִשְׁתֶּ֣ם אֶת־הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥ע יְהוָ֖ה לַאֲבֹתֵיכֶֽם׃

1 אַלדאָס געבאָט װאָס איך געביט דיר הײַנט, זאָלט איר היטן צו טאָן, כּדי איר זאָלט לעבן, און זיך מערן, און קומען און אַרבן דאָס לאַנד װאָס גאָט האָט צוגעשװאָרן אײַערע עלטערן.

ב וְזָכַרְתָּ֣ אֶת־כָּל־הַדֶּ֗רֶךְ אֲשֶׁ֨ר הֹלִֽיכֲךָ֜ יְהוָ֧ה אֱלֹהֶ֛יךָ זֶ֛ה אַרְבָּעִ֥ים שָׁנָ֖ה בַּמִּדְבָּ֑ר לְמַ֨עַן עַנֹּֽתְךָ֜ לְנַסֹּֽתְךָ֗ לָדַ֜עַת אֶת־אֲשֶׁ֧ר בִּֽלְבָבְךָ֛ הֲתִשְׁמֹ֥ר מצותו [מִצְוֺתָ֖יו] אִם־לֹֽא׃

2 און זאָלסט געדענקען דעם גאַנצן װעג װאָס ה׳ דײַן גאָט האָט דיך געפֿירט זינט פֿערציק יאָר דורכן מדבר, כּדי דיך צו פּײַניקן, דיך צו פּרוּװן, צו װיסן װאָס בײַ דיר אין האַרצן, אױב דו װעסט היטן זײַנע געבאָט אָדער ניט.

ג וַֽיְעַנְּךָ֮ וַיַּרְעִבֶךָ֒ וַיַּֽאֲכִֽלְךָ֤ אֶת הַמָּן֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־יָדַ֔עְתָּ וְלֹ֥א יָדְע֖וּן אֲבֹתֶ֑יךָ לְמַ֣עַן הוֹדִֽעֲךָ֗ כִּ֠י לֹ֣א עַל־הַלֶּ֤חֶם לְבַדּוֹ֙ יִחְיֶ֣ה הָֽאָדָ֔ם כִּ֛י עַל־כָּל־מוֹצָ֥א פִֽי־יְהוָ֖ה יִחְיֶ֥ה הָאָדָֽם׃

3 און ער האָט דיך געפּײַניקט, און דיך אױסגעהונגערט, און דיך געשפּײַזט מיט מַן, װאָס ניט דו האָסט דערפֿון געװוּסט, ניט דײַנע עלטערן האָבן געװוּסט; כּדי דיך צו לאָזן װיסן אַז ניט אױף ברױט אַלײן לעבט דער מענטש, נאָר אױף אַלץ װאָס קומט אַרױס פֿון גאָטס מױל לעבט דער מענטש.

ד שִׂמְלָ֨תְךָ֜ לֹ֤א בָֽלְתָה֙ מֵֽעָלֶ֔יךָ וְרַגְלְךָ֖ לֹ֣א בָצֵ֑קָה זֶ֖ה אַרְבָּעִ֥ים שָׁנָֽה׃

4 דײַן קלײד איז ניט אָפּגעטראָגן געװאָרן אױף דיר, און דײַן פֿוס איז ניט אױפֿגעלאָפֿן, דורך די פֿערציק יאָר.

ה וְיָדַעְתָּ֖ עִם־לְבָבֶ֑ךָ כִּ֗י כַּאֲשֶׁ֨ר יְיַסֵּ֥ר אִישׁ֙ אֶת־בְּנ֔וֹ יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ מְיַסְּרֶֽךָּ׃

5 דרום זאָלסטו װיסן אין דײַן האַרצן, אַז אַזױ װי אַ מאַן שטראָפֿט זײַן קינד, שטראָפֿט דיך ה׳ דײַן גאָט.

ו וְשָׁ֣מַרְתָּ֔ אֶת־מִצְוֺ֖ת יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לָלֶ֥כֶת בִּדְרָכָ֖יו וּלְיִרְאָ֥ה אֹתֽוֹ׃

6 און זאָלסט היטן די געבאָט פֿון ה׳ דײַן גאָט, צו גײן אין זײַנע װעגן, און מוֹרא צו האָבן פֿאַר אים.

ז כִּ֚י יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ מְבִֽיאֲךָ֖ אֶל־אֶ֣רֶץ טוֹבָ֑ה אֶ֚רֶץ נַ֣חֲלֵי מָ֔יִם עֲיָנֹת֙ וּתְהֹמֹ֔ת יֹצְאִ֥ים בַּבִּקְעָ֖ה וּבָהָֽר׃

7 װאָרום ה׳ דײַן גאָט ברענגט דיך אין אַ גוטן לאַנד, אַ לאַנד פֿון בעכן װאַסער, קװאַלן, און טיפֿענישן, װאָס גײען אַרױס אױף באַרג און טאָל;

ח אֶ֤רֶץ חִטָּה֙ וּשְׂעֹרָ֔ה וְגֶ֥פֶן וּתְאֵנָ֖ה וְרִמּ֑וֹן אֶֽרֶץ־זֵ֥ית שֶׁ֖מֶן וּדְבָֽשׁ׃

8 אַ לאַנד פֿון װײץ, און גערשט, און װײַנשטאָקן, און פֿײַגן, און מילגרױמען; אַ לאַנד פֿון אײלבערטן און האָניק;

ט אֶ֗רֶץ אֲשֶׁ֨ר לֹ֤א בְמִסְכֵּנֻת֙ תֹּֽאכַל־בָּ֣הּ לֶ֔חֶם לֹֽא־תֶחְסַ֥ר כֹּ֖ל בָּ֑הּ אֶ֚רֶץ אֲשֶׁ֣ר אֲבָנֶ֣יהָ בַרְזֶ֔ל וּמֵהֲרָרֶ֖יהָ תַּחְצֹ֥ב נְחֹֽשֶׁת׃

9 אַ לאַנד װאָס ניט אין אָרימקײט װעסטו דרינען עסן ברױט, װאָס דיר װעט גאָרנישט פֿעלן דרינען; אַ לאַנד װאָס אירע שטײנער זײַנען אײַזן, און פֿון אירע בערג װעסטו האַקן קופּער.

י וְאָכַלְתָּ֖ וְשָׂבָ֑עְתָּ וּבֵֽרַכְתָּ֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ עַל־הָאָ֥רֶץ הַטֹּבָ֖ה אֲשֶׁ֥ר נָֽתַן־לָֽךְ׃

10 און װעסט עסן און װעסט זאַט זײַן, און װעסט לױבן ה׳ דײַן גאָט, פֿאַר דעם גוטן לאַנד װאָס ער האָט דיר געגעבן.

יא הִשָּׁ֣מֶר לְךָ֔ פֶּן־תִּשְׁכַּ֖ח אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לְבִלְתִּ֨י שְׁמֹ֤ר מִצְוֺתָיו֙ וּמִשְׁפָּטָ֣יו וְחֻקֹּתָ֔יו אֲשֶׁ֛ר אָנֹכִ֥י מְצַוְּךָ֖ הַיּֽוֹם׃

11 היט דיך, זאָלסט ניט פֿאַרגעסן אָן ה׳ דײַן גאָט, ניט צו היטן זײַנע געבאָט און זײַנע געזעצן און זײַנע חוקים װאָס איך באַפֿעל דיר הײַנט.

יב פֶּן־תֹּאכַ֖ל וְשָׂבָ֑עְתָּ וּבָתִּ֥ים טוֹבִ֛ים תִּבְנֶ֖ה וְיָשָֽׁבְתָּ׃

12 טאָמער, אַז דו װעסט עסן און װעסט זאַט זײַן, און װעסט בױען שײנע הײַזער, און באַװױנען;

יג וּבְקָֽרְךָ֤ וְצֹֽאנְךָ֙ יִרְבְּיֻ֔ן וְכֶ֥סֶף וְזָהָ֖ב יִרְבֶּה־לָּ֑ךְ וְכֹ֥ל אֲשֶׁר־לְךָ֖ יִרְבֶּֽה׃

13 און דײַנע רינדער און דײַנע שאָף װעלן זיך מערן, און זילבער און גאָלד װעט זיך בײַ דיר מערן, און אַלץ װאָס דו האָסט װעט זיך מערן;

יד וְרָ֖ם לְבָבֶ֑ךָ וְשָֽׁכַחְתָּ֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ הַמּוֹצִיאֲךָ֛ מֵאֶ֥רֶץ מִצְרַ֖יִם מִבֵּ֥ית עֲבָדִֽים׃

14 װעט זיך דערהײבן דײַן האַרץ, און װעסט פֿאַרגעסן אָן ה׳ דײַן גאָט װאָס האָט דיך אַרױסגעצױגן פֿון לאַנד מִצרַיִם, פֿון דעם הױז פֿון קנעכטשאַפֿט;

טו הַמּוֹלִ֨יכֲךָ֜ בַּמִּדְבָּ֣ר ׀ הַגָּדֹ֣ל וְהַנּוֹרָ֗א נָחָ֤שׁ ׀ שָׂרָף֙ וְעַקְרָ֔ב וְצִמָּא֖וֹן אֲשֶׁ֣ר אֵֽין־מָ֑יִם הַמּוֹצִ֤יא לְךָ֙ מַ֔יִם מִצּ֖וּר הַֽחַלָּמִֽישׁ׃

15 װאָס האָט דיך געפֿירט דורך דעם גרױסן און מוֹראדיקן מדבר, דורך פֿײַערדיקע שלאַנגען און שקאָרפּיאָנען, און אַ דאָרשטעניש װאָס אָן װאַסער; װאָס האָט דיר אַרױסגעצױגן װאַסער פֿון קיזלשטײן;

טז הַמַּֽאֲכִ֨לְךָ֥ מָן֙ בַּמִּדְבָּ֔ר אֲשֶׁ֥ר לֹא־יָדְע֖וּן אֲבֹתֶ֑יךָ לְמַ֣עַן עַנֹּֽתְךָ֗ וּלְמַ֙עַן֙ נַסֹּתֶ֔ךָ לְהֵיטִֽבְךָ֖ בְּאַחֲרִיתֶֽךָ׃

16 װאָס האָט דיך געשפּײַזט אין דער מדבר מיט מַן, װאָס דײַנע עלטערן האָבן דערפֿון ניט געװוּסט; כּדי דיך צו פּײַניקן, און כּדי דיך צו פּרוּװן, דיך צו באַגיטיקן אין דײַן לעצט;

יז וְאָמַרְתָּ֖ בִּלְבָבֶ֑ךָ כֹּחִי֙ וְעֹ֣צֶם יָדִ֔י עָ֥שָׂה לִ֖י אֶת־הַחַ֥יִל הַזֶּֽה׃

17 און װעסט זאָגן אין דײַן האַרצן: מײַן כּוח און די מאַכט פֿון מײַן האַנט האָט מיר פֿאַרשאַפֿט דעם דאָזיקן פֿאַרמעג;

יח וְזָֽכַרְתָּ֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ כִּ֣י ה֗וּא הַנֹּתֵ֥ן לְךָ֛ כֹּ֖חַ לַעֲשׂ֣וֹת חָ֑יִל לְמַ֨עַן הָקִ֧ים אֶת־בְּרִית֛וֹ אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥ע לַאֲבֹתֶ֖יךָ כַּיּ֥וֹם הַזֶּֽה׃ (פ)

18 זאָלסטו געדענקען ה׳ דײַן גאָט, װאָרום ער איז דער װאָס גיט דיר כּוֹח אָנצושאַפֿן פֿאַרמעג, כּדי מקיים צו זײַן זײַן בונד װאָס ער האָט געשװאָרן דײַנע עלטערן, אַזױ װי הײַנטיקן טאָג.

יט וְהָיָ֗ה אִם־שָׁכֹ֤חַ תִּשְׁכַּח֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ וְהָֽלַכְתָּ֗ אַחֲרֵי֙ אֱלֹהִ֣ים אֲחֵרִ֔ים וַעֲבַדְתָּ֖ם וְהִשְׁתַּחֲוִ֣יתָ לָהֶ֑ם הַעִדֹ֤תִי בָכֶם֙ הַיּ֔וֹם כִּ֥י אָבֹ֖ד תֹּאבֵדֽוּן׃

19 און עס װעט זײַן, אױב פֿאַרגעסן װעסטו פֿאַרגעסן אָן ה׳ דײַן גאָט, און װעסט גײן נאָך פֿרעמדע געטער, און זײ דינען, און זיך בוקן צו זײ, װאָרן איך אײַך הײַנט, אַז אונטערגײן װעט איר אונטערגײן.

כ כַּגּוֹיִ֗ם אֲשֶׁ֤ר יְהוָה֙ מַאֲבִ֣יד מִפְּנֵיכֶ֔ם כֵּ֖ן תֹאבֵד֑וּן עֵ֚קֶב לֹ֣א תִשְׁמְע֔וּן בְּק֖וֹל יְהוָ֥ה אֱלֹהֵיכֶֽם׃ (פ)

20 אַזױ װי די פֿעלקער װאָס גאָט מאַכט אונטערגײן פֿון פֿאַר אײַך, אַזױ װעט איר אונטערגײן, דערפֿאַר װאָס איר האָט ניט צוגעהערט צו דעם קָול פֿון ה׳ אײַער גאָט.

פֿריִערדיקער קאַפּיטל ווײַטערדיקער קאַפּיטל