ירמיהו 39

קאַפּיטל 39

א בַּשָּׁנָ֣ה הַ֠תְּשִׁעִית לְצִדְקִיָּ֨הוּ מֶלֶךְ־יְהוּדָ֜ה בַּחֹ֣דֶשׁ הָעֲשִׂרִ֗י בָּ֠א נְבוּכַדְרֶאצַּ֨ר מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֤ל וְכָל־חֵילוֹ֙ אֶל־יְר֣וּשָׁלִַ֔ם וַיָּצֻ֖רוּ עָלֶֽיהָ׃ (ס)

1 אין נײַנטן יאָר פֿון צִדקִיָהו דעם מלך פֿו יהודה, אין צענטן חוֹדש, איז געקומען נבוכַדרֶאצַר דער מלך פֿון בבֿל און זײַן גאַנצער כֵל אױף ירושָלַיִם, און זײ האָבן געלעגערט אױף איר;

ב בְּעַשְׁתֵּֽי־עֶשְׂרֵ֤ה שָׁנָה֙ לְצִדְקִיָּ֔הוּ בַּחֹ֥דֶשׁ הָרְבִיעִ֖י בְּתִשְׁעָ֣ה לַחֹ֑דֶשׁ הָבְקְעָ֖ה הָעִֽיר׃

2 אין עלפֿטן יאָר פֿון צִדקִיָהון, אין פֿירטן חוֹדש, אין נײַנטן טאָג פֿון חוֹדש, איז אײַנגעבראָכן געװאָרן די שטאָט. –

ג וַיָּבֹ֗אוּ כֹּ֚ל שָׂרֵ֣י מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֔ל וַיֵּשְׁב֖וּ בְּשַׁ֣עַר הַתָּ֑וֶךְ נֵרְגַ֣ל שַׂר־אֶ֠צֶר סַֽמְגַּר־נְב֞וּ שַׂר־סְכִ֣ים רַב־סָרִ֗יס נֵרְגַ֤ל שַׂר־אֶ֙צֶר֙ רַב־מָ֔ג וְכָל־שְׁאֵרִ֔ית שָׂרֵ֖י מֶ֥לֶךְ בָּבֶֽל׃

3 זײַנען געקומען אַלע האַרן פֿון דעם מלך פֿון בבֿל, און האָבן זיך געזעצט אין מיטלסטן טױער: נֵרגַל-שַׂראֶצֶר, סַמגַר-נבוֹ, שַׂרסכים רַב-סָריס, און אַלע איבעריקע האַרן פֿון דעם מלך פֿון בבֿל.

ד וַיְהִ֡י כַּאֲשֶׁ֣ר רָ֠אָם צִדְקִיָּ֨הוּ מֶֽלֶךְ־יְהוּדָ֜ה וְכֹ֣ל ׀ אַנְשֵׁ֣י הַמִּלְחָמָ֗ה וַֽ֠יִּבְרְחוּ וַיֵּצְא֨וּ לַ֤יְלָה מִן־הָעִיר֙ דֶּ֚רֶךְ גַּ֣ן הַמֶּ֔לֶךְ בְּשַׁ֖עַר בֵּ֣ין הַחֹמֹתָ֑יִם וַיֵּצֵ֖א דֶּ֥רֶךְ הָעֲרָבָֽה׃

4 און עס איז געװען, װי צִדקִיָהו דער מלך פֿון יהודה און אַלע מלחמה-לײַט האָבן זײ דערזען, אַזױ זײַנען זײ אַנטלאָפֿן, און זײַנען אַרױסגעגאַנגען בײַ נאַכט פֿון שטאָט דורך דעם מלכס גאָרטן, דורך דע, טױער צװישן די צװײ מױערן; און ער איז אַרױסגעגאַנגען אױפֿן װעג פֿון פּלױן.

ה וַיִּרְדְּפ֨וּ חֵיל־כַּשְׂדִּ֜ים אַחֲרֵיהֶ֗ם וַיַּשִּׂ֣גוּ אֶת־צִדְקִיָּהוּ֮ בְּעַֽרְב֣וֹת יְרֵחוֹ֒ וַיִּקְח֣וּ אֹת֗וֹ וַֽ֠יַּעֲלֻהוּ אֶל־נְבוּכַדְרֶאצַּ֧ר מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֛ל רִבְלָ֖תָה בְּאֶ֣רֶץ חֲמָ֑ת וַיְדַבֵּ֥ר אִתּ֖וֹ מִשְׁפָּטִֽים׃

5 האָט דער חיל פֿון די כַּשׂדים זײ נאָכגעיאָגט, און זײ האָבן אָנגעיאָגט צִדקִיָהון אין די פּלױנען פֿון איריכוֹ; און זײ האָבן אים גענומען און אים אַרױפֿגעבראַכט צו נבוכַדרֶאצַר דעם מלך פֿון בבֿל קײן רבלָה אין לאַנד חַמָת, און ער האָט אַרױסגעזאָגט אַ משפּט אױף אים.

ו וַיִּשְׁחַט֩ מֶ֨לֶךְ בָּבֶ֜ל אֶת־בְּנֵ֧י צִדְקִיָּ֛הוּ בְּרִבְלָ֖ה לְעֵינָ֑יו וְאֵת֙ כָּל־חֹרֵ֣י יְהוּדָ֔ה שָׁחַ֖ט מֶ֥לֶךְ בָּבֶֽל׃

6 און דער מלך פֿון בבֿל האָט געשאָכטן די זין פֿון צִדקִיָהון אין רָבלָה פֿאַר זײַנע אױגן; אױך אַלע אַדללײַט פֿון יהודה האָט דער מלך פֿון בבֿל געשאָכטן.

ז וְאֶת־עֵינֵ֥י צִדְקִיָּ֖הוּ עִוֵּ֑ר וַיַּאַסְרֵ֙הוּ֙ בַּֽנְחֻשְׁתַּ֔יִם לָבִ֥יא אֹת֖וֹ בָּבֶֽלָה׃

7 און די אױגן פֿון צִדקִיָהון האָט ער בלינד געמאַכט, און ער האָט אים געשמידט אין קופּערנע קײטן, אים צו ברענגען קײן בבֿל.

ח וְאֶת־בֵּ֤ית הַמֶּ֙לֶךְ֙ וְאֶת־בֵּ֣ית הָעָ֔ם שָׂרְפ֥וּ הַכַּשְׂדִּ֖ים בָּאֵ֑שׁ וְאֶת־חֹמ֥וֹת יְרוּשָׁלִַ֖ם נָתָֽצוּ׃

8 און דאָס הױז פֿון דעם מלך, און דאָס הױז פֿון פֿאָלק, האָבן די כַּשׂים פֿאַרברענט אין פֿײַער, און די מױערן פֿון ירושָלַיִם האָבן זײ אײַנגעװאָרפֿן.

ט וְאֵת֩ יֶ֨תֶר הָעָ֜ם הַנִּשְׁאָרִ֣ים בָּעִ֗יר וְאֶת־הַנֹּֽפְלִים֙ אֲשֶׁ֣ר נָפְל֣וּ עָלָ֔יו וְאֵ֛ת יֶ֥תֶר הָעָ֖ם הַנִּשְׁאָרִ֑ים הֶגְלָ֛ה נְבֽוּזַר־אֲדָ֥ן רַב־טַבָּחִ֖ים בָּבֶֽל׃

9 און דעם רעשט פֿון פֿאָלק װאָס זײַנען געבליבן אין דער שטאָט, און די צוגעפֿאַלענע װאָס זײַנען צוגעפֿאַלן צו אים, און דעם רעשט פֿון פֿאָלק װאָס זײַנען געבליבן, האָט נבוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל פֿאַרטריבן קײן בבֿל.

י וּמִן־הָעָ֣ם הַדַּלִּ֗ים אֲשֶׁ֤ר אֵין־לָהֶם֙ מְא֔וּמָה הִשְׁאִ֛יר נְבוּזַרְאֲדָ֥ן רַב־טַבָּחִ֖ים בְּאֶ֣רֶץ יְהוּדָ֑ה וַיִּתֵּ֥ן לָהֶ֛ם כְּרָמִ֥ים וִֽיגֵבִ֖ים בַּיּ֥וֹם הַהֽוּא׃

10 אָבער פֿון דעם אָרימען פֿאָלק װאָס האָבן גאָרנישט געהאַט, האָט נבוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל איבערגעלאָזט אין לאַנד יהודה, און ער האָט זײ געגעבן װײַנגערטנער און פֿעלדער אין יענעם טאָג.

יא וַיְצַ֛ו נְבוּכַדְרֶאצַּ֥ר מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֖ל עַֽל־יִרְמְיָ֑הוּ בְּיַ֛ד נְבוּזַרְאֲדָ֥ן רַב־טַבָּחִ֖ים לֵאמֹֽר׃

11 און נבוכַדרֶאצַר דער מלך פֿון בבֿל האָט באַפֿױלן דורך נבוזַרְאַדָן דעם הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל װעגן יִרמיָהון, אַזױ צו זאָגן:

יב קָחֶ֗נּוּ וְעֵינֶ֙יךָ֙ שִׂ֣ים עָלָ֔יו וְאַל־תַּ֥עַשׂ ל֖וֹ מְא֣וּמָה רָּ֑ע כִּ֗י אם כַּֽאֲשֶׁר֙ יְדַבֵּ֣ר אֵלֶ֔יךָ כֵּ֖ן עֲשֵׂ֥ה עִמּֽוֹ׃

12 נעם אים, און טו דײַנע אױגן אױף אים, און זאָלסט אים ניט טאָן קײן שום בײז; נײַערט אַזױ װי ער װעט דיר זאָגן, אַזױ טו מיט אים.

יג וַיִּשְׁלַ֞ח נְבֽוּזַרְאֲדָ֣ן רַב־טַבָּחִ֗ים וּנְבֽוּשַׁזְבָּן֙ רַב־סָרִ֔יס וְנֵרְגַ֥ל שַׂר־אֶ֖צֶר רַב־מָ֑ג וְכֹ֖ל רַבֵּ֥י מֶֽלֶךְ־בָּבֶֽל׃

13 האָט געשיקט נבוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל, און נבושַזבן רַב-סָריס, און נֵרגַל-שַׂראֶצֶר רַב-מָג, און אַלע גרױסע לײַט פֿון דעם מלך פֿון בבֿל –

יד וַיִּשְׁלְחוּ֩ וַיִּקְח֨וּ אֶֽת־יִרְמְיָ֜הוּ מֵחֲצַ֣ר הַמַּטָּרָ֗ה וַיִּתְּנ֤וּ אֹתוֹ֙ אֶל־גְּדַלְיָ֙הוּ֙ בֶּן־אֲחִיקָ֣ם בֶּן־שָׁפָ֔ן לְהוֹצִאֵ֖הוּ אֶל־הַבָּ֑יִת וַיֵּ֖שֶׁב בְּת֥וֹךְ הָעָֽם׃ (ס)

14 האָבן זײ געשיקט, און האָבן אַרױסגענומען יִרמיָהון פֿון הױף פֿון דער װאַך, און האָבן אים איבערגעגעבן צו גדַליָהו דעם זון פֿון אַחיקָם דעם זון פֿון שָפָֿנען, אים אַרױסצונעמען אַהײם. און ער איז געזעסן צװישן פֿאָלק.

טו וְאֶֽל־יִרְמְיָ֖הוּ הָיָ֣ה דְבַר־יְהוָ֑ה בִּֽהְיֹת֣וֹ עָצ֔וּר בַּחֲצַ֥ר הַמַּטָּרָ֖ה לֵאמֹֽר׃

15 און דאָס װאָרט פֿון גאָט איז געװען צו יִרמיָהון, װען ער איז געװען אײַנגעשפּאַרט אין הױף פֿון דער װאַך, אַזױ צו זאָגן:

טז הָל֣וֹךְ וְאָמַרְתָּ֡ לְעֶבֶד־מֶ֨לֶךְ הַכּוּשִׁ֜י לֵאמֹ֗ר כֹּֽה־אָמַ֞ר יְהוָ֤ה צְבָאוֹת֙ אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל הִנְנִי֩ מבי [מֵבִ֨יא] אֶת־דְּבָרַ֜י אֶל־הָעִ֥יר הַזֹּ֛את לְרָעָ֖ה וְלֹ֣א לְטוֹבָ֑ה וְהָי֥וּ לְפָנֶ֖יךָ בַּיּ֥וֹם הַהֽוּא׃

16 גײ, און זאָלסט זאָגן צו עֶבֶד-מֶלֶך דעם כּושי, אַזױ צו זאָגן: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ פֿון צבָאוֹת, דער גאָט פֿון ישׂראל: זע, איך ברענג מײַנע װערטער אױף דער דאָזיקער שטאָט צום בײזן, און ניט צום גוטן; און זײ װעלן געשען פֿאַר דיר אין יענעם טאָג.

יז וְהִצַּלְתִּ֥יךָ בַיּוֹם־הַה֖וּא נְאֻם־יְהוָ֑ה וְלֹ֤א תִנָּתֵן֙ בְּיַ֣ד הָֽאֲנָשִׁ֔ים אֲשֶׁר־אַתָּ֥ה יָג֖וֹר מִפְּנֵיהֶֽם׃

17 אָבער איך װעל דיך מציל זײַן אין יענעם טאָג, זאָגט גאָט, און װעסט ניט איבערגעגעבן װערן אין דער האַנט פֿון די מענטשן װאָס דו שרעקסט זיך פֿאַר זײ.

יח כִּ֤י מַלֵּט֙ אֲמַלֶּטְךָ֔ וּבַחֶ֖רֶב לֹ֣א תִפֹּ֑ל וְהָיְתָ֨ה לְךָ֤ נַפְשְׁךָ֙ לְשָׁלָ֔ל כִּֽי־בָטַ֥חְתָּ בִּ֖י נְאֻם־יְהוָֽה׃ (ס)

18 װאָרום אַנטרינען װעל איך דיך מאַכן אַנטרינען, און דורכן שװערד װעסטו ניט פֿאַלן, און דײַן נפֿש װעט דיר זײַן צום געװינס, װײַל דו האָסט זיך פֿאַרזיכערט אױף מיר, זאָגט גאָט.

פֿריִערדיקער קאַפּיטל ווײַטערדיקער קאַפּיטל