Samson i Delilah to biblijna historia opowiedziana w Księdze Sędziów i opowiadająca o wielkim izraelskim wojowniku i zdradzie jego kochanki, Delili.
Historia Samsona zaczyna się w Księdze Sędziów 13, która rozpoczyna się wersetem:
I synowie Izraela znowu uczynili to, co było złe w oczach Pana; i Pan wydał ich w ręce Filistynów czterdzieści lat.
Wkrótce potem anioł Boży ukazuje się kobiecie, która pozostała bezpłodna w swoim małżeństwie, i obiecuje jej, że wkrótce pocznie syna. Musi jednak powstrzymać się od picia wina i nie jeść niczego nieczystego, ponieważ jej syn byłby nazirejczykiem. Oznaczało to również, że jego włosy nie powinny być obcinane. Anioł dalej mówi kobiecie, że jej syn uratuje Izraelitów przed ciemiężącymi Filistynami.
Kobieta bowiem poczyna i rodzi chłopca – Samsona. Samson jest obdarzony nadprzyrodzoną siłą fizyczną. Ale już w pierwszych wersetach czytamy o wielkiej słabości Samsona: kobietach.
Biblia opowiada dalej o przygodach Samsona: uderza lwa gołymi rękami, w przypływie gniewu zabija trzydziestu Filistynów, pali ich pola, a gdy zostaje wydany w ręce swoich wrogów, zabija tysiąc z nich szczęką osła.
Pewnego dnia Samson udaje się do filistyńskiego miasta Gaza, gdzie zakochuje się w nierządnicy o imieniu Delilah. Filistyńscy przywódcy widzą okazję do schwytania Samsona i pokonania Izraelitów, więc oferują Delilah dużą sumę pieniędzy za odkrycie źródła siły Samsona.
Delilah wielokrotnie prosi Samsona o ujawnienie tajemnicy jego siły, ale on ją oszukuje i kłamie na temat jej źródła.
Powtarza się to kilka razy, Samson zawsze wymyśla nowe rytuały, które pozornie odbierają mu siłę, ale bezskutecznie. W końcu, kiedy Delilah nie przestaje go naciskać, poddaje się i wyjawia swój sekret: Nie przyszła brzytwa na moją głowę; bo byłem nazirejczykiem dla Boga od łona mojej matki; Jeśli będę ogolony, wtedy moja siła odejdzie ode mnie i stanę się słaby i będę jak każdy inny człowiek.
Delilah natychmiast zdradza Samsona, każe mu zasnąć na jej kolanach i wzywa mężczyznę, który przecina mu siedem zamków. Wysyła po Filistynów, którzy go pojmali, wyłupili mu oczy i uwięzili.
Jednak uwięziony Samson zaczyna odrastać włosy. Filistyni zbierają się na wielkiej uczcie, aby uczcić pojmanie Samsona i złożyć ofiarę za swego boga, Dagona, mówiąc: Nasz bóg wydał Samsona, naszego wroga, w nasze ręce.
Filistyni, gdy weselą się w swoich świętowaniach, wzywają Samsona i używają go dla rozrywki. Przywiązują go między dwoma filarami i szydzą z niego. Wszyscy filistyńscy panowie są obecni na uczcie i około 3000 mężczyzn i kobiet na dachu budynku, do którego przywiązany jest Samson. W ostatnim wysiłku Samson wzywa Boga, aby jeszcze raz zwrócił mu swoją siłę, aby mógł pomścić swoje oczy i umrzeć wraz z Filistynami.
Izraelici następnie przywołują ciało Samsona i chowają je obok jego ojca, między Zorą a Esztaolem.
Historia Samsona i Delilah jest często interpretowana jako opowieść ostrzegawcza o niebezpieczeństwach zaufania niewłaściwym ludziom i konsekwencjach zdrady zaufania innych. Jest to również postrzegane jako ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem ulegania pokusie, ponieważ pragnienie Samsona dla kobiet ostatecznie doprowadziło do jego upadku. Wreszcie, historia jest świadectwem mocy Boga, który dał Samsonowi siłę do pokonania swoich wrogów nawet po śmierci.