עמוס 5

קאַפּיטל 5

א שִׁמְע֞וּ אֶת־הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֗ה אֲשֶׁ֨ר אָנֹכִ֜י נֹשֵׂ֧א עֲלֵיכֶ֛ם קִינָ֖ה בֵּ֥ית יִשְׂרָאֵֽל׃

1 הערט דאָס דאָזיקע װאָרט װאָס איך הײב אױף פֿאַר אַ קלאָגליד אױף אײַך, איר הױז פֿון ישׂראל:

ב נָֽפְלָה֙ לֹֽא־תוֹסִ֣יף ק֔וּם בְּתוּלַ֖ת יִשְׂרָאֵ֑ל נִטְּשָׁ֥ה עַל־אַדְמָתָ֖הּ אֵ֥ין מְקִימָֽהּ׃

2 געפֿאַלן ניט מער אױפֿצושטײן איז די יונגפֿרױ ישׂראל. זי ליגט אַנידערגעװאָרפֿן אױף איר ערד, ניטאָ װער זאָל זי אױפֿשטעלן.

ג כִּ֣י כֹ֤ה אָמַר֙ אֲדֹנָ֣י יְהוִ֔ה הָעִ֛יר הַיֹּצֵ֥את אֶ֖לֶף תַּשְׁאִ֣יר מֵאָ֑ה וְהַיּוֹצֵ֥את מֵאָ֛ה תַּשְׁאִ֥יר עֲשָׂרָ֖ה לְבֵ֥ית יִשְׂרָאֵֽל׃ (ס)

3 װאָרום אַזױ האָט געזאָגט גאָט דער האַר: די שטאָט װאָס פֿלעגט אַרױס מיט טױזנט, װעט בלײַבן בײַ הונדערט, און די װאָס פֿלעגט אַרױס מיט הונדערט, װעט בלײַבן בײַ צען, פֿון דעם הױז פֿון ישׂראל.

ד כִּ֣י כֹ֥ה אָמַ֛ר יְהוָ֖ה לְבֵ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל דִּרְשׁ֖וּנִי וִֽחְיֽוּ׃

4 װאָרום אַזױ האָט גאָט געזאָגט צום הױז פֿון ישׂראל: זוכט מיך, און לעבט;

ה וְאַֽל־תִּדְרְשׁוּ֙ בֵּֽית־אֵ֔ל וְהַגִּלְגָּל֙ לֹ֣א תָבֹ֔אוּ וּבְאֵ֥ר שֶׁ֖בַע לֹ֣א תַעֲבֹ֑רוּ כִּ֤י הַגִּלְגָּל֙ גָּלֹ֣ה יִגְלֶ֔ה וּבֵֽית־אֵ֖ל יִהְיֶ֥ה לְאָֽוֶן׃

5 און איר זאָלט ניט זוכן בית-אֵל, און קײן גִלגָל זאָלט איר ניט קומען, און קײן באֵר-שֶבַע זאָלט איר ניט אַריבערגײן; װאָרום גִלגָל װעט אין גלות גײן, און בית-אֵל װעט צו נישט װערן.

ו דִּרְשׁ֥וּ אֶת־יְהוָ֖ה וִֽחְי֑וּ פֶּן־יִצְלַ֤ח כָּאֵשׁ֙ בֵּ֣ית יוֹסֵ֔ף וְאָכְלָ֥ה וְאֵין־מְכַבֶּ֖ה לְבֵֽית־אֵֽל׃

6 זוכט גאָט, און לעבט; כּדי ער זאָל ניט אױסברעכן װי אַ פֿײַער אין הױז פֿון יוֹסף, און עס װעט פֿאַרצערן, אַז קײן לעשער װעט ניט זײַן פֿאַר בית-אֵל;

ז הַהֹפְכִ֥ים לְלַעֲנָ֖ה מִשְׁפָּ֑ט וּצְדָקָ֖ה לָאָ֥רֶץ הִנִּֽיחוּ׃

7 די װאָס פֿאַרקערן גערעכטיקײט אין װערמוט, און רעכטפֿאַרטיקײט לײגן זײ צו דער ערד.

ח עֹשֵׂ֨ה כִימָ֜ה וּכְסִ֗יל וְהֹפֵ֤ךְ לַבֹּ֙קֶר֙ צַלְמָ֔וֶת וְי֖וֹם לַ֣יְלָה הֶחְשִׁ֑יךְ הַקּוֹרֵ֣א לְמֵֽי־הַיָּ֗ם וַֽיִּשְׁפְּכֵ֛ם עַל־פְּנֵ֥י הָאָ֖רֶץ יְהוָ֥ה שְׁמֽוֹ׃ (ס)

8 דעם װאָס מאַכט דעם זיבנשטערן און דעם אָריאָנשטערן, און פֿאַרקערט טױטשאָטן אין פֿרימאָרגן, און פֿאַרפֿינצטערט טאָג אין נאַכט; דעם װאָס רופֿט די װאַסערן פֿון ים, און גיסט זײ אױס אױפֿן געזיכט פֿון דער ערד, ה׳ איז זײַן נאָמען;

ט הַמַּבְלִ֥יג שֹׁ֖ד עַל־עָ֑ז וְשֹׁ֖ד עַל־מִבְצָ֥ר יָבֽוֹא׃

9 דעם װאָס בליצט אַרױס אַ בראָך אױפֿן שטאַרקן, און אַ בראָך קומט אױף דער פֿעסטונג.

י שָׂנְא֥וּ בַשַּׁ֖עַר מוֹכִ֑יחַ וְדֹבֵ֥ר תָּמִ֖ים יְתָעֵֽבוּ׃

10 זײ האָבן פֿײַנט דעם װאָס מוסרט אין טױער, און דעם װאָס רעדט ערלעך פֿאַראומװערדיקן זײ.

יא לָ֠כֵן יַ֣עַן בּוֹשַׁסְכֶ֞ם עַל־דָּ֗ל וּמַשְׂאַת־בַּר֙ תִּקְח֣וּ מִמֶּ֔נּוּ בָּתֵּ֥י גָזִ֛ית בְּנִיתֶ֖ם וְלֹא־תֵ֣שְׁבוּ בָ֑ם כַּרְמֵי־חֶ֣מֶד נְטַעְתֶּ֔ם וְלֹ֥א תִשְׁתּ֖וּ אֶת־יֵינָֽם׃

11 דרום, װײַל איר טרעט אױפֿן אָרימאַן, און אָפּגאָב פֿון תּבֿואה נעמט איר פֿון אים, האָט איר הײַזער פֿון געהאַקטע שטײנער געבױט, און װעט אין זײ ניט װױנען; האָט איר גלוסטיקע װײַנגערטנער געפֿלאַנצט, און װעט ניט טרינקען זײער װײַן.

יב כִּ֤י יָדַ֙עְתִּי֙ רַבִּ֣ים פִּשְׁעֵיכֶ֔ם וַעֲצֻמִ֖ים חַטֹּֽאתֵיכֶ֑ם צֹרְרֵ֤י צַדִּיק֙ לֹ֣קְחֵי כֹ֔פֶר וְאֶבְיוֹנִ֖ים בַּשַּׁ֥עַר הִטּֽוּ׃

12 װאָרום איך װײס, אײַערע פֿאַרברעכן זײַנען פֿיל, און שטאַרק אײַערע זינד, איר, װאָס דריקט דעם גערעכטן, װאָס נעמט שוֹחד, און קריװדעט די אבֿיוֹנים אין טױער.

יג לָכֵ֗ן הַמַּשְׂכִּ֛יל בָּעֵ֥ת הַהִ֖יא יִדֹּ֑ם כִּ֛י עֵ֥ת רָעָ֖ה הִֽיא׃

13 דרום שװײַגט דער פֿאַרשטאַנדיקער אין אַזאַ צײַט, װאָרום אַ בײזע צײַט איז דאָס.

יד דִּרְשׁוּ־ט֥וֹב וְאַל־רָ֖ע לְמַ֣עַן תִּֽחְי֑וּ וִיהִי־כֵ֞ן יְהוָ֧ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֛וֹת אִתְּכֶ֖ם כַּאֲשֶׁ֥ר אֲמַרְתֶּֽם׃

14 זוכט גוטס און ניט שלעכטס, כּדי איר זאָלט לעבן, און ה׳, דער גאָט פֿון צבָֿאות, װעט זײַן מיט אײַך, אַזױ װי איר פֿאַרלאַנגט.

טו שִׂנְאוּ־רָע֙ וְאֶ֣הֱבוּ ט֔וֹב וְהַצִּ֥יגוּ בַשַּׁ֖עַר מִשְׁפָּ֑ט אוּלַ֗י יֶֽחֱנַ֛ן יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֖וֹת שְׁאֵרִ֥ית יוֹסֵֽף׃ (ס)

15 האָט פֿײַנט שלעכטס, און האָט ליב גוטס, און שטעלט אױף אין טױער גערעכטיקײט, אפֿשר װעט ה׳, דער גאָט פֿון צבָֿאות, לײַטזעליקן דעם איבערבלײַב פֿון יוֹסף.

טז לָ֠כֵן כֹּֽה־אָמַ֨ר יְהוָ֜ה אֱלֹהֵ֤י צְבָאוֹת֙ אֲדֹנָ֔י בְּכָל־רְחֹב֣וֹת מִסְפֵּ֔ד וּבְכָל־חוּצ֖וֹת יֹאמְר֣וּ הוֹ־ה֑וֹ וְקָרְא֤וּ אִכָּר֙ אֶל־אֵ֔בֶל וּמִסְפֵּ֖ד אֶל־י֥וֹדְעֵי נֶֽהִי׃

16 פֿאַר װאָר, אַזױ האָט געזאָגט גאָט, דער גאָט פֿון צבָֿאות, ה׳: אין אַלע מערק װעט זײַן אַ קלאָג, און אין אַלע גאַסן װעט מען זאָגן: אָי! אָי! און מע װעט רופֿן דעם אַקערמאַן צו טרױער, און צו קלאָג די געניטע אין יאָמערן.

יז וּבְכָל־כְּרָמִ֖ים מִסְפֵּ֑ד כִּֽי־אֶעֱבֹ֥ר בְּקִרְבְּךָ֖ אָמַ֥ר יְהוָֽה׃ (ס)

17 און אין אַלע װײַנגערטנער װעט זײַן אַ קלאָג, אַז איך װעל דורכגײן צװישן דיר, זאָגט גאָט.

יח ה֥וֹי הַמִּתְאַוִּ֖ים אֶת־י֣וֹם יְהוָ֑ה לָמָּה־זֶּ֥ה לָכֶ֛ם י֥וֹם יְהוָ֖ה הוּא־חֹ֥שֶׁךְ וְלֹא־אֽוֹר׃

18 װײ, די װאָס באַגערן דעם טאָג פֿון גאָט! צוּ װאָס אײַך דען דער טאָג פֿון גאָט? ער איז פֿינצטער און ניט ליכטיק.

יט כַּאֲשֶׁ֨ר יָנ֥וּס אִישׁ֙ מִפְּנֵ֣י הָאֲרִ֔י וּפְגָע֖וֹ הַדֹּ֑ב וּבָ֣א הַבַּ֔יִת וְסָמַ֤ךְ יָדוֹ֙ עַל־הַקִּ֔יר וּנְשָׁכ֖וֹ הַנָּחָֽשׁ׃

19 אַזױ װי װען אַ מענטש אַנטלױפֿט פֿון אַ לײב, און אים באַגעגנט אַ בער, און ער קומט אין הױז, און לענט זײַן האַנט אָן דער װאַנט, און אַ שלאַנג בײַסט אים אײַן.

כ הֲלֹא־חֹ֛שֶׁךְ י֥וֹם יְהוָ֖ה וְלֹא־א֑וֹר וְאָפֵ֖ל וְלֹא־נֹ֥גַֽהּ לֽוֹ׃

20 פֿאַר װאָר, חוֹשך איז דער טאָג פֿון גאָט, און ניט ליכטיק, און פֿינצטער און אָן אַ שימער אין אים.

כא שָׂנֵ֥אתִי מָאַ֖סְתִּי חַגֵּיכֶ֑ם וְלֹ֥א אָרִ֖יחַ בְּעַצְּרֹֽתֵיכֶֽם׃

21 איך האָב פֿײַנט, איך פֿאַראַכט אײַערע יָום-טוֹבים, און איך קען ניט שמעקן אײַערע אײַנזאַמלונגען.

כב כִּ֣י אִם־תַּעֲלוּ־לִ֥י עֹל֛וֹת וּמִנְחֹתֵיכֶ֖ם לֹ֣א אֶרְצֶ֑ה וְשֶׁ֥לֶם מְרִיאֵיכֶ֖ם לֹ֥א אַבִּֽיט׃

22 אַפֿילו אַז איר ברענגט מיר אױף בראַנדאָפּפֿער און אײַערע שפּײַזאָפּפֿער, באַװיליק איך ניט, און אײַערע געשטאָפּטע פֿרידאָפּפֿער קוק איך ניט אָן.

כג הָסֵ֥ר מֵעָלַ֖י הֲמ֣וֹן שִׁרֶ֑יךָ וְזִמְרַ֥ת נְבָלֶ֖יךָ לֹ֥א אֶשְׁמָֽע׃

23 טו אָפּ פֿון מיר די ברומונג פֿון דײַנע געזאַנגען, און דאָס שפּיל פֿון דײַנע גיטאַרן לאָמיך ניט הערן.

כד וְיִגַּ֥ל כַּמַּ֖יִם מִשְׁפָּ֑ט וּצְדָקָ֖ה כְּנַ֥חַל אֵיתָֽן׃

24 נאָר לאָז קװעלן װי װאַסער גערעכטיקײט, און רעכטפֿאַרטיקײט װי אַ שטראָם אַ שטאַרקער.

כה הַזְּבָחִ֨ים וּמִנְחָ֜ה הִֽגַּשְׁתֶּם־לִ֧י בַמִּדְבָּ֛ר אַרְבָּעִ֥ים שָׁנָ֖ה בֵּ֥ית יִשְׂרָאֵֽל׃

25 האָט איר מיר שלאַכטאָפּפֿער און שפּײַזאָפּפֿער געבראַכט אין דער מדבר, פֿאַר די פֿערציק יאָר, איר הױז פֿון ישׂראל?

כו וּנְשָׂאתֶ֗ם אֵ֚ת סִכּ֣וּת מַלְכְּכֶ֔ם וְאֵ֖ת כִּיּ֣וּן צַלְמֵיכֶ֑ם כּוֹכַב֙ אֱלֹ֣הֵיכֶ֔ם אֲשֶׁ֥ר עֲשִׂיתֶ֖ם לָכֶֽם׃

26 דרום װעט איר טראָגן סִכּות אײַער קיניג, און כִּיאָן, אײַערע געצנבילדער, אײַער שטערנגאָט װאָס איר האָט אײַך געמאַכט.

כז וְהִגְלֵיתִ֥י אֶתְכֶ֖ם מֵהָ֣לְאָה לְדַמָּ֑שֶׂק אָמַ֛ר יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֖וֹת שְׁמֽוֹ׃ (פ)

27 און איך װעל אײַך פֿאַרטרײַבן פֿון יענער זײַט דַמֶשֶׂק, זאָג ה׳ – גאָט פֿון צבָֿאות איז זײַן נאָמען.

פֿריִערדיקער קאַפּיטל ווײַטערדיקער קאַפּיטל